{"id":6600,"date":"2020-08-20T23:15:53","date_gmt":"2020-08-20T21:15:53","guid":{"rendered":"https:\/\/koszur.net\/?p=6600"},"modified":"2023-08-28T07:09:46","modified_gmt":"2023-08-28T05:09:46","slug":"kto-co-gdzie-kiedy-dlaczego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2020\/08\/20\/kto-co-gdzie-kiedy-dlaczego\/","title":{"rendered":"Sierpie\u0144 1980 &#8211; Kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego &#8211; cz. 1"},"content":{"rendered":"<p>1980.<\/p>\n<p>Do Stoczni Warskiego wchodzi\u0142em \u201ena telefon\u201d. Przepustka zawsze czeka\u0142a na mnie w biurze rzecznika, przy bramie g\u0142\u00f3wnej lub mia\u0142 j\u0105 m\u00f3j rozm\u00f3wca, z kt\u00f3rym by\u0142em um\u00f3wiony. W reporterskim magnetofonie zawsze nowe baterie i ta\u015bma, kasowana ju\u017c setny chyba raz.<\/p>\n<p>&#8211; Nie spos\u00f3b si\u0119 do was dodzwoni\u0107 \u2013 powiedzia\u0142em wchodz\u0105c do gabinetu dyrektora. \u2013 A ja musz\u0119 rozmawia\u0107 z in\u017cynierem Ch\u0105dzy\u0144skim. Materia\u0142 dla Warszawy. Jest gdzie\u015b na terenie\u2026 Wiem, \u017ce strajk\u2026 W\u0142a\u015bnie odbi\u0142em si\u0119 od bramy\u2026.<\/p>\n<p>Dyrektor Stanis\u0142aw Ozimek zamkn\u0105\u0142 drzwi, usiedli\u015bmy przy stole konferencyjnym.<\/p>\n<p>&#8211; Niewiele mog\u0119.<\/p>\n<p>Si\u0119gn\u0105\u0142 po s\u0142uchawk\u0119 telefonu. Pr\u00f3bowa\u0142 interweniowa\u0107. M\u00f3wi\u0142 zawsze p\u00f3\u0142g\u0142osem, do\u015b\u0107 monotonnie, wr\u0119cz\u2026 dobrotliwie. Opowiada\u0142 komu\u015b o mnie, \u017ce sw\u00f3j cz\u0142owiek, tyle audycji o nas nagra\u0142\u2026<\/p>\n<p>&#8211; Tak, ten sam, z radia. No. Ja r\u0119cz\u0119. Dobra. Idzie do was.<\/p>\n<p>Na bramie przeszukano moj\u0105 torb\u0119, kieszenie kurtki.<\/p>\n<p>\u2013 Magnetofon zostaje \u2013 m\u0119\u017cczyzna w \u015brednim wieku, z kilkudniowym zarostem, chwyci\u0142 m\u00f3j sprz\u0119t na tyle silnie, \u017ce wyrwa\u0142 kabel od mikrofonu, kt\u00f3ry trzyma\u0142em w r\u0119ce. Przew\u00f3d bezw\u0142adnie kiwa\u0142 si\u0119 przez sekund\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 Ale ja bez magnetofonu nie nagram audycji \u2013 w drugiej r\u0119ce trzyma\u0142em go\u0142e druty przewodu mikrofonowego. \u2013 Ma kto\u015b scyzoryk?<\/p>\n<p>Kolejne telefony. W\u015br\u00f3d dyskutuj\u0105cej grupki stoczniowc\u00f3w widz\u0119 koleg\u0119. Macham. On te\u017c, ale nie podchodzi. Z g\u0142o\u015bnik\u00f3w s\u0142ysz\u0119 komunikaty. Mikrofon dzia\u0142a, po\u0142\u0105czony \u201ena skr\u0119tk\u0119\u201d. Lampka sygnalizacyjna funkcji nagrywania \u2013 wy\u0142\u0105czona. \u017beby nie peszy\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w. Czerwone \u015bwiate\u0142ko ma w sobie zbyt wiele niepokoju.<\/p>\n<p>Opieram si\u0119 o blat sto\u0142u, na kt\u00f3rym le\u017cy magnetofon. W\u0142\u0105czam nagranie.<\/p>\n<p><em><div class=\"sc_infobox sc_infobox_style_regular sc_infobox_iconed no\" data-animation=\"animated bounceIn normal\" style=\"color:#000000;\">&#8211; I zn\u00f3w zadeklarowana kwota. Ze Sp\u00f3\u0142dzielni Gryf-Plast. Prosz\u0119 kolego<\/em> \u2013 opieram mikrofon na paczce papieros\u00f3w, tu\u017c przy g\u0142o\u015bniku zak\u0142adowego radiow\u0119z\u0142a, transmituj\u0105cego mas\u00f3wk\u0119 w stoczniowej \u015bwietlicy.<\/p>\n<p>&#8211; <em>Wi\u0119c jestem ze sp\u00f3\u0142dzielni Gryf-Plast. Na poczet nowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych sp\u00f3\u0142dzielnia zadeklarowa\u0142a kwot\u0119 3460 z\u0142otych. Dzi\u0119kuj\u0119<\/em>.<\/p>\n<p>Oklaski. Kilkana\u015bcie minut p\u00f3\u017aniej jestem ju\u017c w \u015bwietlicy. Przy mikrofonie Stanis\u0142aw W\u0105do\u0142owski. Na sali oko\u0142o stu stoczniowc\u00f3w. Zatrzymuj\u0119 si\u0119 przy podwy\u017cszeniu, skinieniem g\u0142owy wymieniamy powitanie z panem W\u0105do\u0142owskim.<\/p>\n<p><em>&#8211; Przyszed\u0142 do nas kierowca z PTHW, z wojew\u00f3dztwa bydgoskiego. Pan \u015amich. Zadeklarowa\u0142 kwot\u0119 400 z\u0142otych. R\u00f3wnie\u017c na ten sam cel, to znaczy na nasze zwi\u0105zki. Brawa, kolego! Prosz\u0119, prosz\u0119 tam w\u0142o\u017cy\u0107\u2026 A teraz witam koleg\u00f3w z K0, z zadeklarowan\u0105 kwot\u0105, przekazuj\u0119 mikrofon\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; My, przedstawiciele ma\u0142ego stosunkowo wydzia\u0142u stoczniowego K0 uwa\u017camy, \u017ce cel jest tak szczytny i tak wznios\u0142y, \u017ce jakiekolwiek s\u0142owa nie potrafi\u0142yby tutaj odda\u0107 wa\u017cno\u015bci sprawy. I dlatego prosimy tylko \u2013 przyjmijcie od serca, od wszystkich pracownik\u00f3w wydzia\u0142u K0 zadeklarowan\u0105 kwot\u0119 5250 z\u0142otych, wierz\u0105c, \u017ce kwota ta b\u0119dzie cegie\u0142k\u0105 pod lepsze jutro nas wszystkich. <\/em><\/p>\n<p>M\u0119\u017cczyzna odchodzi o krok od mikrofonu. Wida\u0107 wzruszenie, ogromne emocje, mi\u0119\u015bnie twarzy w nerwowym napi\u0119ciu. G\u0142os wyrobiony, o pi\u0119knym tembrze, zdecydowany, stanowczy. Oklaski jakby mocniejsze, gwar, tu i \u00f3wdzie b\u0142yski zapa\u0142ek, podpalaj\u0105cych kolejne papierosy\u2026<\/p>\n<p><em>&#8211; Nast\u0119pni, to koledzy z bratniego zak\u0142adu. Przyszli z zadeklarowan\u0105 kwot\u0105. <\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; Ja w imieniu za\u0142ogi Sp\u00f3\u0142dzielni Pracy Metaloport, za\u0142ogi, kt\u00f3ra jako pierwsza przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z zewn\u0105trz do komitetu w Stoczni Szczeci\u0144skiej, deklaruje kwot\u0119 7301 z\u0142otych. <\/em><\/p>\n<p>Kolejka os\u00f3b i delegacji nie maleje. Ludzie t\u0142ocz\u0105 si\u0119, dyskutuj\u0105, niekt\u00f3rzy w duchu powtarzaj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re za chwil\u0119 wypowiedz\u0105 przed mikrofonem.<\/p>\n<p><em>&#8211; Witam przedstawiciela Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego z K1 (\u2026). Przyszed\u0142 zn\u00f3w z zadeklarowan\u0105 kwot\u0105. Prosz\u0119, kolego.<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; M\u00f3j wydzia\u0142, na nowe zwi\u0105zki zawodowe zebra\u0142 kotw\u0119 13050 z\u0142otych. \u015alicznie dzi\u0119kuj\u0119 mojej za\u0142odze. <\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; Ja r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119kuj\u0119 twojej za\u0142odze. W\u0142\u00f3\u017c to sam, do skarbonki. Wysyp wszystkie pieni\u0105dze z woreczka i w\u0142\u00f3\u017c do skarbonki.\u00a0 Chcia\u0142em powita\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142ogi z W6. Sami powiedz\u0105, co deklaruj\u0105 i sk\u0105d s\u0105. Prosz\u0119, koledzy. <\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; W imieniu za\u0142ogi pok\u0142adowej i maszynowej oraz grupy pompiarzy wydzia\u0142u W6 deklarujemy kwot\u0119 7150 z\u0142otych. Jednocze\u015bnie, wszystkim ofiarodawcom \u2013 serdecznie dzi\u0119kujemy.<\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #800000;\"><\/div><\/span><\/em><\/p>\n<div class=\"wp-playlist wp-audio-playlist wp-playlist-light\">\n\t\t\t<div class=\"wp-playlist-current-item\"><\/div>\n\t\t<audio controls=\"controls\" preload=\"none\" width=\"1148\"\n\t\t\t><\/audio>\n\t<div class=\"wp-playlist-next\"><\/div>\n\t<div class=\"wp-playlist-prev\"><\/div>\n\t<noscript>\n\t<ol>\n\t\t<li><a href='https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk_1980_wst01.mp3'>Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\u0119ze\u0142<\/a><\/li>\t<\/ol>\n\t<\/noscript>\n\t<script type=\"application\/json\" class=\"wp-playlist-script\">{\"type\":\"audio\",\"tracklist\":true,\"tracknumbers\":true,\"images\":false,\"artists\":true,\"tracks\":[{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk_1980_wst01.mp3\",\"type\":\"audio\/mpeg\",\"title\":\"Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\\u0119ze\\u0142\",\"caption\":\"Ca\\u0142odobowe transmisje stoczniowego radiow\\u0119z\\u0142a. G\\u0142os Stanis\\u0142awa W\\u0105do\\u0142owskiego.\",\"description\":\"Stocznia Warskiego, druga po\\u0142owa sierpnia 1980. Rok wydania: 2020.\",\"meta\":{\"artist\":\"Marek Koszur\",\"album\":\"Nie zagasi\\u0107 tego ognia - fragmenty reporta\\u017cu\",\"year\":\"2020\",\"length_formatted\":\"3:25\"},\"image\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03e.jpg\",\"width\":400,\"height\":600},\"thumb\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03e-150x150.jpg\",\"width\":150,\"height\":150}}]}<\/script>\n<\/div>\n\t\n<p>1974. Jesie\u0144. Po roku aplikantury &#8211; trzymam w r\u0119ce anga\u017c.<\/p>\n<p>&#8211; Licz\u0105 si\u0119 fakty, ch\u0142opcze.<br \/>\n&#8211; Z faktami si\u0119 nie dyskutuje.<\/p>\n<p>Jedno z tych z tych zda\u0144 wypowiedzia\u0142 Zbigniew Puchalski. Chyba \u2013 drugie. Vice Makarenko albo vice Stoi\u0144ski \u2013 to pierwsze.<\/p>\n<p>Praktycznym wdro\u017ceniem powy\u017cszych zasad w studenck\u0105 dezynwoltur\u0119, akcentowan\u0105 fryzur\u0105, wisiorkami czy zarostem \u2013 zaj\u0105\u0142 si\u0119 w 1973 redaktor Bogdan Czarnocki.<\/p>\n<p>Musia\u0142em za\u0142o\u017cy\u0107 zeszycik, notowa\u0107 w nim uwagi mistrza i \u201eodrabia\u0107\u201d \u0107wiczenia.<\/p>\n<p>Za\u0142ama\u0142em si\u0119. Ca\u0142y rok mam by\u0107\u2026 aplikantem? Ale ja ju\u017c dzi\u015b mog\u0119 biec z mikrofonem, nagrywa\u0107, montowa\u0107&#8230;<\/p>\n<p>M\u00f3j &#8222;majster&#8221; by\u0142 g\u0142o\u015bny, z charakterystycznym nak\u0142adaniem \u015bmiechu na wypowiadane zdania, wykrzykiwane wr\u0119cz. Redaktor Czarnocki przerywa\u0142 ka\u017cdemu w p\u00f3\u0142 zdania, nie dostrzega\u0142 moich genialnych sformu\u0142owa\u0144, niczym \u2018heblem\u2019 po s\u0119katej desce wdra\u017ca\u0142, wyg\u0142adza\u0142 m\u00f3j zapa\u0142 sakramentalnym pytaniem: a t\u0119 kwesti\u0119 jak ujmiesz? No, tak \u2013 odpowiada\u0142em przedk\u0142adaj\u0105c kajecik. Nie, \u017ale. Id\u017a i zr\u00f3b trzy wersje. Masz trzy minuty.<\/p>\n<p>Po trzech minutach \u2013 rzuca\u0142 okiem na wersje pierwsz\u0105, drug\u0105 i trzeci\u0105 pomija\u0142.<\/p>\n<p>&#8211; Nie, nie nadaje si\u0119 \u2013 prycha\u0142, nie m\u00f3wi\u0105c, jak tekst poprawi\u0107, co w nim zmieni\u0107. Nigdy!<\/p>\n<p>Po latach zrozumia\u0142em, \u017ce odrzuca\u0142 wersje nie dlatego, \u017ce by\u0142y z\u0142e, ale \u017cebym nigdy nie by\u0142 ich pewny, nie wpada\u0142 w rutyn\u0119, szuka\u0142 innych wariant\u00f3w, sam je waloryzowa\u0142.<\/p>\n<p>Od vice Makarenki dosta\u0142em zadanie: napisz najbardziej bzdurn\u0105 i nieprawdziw\u0105, totalnie wyssan\u0105 z palca, nie maj\u0105c\u0105 najmniejszego odzwierciedlenia w rzeczywisto\u015bci \u2013 informacj\u0119 do serwisu.<\/p>\n<p>Napisa\u0142em. Chyba o mercedesach, kt\u00f3rych produkcj\u0119 w ca\u0142o\u015bci przej\u0119\u0142a fabryka motocykli Junak przy Al. Wojska Polskiego.<\/p>\n<p>&#8211; Dobrze. A teraz napisz informacj\u0119 prawdziw\u0105. Ale tak\u0105, kt\u00f3rej nikt nie podwa\u017cy, nie zakwestionuje, nie podda w w\u0105tpliwo\u015b\u0107\u2026.<\/p>\n<p>No\u2026 Proste\u2026<\/p>\n<p>Kiedy szesnasta kartka wyl\u0105dowa\u0142a w koszu u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce na \u017caden temat nie wiem nic <strong>na pewno<\/strong>!<\/p>\n<p>\u017bniwa \u2013 jasne, wiem, mniej wi\u0119cej, ale nie potrafi\u0119 okre\u015bli\u0107 plonu w tonach z hektara. Dobra. Na pochylni powstaje nowy statek, spawane s\u0105 sekcje kad\u0142uba\u2026 Ale gdzie? W hali czy na zewn\u0105trz, a mo\u017ce ju\u017c w\u0142a\u015bnie na pochylni? Kurcz\u0119, jak powstaje statek? No przecie\u017c wiem, ale\u2026 w gruncie rzeczy nie mam poj\u0119cia! Kultura. Banalne! Obszar bezpieczny i oczywisty. Co by tu wzi\u0105\u0107, o jest\u2026 Festiwal Malarstwa Kraj\u00f3w Socjalistycznych\u2026 Dzi\u015b przejecha\u0142y rze\u017aby jakiego\u015b Czecha. Rze\u017aby\u2026 W kamieniu? Odlewy? Pojutrze wernisa\u017c? No, nie wiem\u2026<\/p>\n<p>Informacji prawdziwej nie napisa\u0142em. Nawet o porannej mgle w porcie, kt\u00f3ra niew\u0105tpliwie parali\u017cowa\u0142a prze\u0142adunki, nie mog\u0142em powiedzie\u0107 nic konkretnego. By\u0142a. To wszystko, co wiedzia\u0142em na pewno.<\/p>\n<p>&#8211; Zapami\u0119taj! Ludzie ci\u0119 s\u0142uchaj\u0105. Nie mo\u017cesz powiedzie\u0107 czego\u015b, czego oni \u2013 b\u0119d\u0105c bezpo\u015brednimi \u015bwiadkami opisywanych przez ciebie zdarze\u0144 &#8211; nie mogliby potwierdzi\u0107! Musisz by\u0107 wiarygodny.<\/p>\n<p>W Redakcji Informacji mia\u0142em sp\u0119dzi\u0107 dwa lata.<\/p>\n<p>Redakcja PI. Publicystyki i informacji! Ju\u017c gorzej nie mog\u0142em trafi\u0107. Ja, tw\u00f3rca studenckiego teatru, realizator s\u0142uchowisk w Akademickim Radiu Pomorze, dyskutant na sesjach naukowych \u2013 mam dwa lata pisa\u0107 informacje, a ka\u017cda musi sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z przynajmniej pi\u0119ciu zda\u0144, z kt\u00f3rych ka\u017cde, w kolejno\u015bci, odpowiada\u0107 ma na pytania: kto, co, kiedy, gdzie i dlaczego?<\/p>\n<p>Nie wiem, co mnie zatrzyma\u0142o w tej pracy?<\/p>\n<p>Siad\u0142em przy biurku i metod\u0105 &#8222;\u017cycie po \u017cyciu\u201d unios\u0142em si\u0119 nad pe\u0142nym papierosowego dymu pokojem redakcyjnym\u2026 Sze\u015bciu do\u015bwiadczonych dziennikarzy. Ja &#8211; si\u00f3dmy. Heniu Urba\u015b by\u0142 tam tylko przez chwil\u0119, bo jego \u017cywio\u0142em by\u0142 sport.<\/p>\n<p>I ta sz\u00f3stka przez ca\u0142y dzie\u0144 pisze odpowiedzi na tych pi\u0119\u0107 pyta\u0144? No, nie, bo jeszcze s\u0105 felietony, jeszcze komentarze, przegl\u0105dy prasy, wywiady, tzw. wstawki czyli mini reporta\u017ce z placu budowy, ta\u015bmy produkcyjnej, porod\u00f3wki czy mleczarni. Przez ca\u0142y dzie\u0144 ta sz\u00f3stka zamienia w diagram pi\u0119ciu pyta\u0144 rozmaite sfery \u017cycia i \u00f3w kondensat przekazuje s\u0142uchaczom przez ca\u0142\u0105 dob\u0119, w kilku pasmach informacyjnych.<\/p>\n<p>No, jest te\u017c muzyka. Najnowsze przeboje, ale g\u0142\u00f3wnie polskie, bo dyrektywa Radiokomitetu jest wyra\u017ana \u2013 dominuje muzyka polska, a nie anglosaska, bo to polskie radio, a nie etc. itp.<\/p>\n<div class=\"sc_infobox sc_infobox_style_regular sc_infobox_iconed no\" data-animation=\"animated bounceIn normal\" style=\"color:#000000;\">Pragmatyka \u2013 relacja mi\u0119dzy znakiem, a odbiorc\u0105. Ale te\u017c spos\u00f3b post\u0119powania. W komunikacji. Co i jak przekaza\u0107 odbiorcy, by ten w spos\u00f3b niebudz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci odebra\u0142 i zrozumia\u0142 nasz komunikat, nasze przes\u0142anie.<\/p>\n<p>&#8211; Ale prosz\u0119 pani! W radiu m\u00f3wili!<\/p>\n<p>Doskonale pami\u0119tam te s\u0105siedzkie dysputy, gdy jegomo\u015b\u0107 spod sz\u00f3stki tymi s\u0142owami zamyka\u0142 dyskusj\u0119 z dobrodziejk\u0105 z naprzeciwka, kt\u00f3ra ola-bo\u017cy\u0142a od rana, \u017ce co\u015b tam, co\u015b tam.<\/p>\n<p>W radiu m\u00f3wili, jak jest &#8211; wi\u0119c nie ma o czym dyskutowa\u0107! Radio \u2013 to autorytet.<em><span style=\"color: #800000;\"><\/div><\/span><\/em><\/p>\n<p>Fakty. Tylko one si\u0119 licz\u0105.<\/p>\n<div class=\"wp-playlist wp-audio-playlist wp-playlist-light\">\n\t\t\t<div class=\"wp-playlist-current-item\"><\/div>\n\t\t<audio controls=\"controls\" preload=\"none\" width=\"1148\"\n\t\t\t><\/audio>\n\t<div class=\"wp-playlist-next\"><\/div>\n\t<div class=\"wp-playlist-prev\"><\/div>\n\t<noscript>\n\t<ol>\n\t\t<li><a href='https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajak_stocznia_1980_02.mp3'>Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\u0119ze\u0142<\/a><\/li>\t<\/ol>\n\t<\/noscript>\n\t<script type=\"application\/json\" class=\"wp-playlist-script\">{\"type\":\"audio\",\"tracklist\":true,\"tracknumbers\":true,\"images\":false,\"artists\":true,\"tracks\":[{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajak_stocznia_1980_02.mp3\",\"type\":\"audio\/mpeg\",\"title\":\"Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\\u0119ze\\u0142\",\"caption\":\"Ca\\u0142odobowe transmisje stoczniowego radiow\\u0119z\\u0142a. G\\u0142os Stanis\\u0142awa W\\u0105do\\u0142owskiego.\",\"description\":\"\\u201eStocznia Warskiego, druga po\\u0142owa sierpnia 1980\\u201d. Rok wydania: 2020.\",\"meta\":{\"artist\":\"Marek Koszur\",\"album\":\"Nie zagasi\\u0107 tego ognia - fragmenty reporta\\u017cu\",\"year\":\"2020\",\"length_formatted\":\"4:01\"},\"image\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03f.jpg\",\"width\":400,\"height\":600},\"thumb\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03f-150x150.jpg\",\"width\":150,\"height\":150}}]}<\/script>\n<\/div>\n\t\n<p>Przed chwil\u0105 zatelefonowa\u0142a c\u00f3rka. I zaczyna relacj\u0119 z wydarzenia, kt\u00f3rego wynik jest dla nas obojga istotny. W po\u0142owie pierwszego zdania przerwa\u0142em jej relacj\u0119. Robi\u0119 tak od&#8230; a mo\u017ce nawet d\u0142u\u017cej. Ale ona niezmiennie cwa\u0142uje, pikuje, dramatyzuje.<\/p>\n<p>&#8211; Po kolei, prosz\u0119.<br \/>\n&#8211; Wi\u0119c, by\u0142am przed czasem, ale jak wesz\u0142am\u2026<\/p>\n<p>Nie oczekuj\u0119 na komentarze i opinie, nie maj\u0105 dla mnie znaczenia czyje\u015b podsumowania lub uog\u00f3lnienia, dop\u00f3ki nie dowiem si\u0119, jak buduje si\u0119 \u201estatek\u201d informacji. Musz\u0119 otrzyma\u0107 elementarn\u0105 wiedz\u0119 o zdarzeniu by pozna\u0107 jego wyporno\u015b\u0107, no\u015bno\u015b\u0107, zasi\u0119g oddzia\u0142ywania, pozna\u0107 przyczyny zjawiska, zwi\u0105zane z nim zagro\u017cenia, by przewidywa\u0107 ewentualne skutki.<\/p>\n<p>Dlatego nigdy chyba nie zostan\u0119 poet\u0105. Lirycznym. Musia\u0142bym moje erotyki pisa\u0107 w spos\u00f3b zgodny nie ze sztuk\u0105 ars amatoria (sic!) \u00a0lecz w oparciu o dziennikarsk\u0105 rzetelno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Kto: Ja<br \/>\nCo: kocham ci\u0119<br \/>\nGdzie: tutaj<br \/>\nKiedy: teraz<br \/>\n\u2026<\/p>\n<p>No w\u0142a\u015bnie\u2026 kategoria pi\u0105ta: dlaczego?<\/p>\n<p>Czy\u017cby mi\u0142o\u015b\u0107 nie by\u0142a faktem? Bo w odniesieniu do fakt\u00f3w odpowied\u017a na pytanie pi\u0105te jest w takim samym stopniu wa\u017cna jak cztery poprzednie.<\/p>\n<p>Aplikantur\u0119 zaliczy\u0142em, cho\u0107 jej przebieg by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b znajdzie tu swoje odzwierciedlenie, jako wyraz oczyszczaj\u0105cej psychoanalitycznej sesji. Sko\u0144czy\u0142em i\u2026 pop\u0142yn\u0105\u0142em, by w 1979 roku powr\u00f3ci\u0107 do redakcji PI. Najpierw radiowej, potem po\u0142\u0105czonej radiowo telewizyjnej, bo Studio Ba\u0142tyk radiowe w\u0142a\u015bnie integrowa\u0142o si\u0119 z Kronik\u0105 Pomorza Zachodniego z lokalnej TV. Powstawa\u0142 O\u015brodek Radiowo-Telewizyjny w Szczecinie, w miejsce dw\u00f3ch odr\u0119bnych firm &#8211; lokalnego radia i lokalnej tv. Pracowa\u0142em na obu antenach, ale odpowiada\u0142em bezpo\u015brednio za informacj\u0119 radiow\u0105.<\/p>\n<p>By\u0142em przez ca\u0142y wcze\u015bniejszy okres odpowiedzialny za regionaln\u0105 obecno\u015b\u0107 w Radiokurierze, og\u00f3lnopolskim programie informacyjnym, kt\u00f3remu szefowa\u0142 Andrzej Turski ze Zbyszkiem Gieniewskim, mistrzami informacji radiowej i oprawy muzycznej.<\/p>\n<p>Ach, mo\u017ce kiedy\u015b opowiem wi\u0119cej\u2026 Radiokurier to by\u0142 fenomen.<\/p>\n<p>No i \u2018Sygna\u0142y dnia\u2019\u2026<\/p>\n<p>Za du\u017co w\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n<div class=\"sc_infobox sc_infobox_style_regular sc_infobox_iconed no\" data-animation=\"animated bounceIn normal\" style=\"color:#000000;\"><p>***<\/p>\n<p>Nast\u0119pnego dnia poszed\u0142em od razu pod bram\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105.<\/p>\n<p>\u2013 By\u0142em tu wczoraj. Sprawdzali\u015bcie mnie!<\/p>\n<p>Kolejne dni \u2013 wchodzi\u0142em bez problemu, na coraz d\u0142u\u017cej. Nagrywa\u0142em. Mia\u0142em nowiutk\u0105 ta\u015bm\u0119, kt\u00f3ra na jednej \u015bcie\u017cce rejestrowa\u0142a dwugodzinny zapis! Cienka jak skrzyd\u0142o motyla! Ale Uher, magnetofon reporterski najwy\u017cszej klasy (nie wiedzia\u0142em wtedy, \u017ce zosta\u0142 opracowany dla s\u0142u\u017cb specjalnych NRD) potrafi\u0142 doskonale regulowa\u0107 naci\u0105g, si\u0142\u0119 i szybko\u015b\u0107 zwijania ta\u015bmy. Mam kolejne dwie godziny rejestracji! A ca\u0142y serwis informacyjny w radiu trwa\u0142 tylko pi\u0119\u0107 minut. Co mam wybra\u0107? Jedno by\u0142o pewne \u2013 w tych trzech minutach musia\u0142em zmie\u015bci\u0107 dwie godziny emocji, nastroju, gniewu, uporu, obaw i \u2026 i wiary?<\/p>\n<p>Poranna audycja 'Studio Ba\u0142tyk\u2019 ko\u0144czy\u0142a si\u0119 dziesi\u0119\u0107 minut po \u00f3smej rano. Wybiega\u0142em z rozg\u0142o\u015bni przy Wojska Polskiego do redakcji przy Niedzia\u0142kowskiego, odbywa\u0142em telekonferencje z Sygna\u0142ami dnia, magazynem Z kraju i ze \u015bwiata, Radiokurierem, a p\u00f3\u017aniej z kolegami z Koszalina i Gda\u0144ska. Uk\u0142adali\u015bmy i uzgadniali\u015bmy, co o strajkach ludzie us\u0142ysz\u0105 w naszych programach informacyjnych. My dzi\u015b rano wiedzieli\u015bmy to, o czym s\u0142uchacz dowie si\u0119 dopiero za dwadzie\u015bcia cztery godziny.<\/p>\n<p>Biega\u0142em po stoczni, jak dotychczas. Nagrywa\u0142em w r\u00f3\u017cnych miejscach. Rozmawia\u0142em ze znajomymi i lud\u017ami, kt\u00f3rych spotyka\u0142em pierwszy raz.<\/p>\n<p>\u2013 Jestem z radia, nazywam si\u0119\u2026<\/p>\n<p>\u2013 Wiem, kim pan jest, s\u0142ucha\u0142em pana reporta\u017cy\u2026<\/p>\n<p>Nazwisko, to by\u0142a najlepsza przepustka\u2026<\/p>\n<p>M\u00f3wili du\u017co. W gruncie rzeczy wszyscy o tym samym. Ka\u017cdy z wyra\u017anym podekscytowaniem. W \u017cadnej z tych wypowiedzi nie dostrzeg\u0142em z\u0142o\u015bci, gniewu, nienawi\u015bci. Pami\u0119tam natomiast wielk\u0105 godno\u015b\u0107 i rzeczowo\u015b\u0107. Stanowczo\u015b\u0107, spok\u00f3j i ten monotonny wr\u0119cz, mechaniczny styl narracji. \u017badnych ozdobnik\u00f3w, najmniejszych zaci\u0119\u0107. Musimy, zwyci\u0119\u017cymy, nie zrezygnujemy\u2026<\/p>\n<p>Pracowa\u0142em dla programu informacyjnego. Prosty schemat: kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego\u2026 No i tu zaczyna\u0142 si\u0119 problem. Jak uj\u0105\u0107 i przekaza\u0107 \u015bwiatu, dlaczego ci ludzie w tej stoczni strajkuj\u0105? Co chc\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107? Wtedy nikt nie by\u0142 w stanie przewidzie\u0107, jak potocz\u0105 si\u0119 losy strajku? Co mog\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 do serwisu informacyjnego? Kt\u00f3re wypowiedzi s\u0105 wa\u017cne, kt\u00f3re ociekaj\u0105 demagogi\u0105 albo s\u0105 z gruntu propagandowe? Cenzor i naczelny redaktor czytali wszystkie serwisy. Naczelny pr\u00f3bowa\u0142 adiustowa\u0107, \u0142agodzi\u0107\u2026 \u00a0Ale nie kre\u015bli\u0142. Nigdy nie odrzuci\u0142 mojego uj\u0119cia opisywanego wydarzenia, nie zmusi\u0142 do \u201epoprawno\u015bci\u201d. Nigdy.<\/p>\n<p>\u2013 Tylko nie wsiadaj na pegaza! M\u00f3w i pisz \u2013 jak jest. To jest radio. S\u0142owo wypowiedziane \u2013 nie wr\u00f3ci, nie da si\u0119 go sprostowa\u0107. M\u00f3wimy, jak jest. Nie dyskutujemy \u2013 notowa\u0142em has\u0142owo wypowiedzi koleg\u00f3w podczas spotkania kierownictwa rozg\u0142o\u015bni. O pegazie zawsze przypomina\u0142 mi red. Ryszard Bogunowicz.<\/p>\n<p>Ka\u017cda informacja by\u0142a przepisywana w czterech egzemplarzach. Dla lektora, realizatora, cenzora i\u2026 do mojej szuflady. Jedna wiadomo\u015b\u0107 \u2013 niewiele znaczy. Dwie i trzy \u2013 to ju\u017c sygna\u0142 i zapowied\u017a tendencji, zjawiska, procesu, prawid\u0142owo\u015bci lub anomalii.<\/p>\n<p>Nie mieli\u015bmy w\u00f3wczas czasu na takie analizy. Zegar w redakcji ma jeden, cholerny feler &#8211; zawsze idzie tylko do przodu, do magicznej godziny wej\u015bcia na anten\u0119, a tego faktu \u017cadna si\u0142a nie by\u0142a w stanie zmieni\u0107.<\/p>\n<p>Z ka\u017cdym dniem nat\u0142ok informacji zacz\u0105\u0142 nas wr\u0119cz osacza\u0107. Prosz\u0119 nie zapomina\u0107 \u2013 wtedy nikt nie mia\u0142 najmniejszego poj\u0119cia \u2013 w czym uczestniczymy, dok\u0105d to wszystko zmierza!<\/p>\n<p>Komunikacja miejska, Za\u0142om, port, szpital. Strajk, strajk, strajk\u2026 Wsz\u0119dzie strajk. Zaopatrzenie kuleje, puste p\u00f3\u0142ki, kolejki na stacjach benzynowych.<\/p>\n<p>Radiowy serwis informacyjny mia\u0142 pi\u0119\u0107 minut! Serwis informacyjny nadawany przez stoczniowy radiow\u0119ze\u0142 trwa\u0142 24 godziny na dob\u0119.<\/p>\n<p>Od kilku dni prowadz\u0119 Kronik\u0119 Pomorza Zachodniego. Rano \u2013 Studio Ba\u0142tyk. Wszystko w\u0142a\u015bciwie toczy si\u0119 jak dotychczas. Machina medialna dzia\u0142a, ale wysy\u0142a tre\u015bci, jak\u017ce jeszcze kilka dni temu niewyobra\u017calne! S\u0142owo strajk nabra\u0142o takiej mocy jak ka\u017cde inne, nue by\u0142o wypowiadane ze strachem czy obaw\u0105.<\/p>\n<p>Co dzi\u015b damy na czo\u0142\u00f3wk\u0119? Strajki czy reakcj\u0119 w\u0142adzy? Kto\u015b by\u0142 w Komitecie Wojew\u00f3dzkim? Jaka znowu narada. Mobilizacja aktywu? Samokrytyka?<\/p>\n<p>Zdobywamy wydawnictwa drugiego obiegu. Codziennie mamy te\u017c nowe materia\u0142y informacyjne z KW. Na \u0142amach G\u0142osu Szczeci\u0144skiego \u2013 s\u0105\u017cniste teksty, g\u0142\u00f3wnie agencyjne. Jak w prasie ca\u0142ego kraju.<\/p>\n<p>Co\u015b si\u0119 zacznie? Ju\u017c trwa? Czym si\u0119 to wszystko sko\u0144czy? Kiedy? Wojsko? Milicja? Przemarsz przez miasto jak dwadzie\u015bcia lat temu? Palenie komitetu? Wtedy, przy Obro\u0144c\u00f3w Stalingradu, w bramach chowali\u015bmy si\u0119 niewielkimi grupkami. Z Technikum Mechaniczno-Energetycznego biegli\u015bmy do centrum. Ka\u017cdy z nas mia\u0142 w rodzinie kogo\u015b, kto pracowa\u0142 w Stoczni lub by\u0142 z ni\u0105 zwi\u0105zany. Milicja goni\u0142a nas i trafia\u0142a pa\u0142kami w plecy. Byli\u015bmy szybsi. Kilka dni temu zdali\u015bmy egzaminy na prawo jazdy. Ale dokumenty dostaniemy po uko\u0144czeniu 16 roku \u017cycia. Szli\u015bmy przez ulice centrum. Chodniki i nawierzchnie by\u0142y opr\u00f3szone bia\u0142ym jak \u015bnieg proszkiem po gazie \u0142zawi\u0105cym. Zwiastowa\u0142y\u2026 grudzie\u0144.<\/p>\n<p><em><span style=\"color: #800000;\"><\/div><\/span><\/em><\/p>\n<div class=\"wp-playlist wp-audio-playlist wp-playlist-light\">\n\t\t\t<div class=\"wp-playlist-current-item\"><\/div>\n\t\t<audio controls=\"controls\" preload=\"none\" width=\"1148\"\n\t\t\t><\/audio>\n\t<div class=\"wp-playlist-next\"><\/div>\n\t<div class=\"wp-playlist-prev\"><\/div>\n\t<noscript>\n\t<ol>\n\t\t<li><a href='https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk_stocznia_1980_03.mp3'>Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\u0119ze\u0142<\/a><\/li>\t<\/ol>\n\t<\/noscript>\n\t<script type=\"application\/json\" class=\"wp-playlist-script\">{\"type\":\"audio\",\"tracklist\":true,\"tracknumbers\":true,\"images\":false,\"artists\":true,\"tracks\":[{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk_stocznia_1980_03.mp3\",\"type\":\"audio\/mpeg\",\"title\":\"Strajk 1980 - Stocznia Warskiego - Radiow\\u0119ze\\u0142\",\"caption\":\"Ca\\u0142odobowe transmisje stoczniowego radiow\\u0119z\\u0142a. G\\u0142os Stanis\\u0142awa W\\u0105do\\u0142owskiego.\",\"description\":\"\\u201eStocznia Warskiego, druga po\\u0142owa sierpnia 1980\\u201d. Rok wydania: 2020.\",\"meta\":{\"artist\":\"Marek Koszur\",\"album\":\"Nie zagasi\\u0107 tego ognia - fragmenty reporta\\u017cu\",\"year\":\"2020\",\"length_formatted\":\"3:58\"},\"image\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03g.jpg\",\"width\":400,\"height\":600},\"thumb\":{\"src\":\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/strajk-warski-1980-03g-150x150.jpg\",\"width\":150,\"height\":150}}]}<\/script>\n<\/div>\n\t<div class=\"sc_infobox sc_infobox_style_regular sc_infobox_iconed no\" data-animation=\"animated bounceIn normal\" style=\"color:#000000;\">Kt\u00f3rego\u015b dnia w sierpniu 1980. 9.30. Praca rozdzielona. Kto robi relacj\u0119 na 12.00 do \u2018Z kraju i ze \u015bwiata\u2019? Kto ma komentarz na 13.05? Kwadrans rolniczy, Szczeci\u0144skie popo\u0142udnie\u2026 Wszystko w\u0142a\u015bciwie toczy si\u0119 jak dotychczas. Akcja wakacyjna, przygotowania do nowego roku szkolnego, wkr\u00f3tce kolejny sezon teatralny, wr\u00f3c\u0105 studenci, jakie\u015b festyny, wystawy, koncerty, amfiteatr, statkiem nad morze\u2026 Nowy tomik poetycki, dwie ksi\u0105\u017cki szczeci\u0144skich literat\u00f3w, jubileusz weteran\u00f3w\u2026 Ale strajki i postulaty oraz reakcje w\u0142adzy dominuj\u0105.<\/p>\n<p>Z ka\u017cdym serwisem \u2013 wszystko inne schodzi na plan dalszy.<\/p>\n<p>Co dajemy na czo\u0142\u00f3wk\u0119? Strajki czy reakcj\u0119 w\u0142adzy. Kto by\u0142 w komitecie? Jaka narada. Mobilizacja aktywu? Samokrytyka.<\/p>\n<p>Zdobywamy wydawnictwa drugiego obiegu. Codziennie mamy te\u017c nowe materia\u0142y informacyjne z Komitetu Wojew\u00f3dzkiego. W G\u0142osie \u2013 s\u0105\u017cniste teksty. Na pierwszych stronach gazet dominuj\u0105 materia\u0142y agencyjne. Jak w prasie ca\u0142ego kraju.<\/p>\n<p>Nikt nie wie, co b\u0119dzie dalej? Czym si\u0119 to wszystko sko\u0144czy?<\/p>\n<p>Wojsko? Milicja? Przemarsz przez miasto jak dwadzie\u015bcia lat temu? Palenie komitetu? <em><span style=\"color: #800000;\"><\/div><\/span><\/em><\/p>\n<p>O, ju\u017c \u00f3sma\u2026<\/p>\n<p>Cyngiel stoi za tarasowymi drzwiami. Na tyle si\u0119 ju\u017c usamodzielni\u0142, \u017ce tr\u00f3jk\u0119 kuzynostwa kilka minut po wschodzie s\u0142o\u0144ca wyprowadza na spalon\u0105 po\u0142udniowym \u017carem traw\u0119. M\u0142odsi od niego o kilka tygodni. Bolo, Tolo i Manola. Jaki\u015b czas temu ich matka z roztrzaskanym \u0142bem przysz\u0142a pod moje okno. Wymienili\u015bmy spojrzenia. Gdy wyszed\u0142em, aby sprawdzi\u0107, co si\u0119 sta\u0142o \u2013 znikn\u0119\u0142a. Nie wr\u00f3ci\u0142a. Zostawi\u0142a male.<\/p>\n<p>Cyngiel, te\u017c sierota, z wrzaskiem i wr\u0119cz awantur\u0105, zawsze oko\u0142o dwudziestej przychodzi na szarmochy . K\u0142adzie si\u0119 przy fotelu i sygnalizuje swoim przed mutacyjnym, okropnie brzmi\u0105cym miaukni\u0119ciem, \u017ce jest\u2026 gotowy. Pozwala na wszystko. Najbardziej lubi, gdy zwijam jego ucho w tr\u0105bk\u0119 i niczym soniczny generator wprowadzam jego \u0142epetyn\u0119 w wibracj\u0119 na poziomie pi\u0119ciu tysi\u0119cy herc\u00f3w po czym za to samo ucho wci\u0105gam go na moje kolana.<\/p>\n<p>Wytrzeszcza ga\u0142y, zwija si\u0119 w babojagowy pa\u0142\u0105k, otrz\u0105sa, zeskakuje na drug\u0105 stron\u0119 fotela i wystawia drugie ucho! Cyngiel! Ty nie znasz umiaru?!<\/p>\n<p>Raz jeden nie wytarmosi\u0142em go za to drugie ucho. Zostawi\u0142 mi na moim udzie wyra\u017any \u015blad wszystkich pazur\u00f3w. Pokaza\u0107 zdj\u0119cie?<\/p>\n<p>Z bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci nasze karesy obserwuje tr\u00f3jka kuzyn\u00f3w Cyngla. Trzy \u0142ebki rejestruj\u0105 ka\u017cdy m\u00f3j ruch. Z d\u017awi\u0119kiem i w kolorze. Dzi\u015b u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce&#8230; chyba nie robi\u0105 tego bezinteresownie&#8230;<\/p>\n<p>Cdn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1980. Do Stoczni Warskiego wchodzi\u0142em \u201ena telefon\u201d. Przepustka zawsze czeka\u0142a na mnie w biurze rzecznika, przy bramie g\u0142\u00f3wnej lub mia\u0142 j\u0105 m\u00f3j rozm\u00f3wca, z kt\u00f3rym by\u0142em um\u00f3wiony. W reporterskim magnetofonie zawsze nowe baterie i ta\u015bma, kasowana ju\u017c setny chyba raz. &#8211; Nie spos\u00f3b si\u0119 do was dodzwoni\u0107 \u2013 powiedzia\u0142em wchodz\u0105c do gabinetu dyrektora. \u2013 A [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":990004,"featured_media":6605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[135,85,285],"tags":[269,311,187,282],"class_list":["post-6600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-datownik","category-post","category-sierpien-1980","tag-radio","tag-solidarnosc","tag-stocznia","tag-strajki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990004"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6600"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11963,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6600\/revisions\/11963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}