{"id":42757,"date":"2026-06-10T07:46:09","date_gmt":"2026-06-10T05:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/koszur.net\/?p=42757"},"modified":"2026-06-10T07:46:09","modified_gmt":"2026-06-10T05:46:09","slug":"siodmy-kamien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/","title":{"rendered":"Si\u00f3dmy kamie\u0144"},"content":{"rendered":"<p class=\"isselectedend\">\u2014 Tak \u017ca\u0142uj\u0119\u2026 Tak \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapyta\u0142am o wszystko\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">S\u0142owa wypowiedziane pod wiatr polecia\u0142y z \u0142oskotem tak\u017ce mojego grzechu. Niewiele jest zda\u0144 jak w\u0142a\u015bnie to, kt\u00f3re i ja od kilku lat powtarzam z coraz wi\u0119ksz\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Nawet niecierpliwo\u015bci\u0105. Gdy wybrzmi ich echo \u2014 potrzebuj\u0119 kilku minut, aby aura si\u0119 ustabilizowa\u0142a.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Hm\u2026 Nigdy wcze\u015bniej na ten szczeg\u00f3\u0142 nie zwr\u00f3ci\u0142em uwagi. Aura. Jest co\u015b takiego. Otworzysz okno, potem drugie, przeci\u0105g zawiruje powietrzem, poderwie firan\u0119, ostatnio przewr\u00f3ci\u0142 doniczk\u0119 z ro\u015blin\u0105, kt\u00f3ra \u2014 co za impertynencja \u2014 ro\u015bnie jak szalona. Nie przesadzam jej od dw\u00f3ch lat, bo nie chc\u0119, by by\u0142a wi\u0119ksza. A ona swoje. Ona wie lepiej. Popsu\u0142a mi\u2026 aur\u0119.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Aura. Czy to jest spok\u00f3j? A czym jest spok\u00f3j? Nic takiego jak spok\u00f3j nie istnieje. To konstrukt nie z tego, nie z naszego \u015bwiata. Mo\u017ce tylko przez chwil\u0119 wydaje si\u0119 nam, \u017ce wszystko wr\u00f3ci\u0142o na miejsce. \u017be \u017cadna rzecz nie domaga si\u0119 odpowiedzi. \u017be \u017cadna twarz, \u017caden list, \u017cadna paczka, \u017caden kamie\u0144 nie za\u017c\u0105da od nas wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Chyba w kt\u00f3rej\u015b z powie\u015bci Juliusza Verne\u2019a jest dramatyczny opis opadaj\u0105cego balonu, kt\u00f3rego pow\u0142oka jest dziurawa. Wyrzucane s\u0105 z kosza wszystkie zb\u0119dne przedmioty, ale balon nadal spada. Aby go uratowa\u0107, nale\u017ca\u0142oby odci\u0105\u0107 kosz?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Tak \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapyta\u0142am o tyle rzeczy\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Oboje patrzymy, jak najm\u0142odszy, Gucio, za chwil\u0119 pierwszy raz wejdzie do wody. R\u0105czki uniesione w g\u00f3r\u0119, dr\u017cy, on sam ca\u0142y jest w stanie jakiej\u015b wibracji. Jak pigmejski czarownik w tanecznym transie. Piszczy, jest oszo\u0142omiony, a jego ojciec jak przyczajony tygrys chce w por\u0119 uchwyci\u0107 malucha, by nie pacn\u0105\u0142 w wod\u0119.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Macham r\u0119k\u0105. Wiatr zbyt silny, by wo\u0142a\u0107. Kiwam g\u0142ow\u0105. Zostaw. Pozw\u00f3l chwili, niech si\u0119 sama wyre\u017cyseruje. Mo\u017ce doznanie b\u0119dzie tak silne, \u017ce zapisze si\u0119 w pami\u0119ci malucha? I kiedy wnuk Gustawa, staj\u0105c w tym samym miejscu, zapyta go: a pami\u0119tasz, dziadku, kiedy pierwszy raz zobaczy\u0142e\u015b morze?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Ja pami\u0119tam wiele nadmorskich sytuacji. Wszystkie mi\u0142e. Zawsze obok by\u0142a Matka, by\u0142 Ojciec. Widz\u0119 nas na zdj\u0119ciach. Si\u0119gam i teraz po aparat. Klick, klick\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 A o co i kogo chcia\u0142aby\u015b pyta\u0107?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">O swoim dziadku, o obu zreszt\u0105, nie wie prawie nic. Opowiadam. Ale pytania si\u0119 nie uk\u0142adaj\u0105 w fabu\u0142\u0119. Skaczemy po tematach. Kilka razy sam czuj\u0119 si\u0119 bezradny \u2014 nie wiem, nie znam odpowiedzi na coraz wi\u0119cej pyta\u0144. Pl\u0105cz\u0119 t\u0119 nasz\u0105 rozmow\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie sam zaczynam m\u00f3wi\u0107 wszystko, co wiem, co zapami\u0119ta\u0142em. Z przera\u017ceniem widz\u0119, \u017ce jest tego tyle, ile\u2026 Gucia w morzu. Zauwa\u017cam, \u017ce chwilami jakby si\u0119 t\u0142umacz\u0119, \u017ce\u2026 a mog\u0142em zapyta\u0107.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Urwa\u0142em ten felietonowy cykl p\u00f3\u0142nocnych porannik\u00f3w, zanim si\u0119 na dobre zacz\u0105\u0142. \u017byciowy tajfun zn\u00f3w zmi\u00f3t\u0142 mi m\u00f3j \u015bwiat w zamorza. Musia\u0142em rzuci\u0107 wszystko, by ruszy\u0107 tam w jego poszukiwaniu. P\u00f3\u0142 roku bezskutecznej w\u0142\u00f3cz\u0119gi po niebie i piekle. A tu niespodziewanie Gustaw pokaza\u0142 mi drog\u0119.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Przecie\u017c ja mam wiaderka i \u0142opatki. Chod\u017a, pomo\u017cesz mi je przynie\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Pobiegli\u015bmy do domu. Otwieramy wielkie drzwi zakl\u0119ciem \u2014 bum! otw\u00f3rzcie si\u0119 i\u2026 Drzwi ust\u0105pi\u0142y z okrzykiem, kt\u00f3ry ugrz\u0105z\u0142 mi w gardle. Bo\u2026 Znalaz\u0142em m\u00f3j \u015bwiat! Zniecierpliwiony Gucio \u201eawanturowa\u0142 si\u0119\u201d, szarpi\u0105c dmuchanego delfina czy mo\u017ce kaczk\u0119. Pr\u00f3bowa\u0142 wymanewrowa\u0107 wielk\u0105 wywrotk\u0119\u2026 A ja? Zanios\u0142em m\u00f3j \u015bwiat w miejsce, w kt\u00f3rym si\u0119 zgubi\u0142. Nie musia\u0142em nic wi\u0119cej robi\u0107. On natychmiast ruszy\u0142 bezg\u0142o\u015bnie nowym \u017cyciem.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Nie pytajcie, co to by\u0142o. S\u0105 tajemnice tak prywatne, \u017ce samo wspomnienie o nich by\u0142oby zdrad\u0105. Wystarczy, \u017ce jeden tylko czytelnik tych s\u0142\u00f3w us\u0142yszy w nocy pukanie w szyb\u0119.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Wr\u00f3cili\u015bmy nad morze. Wiatr jakby zel\u017ca\u0142, albo ja, odrodzony znaleziskiem, nie zwraca\u0142em na niego uwagi. Gustaw z piskiem, ju\u017c oswojony, nie wiem, bardziej chcia\u0142 w t\u0119 wod\u0119 wskoczy\u0107 czy nad ni\u0105 wzlecie\u0107.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Obaj nie widzieli, co dzieje si\u0119 ze mn\u0105. Ani oni, ani wiatr. Nigdy si\u0119 nie dowiedz\u0105. Chyba \u017ce chwil\u0119 t\u0119 opisz\u0119&#8230; Ale \u2014 po co? Przecie\u017c nikt nigdy o ni\u0105 nie zapyta.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Wieczorem odjechali. Gustaw i Miko\u0142aj usn\u0119li zaraz za zakr\u0119tem. Wcale im si\u0119 nie dziwi\u0119. Zamiast patrze\u0107 na oboj\u0119tny im \u015bwiat za oknami auta, \u015bnili, \u017ce prze\u0142amuj\u0105 fale, pr\u0105 do przodu, w morze, przeciw \u017cywio\u0142owi.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Otworzy\u0142em szuflad\u0119. Wyj\u0105\u0142em kartk\u0119. Mia\u0142bym opisa\u0107 ten dzie\u0144? Wspomnienie w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy inne? Na wypadek, gdyby kiedy\u015b, w odniesieniu do mojej osoby, c\u00f3rka nie musia\u0142a \u017ca\u0142owa\u0107.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 \u2026\u017ce nie zapyta\u0142am o wszystko\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Przerzucam setki notatek. Wiele tekst\u00f3w odhaczonych, a wi\u0119c gotowych do publikacji. Tylko\u2026 po co? Nie s\u0142ysz\u0119 znik\u0105d pytania: zapyta\u0142abym o tyle rzeczy\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Do list\u00f3w zawsze mia\u0142em chyba nabo\u017cny wr\u0119cz stosunek. Wina Ojca. Niczego tak cz\u0119sto w \u017cyciu ze swoich pami\u0105tek nie ogl\u0105da\u0142, jak tych kilku rozpadaj\u0105cych si\u0119 list\u00f3w. Zna\u0142 je na pami\u0119\u0107. Nie musia\u0142 si\u0119ga\u0107 po kartki. Ale dzi\u015b podejrzewam, \u017ce to w\u0142a\u015bnie o ten dotyk tu idzie. To jakby \u201eprzej\u015bcie\u201d st\u0105d do tamt\u0105d.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">List\u00f3w nigdy nie wyrzuca\u0142em. Wiele pisa\u0142em przez kalk\u0119. To rutyna, kt\u00f3rej nauczy\u0142em si\u0119 przed laty. Mam te\u017c wersje robocze, takie \u201edo przepisania na czysto\u201d. Mam setki, je\u015bli nie tysi\u0105ce list\u00f3w \u201emorskich\u201d, jak je nazywam. G\u0142\u00f3wnie uczni\u00f3w pierwszych rocznik\u00f3w Szko\u0142y Morskiej w Tczewie. Zbiera\u0142em je przez lata. Wtedy nie istnia\u0142y jeszcze kopiarki. Przepisywa\u0142em je na maszynie. Przez kalk\u0119\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">W tych listach s\u0105 setki odpowiedzi. Ale nikt ju\u017c nigdy ich nie wywo\u0142a.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Tak \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapyta\u0142am o wszystko\u2026 \u2014 nikt nie wypowie tej magicznej formu\u0142y?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Chcia\u0142em te wszystkie listy skatalogowa\u0107. Setki czekaj\u0105 na pierwsze przeczytanie. Le\u017c\u0105 w oryginale. Nie zosta\u0142y przepisane. Mia\u0142bym t\u0119 prac\u0119 doko\u0144czy\u0107? A je\u015bli tak, to co z t\u0105 wiedz\u0105 zrobi\u0119?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">O, pierwsza koperta\u2026 Kapitan Stecki\u2026 Ach, c\u00f3\u017c za posta\u0107! Mi\u0119dzy innymi kupowa\u0142 \u201eDar Pomorza\u201d dla Polski. A tu obok \u2014 od Ernsta Schliemanna \u2014 oprawiona w staromodn\u0105 ramk\u0119 fotografia, kt\u00f3rej nigdy nigdzie nie spotka\u0142em, dokumentuj\u0105ca wodowanie kad\u0142uba przysz\u0142ego \u201eDaru Pomorza\u201d\u2026 Specjali\u015bci z muzeum morskiego w Bremerhaven byli zaskoczeni, gdy poprosi\u0142em o uwiarygodnienie opowie\u015bci, jak\u0105 na temat tej uroczysto\u015bci przekaza\u0142 mi ten wnuk odkrywcy Troi. Bo zdj\u0119cie pochodzi z jego kolekcji. A w muzeum takiego uj\u0119cia nie maj\u0105.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Mam nast\u0119pne. Anglicy, widz\u0105c wys\u0142ane im kopie, byli oczarowani. Maj\u0105 te jednostki w rejestrach, ale pierwszy raz zobaczyli fotografie jacht\u00f3w pana Schliemanna.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Powt\u00f3rz\u0119: mam tyle odpowiedzi\u2026 ale nie widz\u0119 pytaj\u0105cych o nie.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Tak, przeci\u0105gam ten felieton. Bo uciekam od ostatniego zdania. Ale musz\u0119 je zada\u0107. Cho\u0107 jest trudne, ale przecie\u017c oczywiste. A co mam zrobi\u0107 z moimi listami. Z listami do mnie.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Mam nasze listy \u2014 powiedzia\u0142em z nieukrywan\u0105 rado\u015bci\u0105, ale troch\u0119 z przestrachem, karc\u0105c siebie, \u017ce spotykaj\u0105c wsp\u00f3\u0142autork\u0119 opisanych intymno\u015bci, zachowa\u0142em si\u0119 tak spontanicznie, zamiast z dystansem, a nawet rezerw\u0105. To listy sprzed ponad p\u00f3\u0142 wieku!<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 A ja wszystko\u2026 zapomnia\u0142am.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Oczywi\u015bcie. Jasne. Nie inaczej. To takie proste. Wystarczy\u0142o chrz\u0105kn\u0105\u0107, by \u201ewysi\u0105\u015b\u0107\u201d z rozp\u0119dzonej tr\u0105by czasu, kt\u00f3ra porywa wszystko, a w \u015brodku gwarantuje rajski spok\u00f3j.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Znalaz\u0142em si\u0119 przed chwil\u0105 w \u015brodku tego wiru przeciwno\u015bci. Znaleziony \u015bwiat, na nowiutkim wieszaku, odprasowany, jak kompas w labiryncie, pow\u0119drowa\u0142 do kartonu. Nazajutrz nada\u0142em go poczt\u0105 kuriersk\u0105 z opisem: <strong>niech wraca tam, gdzie jego miejsce. Bo tylko tak, jako brakuj\u0105cy element tego rozedrganego \u015bwiata, przywr\u00f3ci mu spok\u00f3j.<\/strong><\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Ju\u017c mia\u0142em zamkn\u0105\u0107 komputer. Gasi\u0142em aplikacje. Gdy nagle wyskoczy\u0142a ta, z kt\u00f3rej drukowa\u0142em naklejk\u0119 adresow\u0105.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Przesy\u0142ka nie zosta\u0142a odebrana.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">A przecie\u017c nie by\u0142a to zwyk\u0142a przesy\u0142ka. Nie dla mnie. By\u0142 to ca\u0142y m\u00f3j znaleziony \u015bwiat, zapakowany niezdarnie w karton i powierzony systemowi \u015bledzenia paczek, jakby istnia\u0142a jaka\u015b elektroniczna mapa powrotu do utraconego czasu.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Zamar\u0142em. Jak to? Przecie\u017c \u015bwiat\u2026 przecie\u017c znalaz\u0142em\u2026 Przecie\u017c to by\u0142 znak.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Nie zmru\u017cy\u0142em oka. Czeka\u0142em na wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Je\u015bli nie nast\u0105pi \u2014 to b\u0119dzie oznacza\u0142o, \u017ce nie \u017cyj\u0119. \u017be wszystko, co obwarowa\u0142a ta nieprzespana noc, by\u0142o tylko jakim\u015b majakiem. I Gustaw, i kaczka dmuchana te\u017c?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">S\u0142o\u0144ce wsta\u0142o nie bacz\u0105c na moje rozterki. Wolno, konsekwentnie pod\u0105\u017ca\u0142o swoj\u0105 drog\u0105. Jemu nie w g\u0142owie takie s\u0142abo\u015bci jak moje.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Urywam wi\u0119c pisanie. Bo po co? Nikt o t\u0119 tajemnic\u0119 mnie nigdy nie zapyta. Wi\u0119c po co j\u0105 zapisywa\u0107? Jak ktokolwiek m\u00f3g\u0142by wpa\u015b\u0107 na jej \u015blad? Ludzie! Dlaczego nie ma tu \u017cadnego Atlasa! Niechby jeden z drugim waln\u0105\u0142 tym \u015bwiatem o bruk i uci\u0105\u0142 te bezsenne projekcje.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Zapomnie\u0107. Zapomnie\u0107!!!<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Niestety! Nie da si\u0119 zapomnie\u0107.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">W\u0142\u0105czam radio, by rozproszy\u0107 my\u015bli. Leci audycja o\u2026 siedmiu demonach piek\u0142a.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">W nocy wszystko si\u0119 rozsuwa. \u015aciany trac\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie, radio m\u00f3wi o demonach, za oknem brzask udaje normalno\u015b\u0107, a ja mam wra\u017cenie, \u017ce realny \u015bwiat jest tylko cienk\u0105 nak\u0142adk\u0105 na ogromne, ciemne przestrzenie, do kt\u00f3rych ka\u017cdy z nas ma osobne wej\u015bcie.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Brzask. Podnosz\u0119 wieko laptopa. Czytam.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Nothing should be alive<br \/>\nThe atoms in your body<br \/>\nAre the same atoms found in rock<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Czy dobrze rozumiem?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\"><strong>Nic nie powinno by\u0107 \u017cywe.<\/strong><br \/>\n<strong>Nic nie powinno \u017cy\u0107?<\/strong><b><br \/>\n<strong>Atomy w twoim ciele\u2026<\/strong><br \/>\n<strong>To te same atomy, kt\u00f3re s\u0105 w kamieniu.<\/strong><\/b><\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Szokuj\u0105ce? A moje dwa ulubione s\u0142owa to: si\u00f3demka i kamie\u0144. Jest te\u017c trzecie, troch\u0119 ba\u0142amutne i z\u0142o\u015bliwe, ale z sympati\u0105: \u201e\u0107cianka\u201d.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Wysy\u0142am to szokuj\u0105ce stwierdzenie o tym, \u017ce jeste\u015bmy z kamienia, do Ola.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Jeste\u015b kamieniem. Na parapecie ci\u0105gle le\u017c\u0105 zebrane przez ciebie kamyki dla mamy i babci. Czyli to mo\u017ce s\u0105 kawa\u0142ki ciebie? Nie brakuje ci czego\u015b? Na przyk\u0142ad palca?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Ju\u017c sobie wyobra\u017cam min\u0119 starszego z wnuk\u00f3w, gdy rano odczyta ode mnie te dwa zdania. Ale czy zapami\u0119ta to swoje wra\u017cenie zdziwienia? Czy kiedykolwiek, gdy ktokolwiek zapyta go: a co najbardziej ci\u0119 zaskoczy\u0142o w dzieci\u0144stwie \u2014 no, on ju\u017c o sobie m\u00f3wi: m\u0142odzie\u017c nastoletnia, 11 \u2014 odpowie: sms od dziadka, \u017ce on i ja jeste\u015bmy z kamienia.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Kiedy\u015b obaj nosili\u015bmy t-shirty z takim samym napisem \u2014 je\u015bli pami\u0119tam: m\u00f3j dziadek ci\u0105gle \u017cartuje.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Jeste\u015bmy wi\u0119c z kamienia. To dobrze czy \u017ale? Czy ma to jakiekolwiek znaczenie?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Sprawdzi\u0142em. To prawda. Nie jeste\u015bmy zrobieni z jakiej\u015b osobnej, \u201e\u017cywej\u201d materii. Jeste\u015bmy z tej samej materii co kamienie, morza i gwiazdy \u2014 tylko na chwil\u0119 u\u0142o\u017conej w cz\u0142owieka.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">I tu kolejne\u2026 potkni\u0119cie: na chwil\u0119 u\u0142o\u017conej w cz\u0142owieka.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">A na inn\u0105 chwil\u0119?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">To my. A nasze wspomnienia? Czy one te\u017c s\u0105 z kamiennych atom\u00f3w? Albo poprawniej: atom\u00f3w kamienia?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Bo s\u0105 przecie\u017c dwa kamienie. Jeden le\u017cy na drodze. O ten si\u0119 potykamy. Drugi le\u017cy w pami\u0119ci. W ten si\u0119 wpada. Bez ha\u0142asu, bez \u015bwiadk\u00f3w, bez \u015bladu na kolanie. Mo\u017cna i\u015b\u0107 ulic\u0105, odpowiada\u0107 na pytania, kupowa\u0107 chleb, odbiera\u0107 telefon, a r\u00f3wnocze\u015bnie spada\u0107 w przepa\u015b\u0107, kt\u00f3rej nikt obok nie dostrze\u017ce.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Czy te dwa kamienie s\u0105 z tej samej materii? Ten z parapetu, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 Olo, i ten, kt\u00f3ry nagle odzywa si\u0119 w \u015brodku nocy, gdy jedno zdanie, jedna paczka, jedna nieodebrana przesy\u0142ka otwieraj\u0105 ca\u0142e zamorza?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">\u2014 Tak \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapyta\u0142am o wszystko\u2026<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Ale kto mia\u0142by zapyta\u0107 o kamie\u0144, kt\u00f3rego nie wida\u0107?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Je\u015bli tak, to czy z tych wszystkich zebranych przeze mnie list\u00f3w da\u0142oby si\u0119 kiedy\u015b odtworzy\u0107 ich autor\u00f3w, kt\u00f3rzy\u2026 s\u0105 ci\u0105gle \u017cywymi kamieniami, kiedy\u015b u\u0142o\u017conymi w cz\u0142owieka, a teraz zamienieni w jak\u0105\u015b mg\u0142\u0119 pami\u0119ci drgaj\u0105 w mojej imaginacji?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Przyznaj\u0119. Troch\u0119 tendencyjnie prowadz\u0119 w\u0105tek tego felietonu. Bo pomys\u0142 by\u0142 prosty, mia\u0142 zako\u0144czy\u0107 si\u0119 pytaniem: czy mam te wszystkie listy wyrzuci\u0107, spali\u0107, usun\u0105\u0107 z pola niepostulowanej ch\u0119ci ich zachowania? Kto je b\u0119dzie czyta\u0142. W jakim celu. Co mu da opis tej czy tamtej chwili? Nikt si\u0119 nie dowie, co znalaz\u0142em w miejscu, gdzie by\u0142a ta dmuchana kaczka. Dla mnie \u2014 wrota do przysz\u0142o\u015bci. Cho\u0107 widz\u0119 tylko przepa\u015b\u0107. Droga jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142a.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Wi\u0119c otwieram nieretoryczne pytania o ow\u0105 mg\u0142\u0119 moich wspomnie\u0144. Wszystkich wspomnie\u0144 \u015bwiata. Maj\u0105 przetrwa\u0107? Bo by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b kto\u015b mnie, nas wszystkich, wywo\u0142a i \u201ezapyta o wszystko\u201d? Wtedy ten zwrot z fantastyki: powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci \u2014 nabierze pe\u0142nej realno\u015bci?<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Papier, kamie\u0144 i cz\u0142owiek nie s\u0105 zrobieni z trzech r\u00f3\u017cnych \u201esubstancji \u015bwiata\u201d. S\u0105 zrobieni z atom\u00f3w tej samej przyrody, tylko u\u0142o\u017conych w r\u00f3\u017cne porz\u0105dki.<\/p>\n<p class=\"isselectedend\">Papier to materia, kt\u00f3ra przez chwil\u0119 by\u0142a drzewem, potem sta\u0142a si\u0119 kartk\u0105. Kamie\u0144 to materia, kt\u00f3ra trwa\u0142a w skale, mo\u017ce przez miliony lat. Cz\u0142owiek to materia, kt\u00f3ra oddycha, pami\u0119ta, pisze na papierze i potyka si\u0119 o kamie\u0144.<\/p>\n<p>Czy ta nieodebrana paczka b\u0119dzie moim ostatnim kamieniem?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2014 Tak \u017ca\u0142uj\u0119\u2026 Tak \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie zapyta\u0142am o wszystko\u2026 S\u0142owa wypowiedziane pod wiatr polecia\u0142y z \u0142oskotem tak\u017ce mojego grzechu. Niewiele jest zda\u0144 jak w\u0142a\u015bnie to, kt\u00f3re i ja od kilku lat powtarzam z coraz wi\u0119ksz\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Nawet niecierpliwo\u015bci\u0105. Gdy wybrzmi ich echo \u2014 potrzebuj\u0119 kilku minut, aby aura si\u0119 ustabilizowa\u0142a. Hm\u2026 Nigdy wcze\u015bniej na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":990004,"featured_media":42759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[421],"tags":[438,437,436],"class_list":["post-42757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porannik-polnocny","tag-jestesmy-z-kamienia","tag-przesylka","tag-tajemnica"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Marek Koszur\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-10T05:46:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marek Koszur\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marek Koszur\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marek Koszur\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92\"},\"headline\":\"Si\u00f3dmy kamie\u0144\",\"datePublished\":\"2026-06-10T05:46:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/\"},\"wordCount\":2256,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/wschod-slonca.jpg\",\"keywords\":[\"jeste\u015bmy z kamienia\",\"przesy\u0142ka\",\"tajemnica\"],\"articleSection\":[\"Porannik p\u00f3\u0142nocny\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/\",\"name\":\"Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/wschod-slonca.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-10T05:46:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92\"},\"description\":\"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/wschod-slonca.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/wschod-slonca.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/2026\\\/06\\\/10\\\/siodmy-kamien\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Si\u00f3dmy kamie\u0144\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/\",\"name\":\"Marek Koszur\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92\",\"name\":\"Marek Koszur\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marek Koszur\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/koszur.net\",\"https:\\\/\\\/pl.wikipedia.org\\\/wiki\\\/Marek_Koszur\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/koszur.net\\\/index.php\\\/author\\\/marekk\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur","description":"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur","og_description":"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie","og_url":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/","og_site_name":"Marek Koszur","article_published_time":"2026-06-10T05:46:09+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marek Koszur","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marek Koszur","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/"},"author":{"name":"Marek Koszur","@id":"https:\/\/koszur.net\/#\/schema\/person\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92"},"headline":"Si\u00f3dmy kamie\u0144","datePublished":"2026-06-10T05:46:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/"},"wordCount":2256,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg","keywords":["jeste\u015bmy z kamienia","przesy\u0142ka","tajemnica"],"articleSection":["Porannik p\u00f3\u0142nocny"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/","url":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/","name":"Si\u00f3dmy kamie\u0144 - Marek Koszur","isPartOf":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg","datePublished":"2026-06-10T05:46:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/#\/schema\/person\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92"},"description":"Nic nie wiemy o kosmosie. G\u0142\u0119biny ocean\u00f3w i lodowc\u00f3w s\u0105 nieodgadnione. Ale dopiero pami\u0119\u0107 daje nam wyobra\u017cenie, \u017ce najmniej wiemy o sobie","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#primaryimage","url":"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg","contentUrl":"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/wschod-slonca.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/2026\/06\/10\/siodmy-kamien\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/koszur.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Si\u00f3dmy kamie\u0144"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/koszur.net\/#website","url":"https:\/\/koszur.net\/","name":"Marek Koszur","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/koszur.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/koszur.net\/#\/schema\/person\/7b14121b857c4d0757fcdfee081ace92","name":"Marek Koszur","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4bbcfc769b33e2aa8a1808111d73a706de3d36f4ccb0d3ba1fe3c65785cdee72?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marek Koszur"},"sameAs":["http:\/\/koszur.net","https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Marek_Koszur"],"url":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/author\/marekk\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990004"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42760,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42757\/revisions\/42760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}