Nigdy, przenigdy jednego w radiu i telewizji nie mieli\u015bmy pod dostatkiem \u2013 ta\u015bmy, tej radiowej i filmowej.<\/p>\n
Obowi\u0105zuj\u0105ce normy, przekroczenie kt\u00f3rych nie wchodzi\u0142o w rachub\u0119, wyra\u017anie okre\u015bla\u0142y tzw. stosunek materia\u0142u roboczego do antenowego. Felieton mia\u0142 trwa\u0107 dwie minuty? To to ma\u0142a rolka, jakie\u015b trzy i p\u00f3\u0142 minuty, powinna wystarczy\u0107. Do tego druga na przebitki. Rozm\u00f3wca musia\u0142 by\u0107 tak skoncentrowany i przez reportera kontrolowany, aby wypowied\u017a ograniczy\u0107 do kwestii najwa\u017cniejszych.<\/p>\n
Kronika Morska nie by\u0142a w sprawach limitu ta\u015bmy traktowana inaczej. Nawet argumentacja, \u017ce warto pokazywa\u0107 portowe krajobrazy, stoczniowe pochylnie, oficer\u00f3w w marynarskich mundurach na ulicach miasta by\u0142a bezskuteczna. A jachty? A regaty?<\/p>\n
Siada\u0142y wi\u0119c w studiu gadaj\u0105ce g\u0142owy. Okropie\u0144stwo. Sztuczno\u015b\u0107, sztafa\u017c, koturny, komuna\u0142y i zad\u0119cie.<\/p>\n
Relacje reporterskie, w wielu przyk\u0142adach, nie odbiega\u0142y od studyjnej siermi\u0119\u017cno\u015bci.<\/p>\n
– Stoimy przed statkiem XYZ, nale\u017c\u0105cym do floty szczeci\u0144skiego armatora, Polskiej \u017beglugi Morskiej, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie powr\u00f3ci\u0142 do nas. Do Szczecina, do macierzystego portu z \u0142adunkiem fosfat\u00f3w. Panie kapitanie, przedstawiam pa\u0144stwu pana kapitana Zi\u00f3\u0142ko Czes\u0142awa, kt\u00f3ry dowodzi tym statkiem. Od ilu lat panie kapitanie dowodzi pan tym statkiem?<\/span><\/p>\n
– Ano od 15 lat, pani redaktor.<\/span><\/p>\n
– Tak wi\u0119c powr\u00f3ci\u0142 pan szcz\u0119\u015bliwie do domu. Prosz\u0119 naszym telewidzom opowiedzie\u0107, jak przebiega\u0142 ten rejs. Kt\u00f3ry to by\u0142 Pana rejs na tym statku?<\/span><\/p>\n
– To by\u0142 m\u00f3j pi\u0119tnasty rejs, pani redaktor, na tym statku.<\/span><\/p>\n
– S\u0142ysz\u0105 pa\u0144stwo \u2013 szcz\u0119\u015bliwy statek, szcz\u0119\u015bliwy kapitan i szcz\u0119\u015bliwa pi\u0119tnastka. Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 i \u017cycz\u0119 kolejnych udanych rejs\u00f3w i zawsze szcz\u0119\u015bliwych powrot\u00f3w do macierzystego portu.<\/span><\/p>\n
– Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 pani redaktor.<\/span><\/p><\/blockquote>\n
Dziennikarskie zawodowstwo. Jedna minuta z lekkim ok\u0142adem.<\/p>\n
Jak to zmieni\u0107? Jak z\u0142ama\u0107 ten wzorzec dziennikarskiego cepa?<\/p>\n
Stylistyka, to oczywiste. Jako radiowiec nie mia\u0142em z tym specjalnego problemu. Dob\u00f3r rozm\u00f3wcy \u2013 to drugie przykazanie atrakcyjnego wywiadu czy rozmowy przed kamer\u0105. Ale gdzie element \u201etelewizyjno\u015bci\u201d?<\/p>\n
Rada w rad\u0119 \u2013 robimy jak w niemym kinie bywa\u0142o. Tam dialogi umieszczano na planszy, a ja wstawi\u0119 plansz\u0119 z point\u0105, \u017cartem, podsumowaniem, metafor\u0105, dystansuj\u0105cym komentarzem.<\/p>\n
Tym sposobem naradzi\u0142 si\u0119 marynistyczny Henryk Sawka, kt\u00f3re morski talent ci\u0105gle czeka na pe\u0142ne postawienie wszystkich \u017cagli. Pomys\u0142owi przyklasn\u0105\u0142 dyr. Lembas z Polskiej \u017beglugi Morskiej, wcze\u015bniej i chyba p\u00f3\u017aniej te\u017c agent biura armatorskiego w Hamburgu, gdzie si e poznali\u015bmy. Dyrektor by\u0142 postaci\u0105, o kt\u00f3rej w mie\u015bcie si\u0119 \u201em\u00f3wi\u0142o\u201d. B\u0142yskotliwy, cho\u0107 szczur l\u0105dowy to z temperamentu – marynarz pierwszej wody. Uprawia\u0142 wr\u0119cz armatorski hazard. Doskonali\u0142 swoje umiej\u0119tno\u015bci, jak szeptano, w prawdziwych kasynach. Efekt \u2013 znakomity dla przedsi\u0119biorstwa, gospodarki morskiej i skarbu pa\u0144stwa.<\/p>\n
Henryk \u2013 jestem pewny, \u017ce on tak\u017ce wywodzi\u0142 si\u0119 z telewizyjnej tradycji ilustrowania wypowiedzi tak genialnie i mistrzowsko formowanych przez Szymona Kobyli\u0144skiego czy prof. Zina. Rzadziej pi\u00f3rkiem, cz\u0119\u015bciej w\u0119glem pr\u00f3bowa\u0142em sam doskonali\u0107 moje graficzne umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re omal nie doprowadzi\u0142y mnie do studiowania architektury. Ale Henryk ju\u017c wtedy by\u0142 mistrzem pointy. Dostawa\u0142 tekst felietonu lub sugestie dotycz\u0105ce w\u0105tk\u00f3w rozmowy i \u2013 bardzo prosz\u0119 \u2013 zapewnia\u0142 wspomnian\u0105 \u201etelewizyjno\u015b\u0107\u201d gadaj\u0105cym g\u0142owom.<\/p>\n
Felietony si\u0119 nie zachowa\u0142y, nie ma te\u017c nagra\u0144 z owych rozm\u00f3w w studiu. Przetrwa\u0142 papier z rysunkami Henryka Sawki. Ju\u017c cho\u0107by na tym przyk\u0142adzie dobitnie wida\u0107, \u017ce satyrycy doskonale wiedz\u0105, jak uwieczni\u0107, przekaza\u0107 kolejnym pokoleniom, swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107.<\/p>\n
Heniu! Pozw\u00f3l, \u017ce poka\u017c\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c ten rysunek \u2013 a przypominam, by\u0142 to rok 1987 \u2013 kt\u00f3ry opisa\u0142e\u015b konfidencjonalnie: To ju\u017c prywatnie!<\/p>\n\n\t\t