RZECZPOSPOLITA POLSKA – GALÁPAGOS (cz. 2.)
O Polsce, która szukała kolonii, topiąc palec w oceanach szkolnego globusa
Pierwszą część tekstu przeczytasz tutaj: Rzeczpospolita Polska – Galápagos (cz. 1.)
CENA WYSPY
Kosko nie szukał wyłącznie zwolenników. Do realizacji pomysłu kupna albo dzierżawy Galápagos potrzebował ludzi, którzy umieli zamienić zachwyt nad wyspami w plan gospodarczy. A jeszcze lepiej – takich, którzy…
RZECZPOSPOLITA POLSKA – GALÁPAGOS (cz. 1.)
O Polsce, która szukała kolonii, topiąc palec w oceanach szkolnego globusa
SZAFA
Pani dr Jadwiga Titz-Kosko podeszła do regału wypełnionego książkami aż po sufit. Otworzyła jedną z bocznych szafek i wyjęła z niej opasłą teczkę, którą następnie położyła na stoliku.
Była to moja kolejna, nie pamiętam już która, wizyta w tej…
Polacy mają szczególny kalendarz. Są w nim lata, które w pamięci narodowej skróciły się do jednego miesiąca. Czerwiec. Marzec. Grudzień. Sierpień.
Jeśli szukamy analogii politologicznej, Sierpień ’80 był zjawiskiem unikalnym w skali świata: masowym ruchem robotniczym przeciw rzekomemu „państwu robotniczemu”. Uruchomił proces, który dziewięć lat później doprowadził w Polsce do demontażu ustroju socjalistycznego, monopolu partii…
04.01.2026
Z Północą targuję się o każdą dodatkową minutę. Tam nie doczytałem, tu nie dopisałem, a jeszcze obiecywałem sobie wczoraj, że znajdę pięć minut, aby obejrzeć fragment rekomendowanego filmu. Nie podoba mi się. Ale powinienem…
W tym momencie Ona wchodzi bezceremonialnie, jak każda pijana sobą kobieta. I zaczyna - jak zegar - wybijać kolejne „setki”.…
Dzięki uprzejmości redakcji MORZA, w ostatnich sześciu numerach czasopisma ukazały się wspomnienia ludzi, których miałem w życiu szczęście i honor spotkać. Dzięki ich zaufaniu zanotowałem koleje morskiego rozdziału ich życia. Materiały te współtworzą w nas świadomość dziejów najnowszych. Dziejów!? Hm… Wszak osiemdziesiąt lat, które minęły od zakończenia wojny… to jakby jedno tylko życie.
W szufladach i kartonach mam więcej podobnych opowieści. Gdyby…
Jest styczeń 1943 roku. Tadeusz Piktel ma za sobą chrzest bojowy. Jest marynarzem. Służy na polskim okręcie. Po prawie dwóch latach wędrówki przez pół świata, dotarł do Anglii, by tam rozpocząć swój bój o wyzwolenie Ojczyzny. Ma przy sobie zdjęcie, które wręczył mu Ojciec, gdy rozstawali się na Łotwie, 2 listopada 1942 roku.
- Na odwrocie…
Tadeusz Piktel miał szesnaście lat, gdy… jesienią 1939 roku stał się człowiekiem dorosłym. Żołnierzem, dla którego najwyższym imperatywem była obrona Ojczyzny. Po wkroczeniu wojsk radzieckich, ruszył z Ojcem w kilkuletnią, morderczą drogę do polskiego wojska. Ale Tadeusz chciał służyć w Marynarce Wojennej. Przez Łotwę, Litwę, Kazachstan, Afrykę Południową dotarł do Anglii. Tam, niemalże z marszu…
Sierpień, 1984… Wtedy powstała pierwsza redakcja tego tekstu.
W klimacie ciągłej niepewności, po doświadczeniu stanu wojennego, przy gwałtownym, często pospiesznym i niekontrolowanym odkrywaniu dokumentów i… wspomnień. Wcześniej tekst taki nigdy nie mógłby się ukazać w prasie oficjalnej.
Dziś rano usłyszałem wiadomość, że wojska rosyjskie zajęły praktycznie wszystkie kluczowe miasta w rejonach Ukrainy, które są przedmiotem morderczej wojny.
I…
Tajemnice pozostaną niewyjaśnione...
Mówi się: twardo stąpaj po ziemi.
A marynarz? Ten to ma szczęście! Ziemia bywa twarda, ale w gruncie rzeczy jest grząska i nierówna, pełno w niej dołów, uskoków i zakrętów. Pokład okrętu wojennego, w czasie akcji bojowej, w ucieczce przed torpedą lub w pościgu za u-bootem – jest twardy jak każda stal,…
W tytule tych rozważań nie ma cienia przesady.
Stettin nigdy nie był miastem morskim.
Szczecin nigdy nim się nie stanie.
Literatura przedmiotu jest skąpa, by nie powiedzieć – żadna. O ile można mówić o znamionach morskości Stettina, to nadużyciem będzie używanie tego określenia w stosunku do Szczecina.
STETTIN I SZCZECIN TO BYŁY MIASTA PORTOWE.
Nie będę odwoływał…