<\/div><\/div><\/article>\r\n\r\n\r\n\r\n
W czasach, gdy nie by\u0142o internetu, o sms-ach nikt nie s\u0142ysza\u0142, a faks mija\u0142 w drodze na Ziemi\u0119 dopiero trzeci naro\u017cnik przed Drog\u0105 Mleczn\u0105, dogrywali\u015bmy do gotowych audycji tzw. zapowiedzi kablowe. Cz\u0119\u015b\u0107 audycji przygotowywanych w redakcjach regionalnych by\u0142a bowiem emitowana z Warszawy. Najszybszym sposobem przekazania audycji do centrali by\u0142y tzw. \u0142\u0105cza \u2013 prawdziwe, zestawiane w stacjach po\u015brednich, powiedzieliby\u015bmy \u2013 po drucie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Na magnetofonie przygotowana by\u0142a ta\u015bma z audycj\u0105. Spiker lub autor, ze studia lektorskiego, na znak technika potwierdzaj\u0105cego, \u017ce Warszawa ju\u017c rejestruje nasz przekaz \u2013 wyg\u0142asza\u0142 formu\u0142\u0119: kto, co dla kogo – \u201ekabluje\u201d. W zapowiedzi tej zawsze trzeba by\u0142o poda\u0107 numer kontroli, czyli kryptonim cenzora, kt\u00f3ry audycj\u0119 musia\u0142 wcze\u015bniej przes\u0142ucha\u0107 i \u201ezwolni\u0107\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kim by\u0142 F-3, ju\u017c nie pami\u0119tam. Nie pami\u0119tam te\u017c, czy akurat t\u0119 \u2013 wys\u0142ucha\u0142. Bywa\u0142o, \u017ce zatwierdza\u0142 na s\u0142owo. Na opis umieszczony w ok\u0142adce audycji lub informacje o tre\u015bci, przekazan\u0105 telefonicznie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bywa\u0142o, \u017ce nie zatwierdza\u0142. To i owo poleca\u0142 zmieni\u0107 lub usun\u0105\u0107. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce prowokowali\u015bmy naszych cenzor\u00f3w, wiedzieli\u015bmy, z kt\u00f3rym mo\u017cna wytargowa\u0107 metafor\u0119, por\u00f3wnanie, cytat z dzie\u0142ka niekoniecznie dopuszczonego do rozpowszechniania czy aluzj\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
P\u0142odny autor musia\u0142 codziennie prosi\u0107 o \u201ezwolnienie\u201d kilku program\u00f3w. Cenzorzy przychodzili do redakcji, ods\u0142uchiwali audycj\u0119 przez \u0142\u0105cza telefoniczne, czytali w tym samym czasie teksty koleg\u00f3w z prasy czy szczotki wydawnictw przekazywane z drukarni. Niezwykle oczytani, cz\u0119sto b\u0142yskotliwi, dobrze wykszta\u0142ceni. Wielu zna\u0142o nie\u017ale warsztat prasowy czy radiowy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Zupe\u0142nie odr\u0119bny styl i poziom nerwowo\u015bci\u00a0 zarazem zaufania we wzajemnych relacjach towarzyszy\u0142 nam podczas audycji nadawanych \u201ena \u017cywo\u201d. Te stanowi\u0142y male\u0144ki procent ca\u0142ego czasu antenowego. St\u0105d w programie, w audycjach wcze\u015bniej zgrywanych panowa\u0142 taki \u0142ad i porz\u0105dek my\u015blowy, lektor nigdy si\u0119 nie pomyli\u0142, a nade wszystko nie pl\u00f3t\u0142 g\u0142upot i farmazon\u00f3w, nie mia\u0142 s\u0142ownego rozwolnienia na temat wszystkiego i niczego, co jest tak wielkim wyr\u00f3\u017cnikiem obecnej radiofonii. Te lotniskowce pustos\u0142owia, zaplatactwa, umizgiwania si\u0119 do siebie i s\u0142uchaczy przenios\u0142o styl i klimat niegdysiejszego magla na poziom intelektualnego i kulturalnego Wersalu. Niekiedy wola\u0142bym aby zamiast studyjnych prowadz\u0105cych ustawiono przed mikrofonem s\u0142oik z much\u0105, b\u0105kiem, trzmielem i kuropatw\u0105 w \u015brodku. Ich odg\u0142osy by\u0142yby przynajmniej naturalne…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Zatem w audycjach na \u017cywo, kt\u00f3re mogli prowadzi\u0107 dziennikarze lub zawodowi spikerzy z kartami mikrofonowymi (te mia\u0142y r\u00f3\u017cne kategorie, okre\u015blaj\u0105ce co jej posiadacz m\u00f3g\u0142 robi\u0107 na falach eteru) ka\u017cdy z nas wiedzia\u0142, \u017ce teksty wczoraj zatwierdzone musz\u0105 by\u0107 odczytane co do przecinka i my\u015blnika w jutrzejszej audycji o \u015bwicie. Swoj\u0105 drog\u0105, fajna to by\u0142a konstrukcja \u2013 kilku facet\u00f3w, dzie\u0144 wcze\u015bniej skrobi\u0105c na papierze lub stukaj\u0105c w klawisze maszyny opisywa\u0142o, jak \u015bwiat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 jutro. Prosz\u0119 przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce w owych czasach radio by\u0142o najszybszym \u015brodkiem komunikacji spo\u0142ecznej. Tylko radio, lotem b\u0142yskawicy (z wczoraj na dzi\u015b) m\u00f3wi\u0142o co w\u0142a\u015bnie dzia\u0142o\/dzieje si\u0119 na \u015bwiecie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Chyba, \u017ce…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Poranek by\u0142 mi\u0142y. Kierowa\u0142em w\u00f3wczas redakcj\u0105 informacji. Wybrze\u017cowe \u201eStudio Ba\u0142tyk\u201d. Atmosfera politycznie g\u0119stnia\u0142a z ka\u017cdym dniem. Jednym z temat\u00f3w tygodnia by\u0142a kwestia zwrotu maj\u0105tku ko\u015bcielnego, przej\u0119tego w latach 50. przez pa\u0144stwo. Przyj\u0105\u0142 mnie biskup Majda\u0144ski. T\u0142umaczy\u0142, wyja\u015bnia\u0142, uzasadnia\u0142, powo\u0142ywa\u0142 si\u0119, cytowa\u0142. Inicjatyw\u0119 przej\u0105\u0142 sekretarz ksi\u0119dza biskupa, poszli\u015bmy do jego gabinetu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Ci\u0119\u017cko by\u0142o mi zrozumie\u0107: willa u\u017cytkowana przez niedawnego pierwszego sekretarza PZPR, zamieniona potem na przedszkole \u2013 teraz ma wr\u00f3ci\u0107 do prawowitych w\u0142a\u015bcicieli… Willa, swoj\u0105 drog\u0105, wielce okaza\u0142a.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Napisa\u0142em komentarz. Zast\u0119pca naczelnego machn\u0105\u0142 paraf\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Rano, zmieni\u0142em godzin\u0119 zaplanowan\u0105 na ten tekst. Przed \u00f3sm\u0105 ludzie ju\u017c byli w biurach, wi\u0119c odbi\u00f3r b\u0119dzie wi\u0119kszy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sygna\u0142 zza szyby. Realizator wysoko unosi s\u0142uchawk\u0119 telefonu. Sugeruje, \u017ce powinienem odebra\u0107. Muzyki mamy jeszcze jakie\u015b 30 sekund. Dwoje ci\u0119\u017ckich drzwi, skok do re\u017cyserki.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
– Zamkn\u0119li przedszkole. Wszyscy rodzice odchodz\u0105 z dzie\u0107mi. Pe\u0142ne zaskoczenie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
P\u00f3\u017aniej dopiero przysz\u0142a my\u015bl \u2013 \u017ce tak\u0105 informacj\u0119 m\u00f3g\u0142 przekaza\u0107 ka\u017cdy, informacj\u0119 nie sprawdzon\u0105. Klasyczna prowokacja! Niestety, z\u0142ama\u0142em zasady i pragmatyk\u0119 pracy w audycji na \u017cywo \u2013 \u201ekupi\u0142em\u201d tego newsa. Ci\u015bnienie skoczy\u0142o i… czerwona lampka… czytam. Wkurza mnie ten u\u0142adzony tekst, aczkolwiek wczoraj wydawa\u0142 si\u0119 ostry i swarliwy. Ale wczoraj spekulowali\u015bmy w redakcji, co si\u0119 stanie z will\u0105. Dzi\u015b ju\u017c wiem \u2013 sto kilkudziesi\u0119cioro dzieciak\u00f3w nie ma dzi\u015b co ze sob\u0105 zrobi\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Zaczynam czyta\u0107 ostatni akapit, ale ci\u0105gle nie mam pomys\u0142u, jak zmieni\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
W tamtych warunkach wielu z nas posiad\u0142o umiej\u0119tno\u015b\u0107 m\u00f3wienia, s\u0142uchania lub pisania w trzech sferach. Czytaj\u0105c tekst potrafi\u0142em inny – napisa\u0107. Musz\u0119 odszuka\u0107 w papierach kopi\u0119 tego komentarza, z dopiskiem dw\u00f3ch-trzech zda\u0144, kt\u00f3rych nie napisawszy jeszcze do ko\u0144ca podczas odczytywania zdania poprzedniego \u2013 ju\u017c zaczyna\u0142em wyg\u0142asza\u0107: kto, pytam i powtarzam raz jeszcze kto, jak pijany p\u0142otu, utrzymuje w mocy decyzj\u0119, aby zabra\u0107 dzieciakom przedszkole!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Uhfummm… W radiu nic nie jest g\u0142o\u015bniejsze od ciszy… A taka zapanowa\u0142a po ostatnich s\u0142owach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Realizator ma na mikserskim stole kopi\u0119 mojego tekstu. Ale bez uzupe\u0142nienia. Powinien by\u0142 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 suwaki potencjometr\u00f3w. Redaktor muzyczny (mo\u017ce to by\u0142a Halinka?) i technik zmieniaj\u0105cy ta\u015bmy na magnetofonach, nie poruszyli si\u0119 po tych s\u0142owach. Dzi\u015b na takie s\u0142owa z anteny nie zareagowa\u0142by nawet m\u00f3l ze zlikwidowanej ju\u017c ta\u015bmoteki. Ale w tamtych czasach? Pijany, p\u0142ot, zabra\u0107 dzieciakom i w og\u00f3le – ta konstrukcja zdania \u2013 oskar\u017cenie, pretensja, wyrzut?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Nie ma czasu, audycja poranna dobiega ko\u0144ca. Jeszcze \u0142\u0105czenie z Koszalinem i Gda\u0144skiem, co\u015b tam jeszcze i zaraz ty\u0142\u00f3wka programu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
W tym momencie, jak spod ziemi wyros\u0142a w re\u017cyserce posta\u0107… wojewody. Codziennie rano przeje\u017cd\u017ca\u0142 obok studia przy Wojska Polskiego w drodze na Wa\u0142y Chrobrego. Ciemna karnacja sk\u00f3ry, taki\u017c p\u0142aszcz i rozpoznawalny profil. Technik pokaza\u0142 na szyb\u0119. Wojewoda spojrza\u0142. Ja, powiedzmy – \u00a0spokojnie zbiera\u0142em papiery, bo ju\u017c wybrzmiewa\u0142a ty\u0142\u00f3wka audycji.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Nie. Pan wojewoda nie pozwoli\u0142by sobie na to, o czym by\u0107 mo\u017ce kto\u015b z Pa\u0144stwa pomy\u015bla\u0142. Wtedy do mamy m\u00f3wi\u0142o si\u0119: prosz\u0119 mamy, albo: tatu\u015b pozwoli. Jak w Kabarecie Starszych Pan\u00f3w. No, tak by\u0142o!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Rozmowa by\u0142a rzeczowa.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
W redakcji, zast\u0119pca, kt\u00f3ry chyba nigdy nie zaprezentowa\u0142 klasy wy\u017cszej od poziomu kaprala dowodz\u0105cego niepe\u0142nym plutonem, co\u015b wykrzykiwa\u0142. Naczelny \u2013 (najd\u0142u\u017cej urz\u0119duj\u0105cy naczelny w powojennej radiofonii polskiej) \u2013 chyba nawet nie poprosi\u0142, abym usiad\u0142. Na pewno wyszed\u0142em z jakimi\u015b sugestiami nowych temat\u00f3w, albo pismami wartymi przeczytania. Zawsze czu\u0142em w rozmowach z nim jakby lekki podmuch. Co\u015b takiego, jak dmuchanie w dmuchawce. \u017beby si\u0119 rozesz\u0142o, ale mi\u0142o i \u0142adnie, i \u017ceby podczas spadania \u2013 helikopterk\u00f3w dmuchawca – nie by\u0142o zbytniego huku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Dopiero po dziesi\u0105tej nast\u0105pi\u0142a \u201ecz\u0119\u015b\u0107 tajnie oficjalna\u201d. Zosta\u0142em zawieziony do gmachu, obok kt\u00f3rego stoi dzi\u015b najpi\u0119kniejsza filharmonia w Europie. Dlaczego, kto mi to zasugerowa\u0142, czy kto\u015b namawia\u0142, nalega\u0142, zach\u0119ca\u0142, podpowiada\u0142, komu da\u0142em numer mojego telefonu w studiu, z kim si\u0119 spotka\u0142em w ostatnich dnach, co o tym s\u0105dz\u0119, a jakby kto\u015b co\u015b podobnego, to \u017cebym zadzwoni\u0142, albo przekaza\u0142 Krzysiowi…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kiedy po zako\u0144czonym spotkaniu mia\u0142em podpisa\u0107 o\u015bwiadczenie, \u017ce o tre\u015bci rozmowy nikogo nie b\u0119d\u0119 informowa\u0142, powiedzia\u0142em, ale jakiej rozmowy? Przecie\u017c to wy\u015bcie m\u00f3wili ca\u0142y czas…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
A zacz\u0119li\u015bmy od mro\u017anego, podbiegunowego tematu…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Nie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Przez tyle tak, tak intensywnych lat podobnych incydent\u00f3w mia\u0142em ledwie kilka. Wszystkie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 szybko i nie pozostawi\u0142y \u017cadnego \u015bladu. Odgrywali\u015bmy swoiste teatrum. Niby nikt nikogo w \u017cadnej sztuce nie obsadza\u0142, nie re\u017cyserowa\u0142 jej, ale wszyscy\u015bmy odgrywali swoje role \u00a0absolutnie powa\u017cnie i z wielkim zaanga\u017cowaniem.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Pst… Ha, ha, aj…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Jak bardzo dzi\u015b wielu ludziom brak dystansu. Jak irytuj\u0105co beznadziejnie przypisuj\u0105 operetce etykiet\u0119 dramatu, a farsie \u2013 sprawy kryminalnej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Spotka\u0142em ostatnio… \u2013 Ups… Ale mieli\u015bmy o sprawach polarnych…<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A to ci niespodzianka. Zapowied\u017a kablowa! Na magnetofonie przygotowana by\u0142a ta\u015bma z audycj\u0105. Spiker lub autor, ze studia lektorskiego, na znak technika potwierdzaj\u0105cego, \u017ce Warszawa ju\u017c rejestruje nasz przekaz \u2013 wyg\u0142asza\u0142 formu\u0142\u0119: kto, co dla kogo – \u201ekabluje\u201d. W zapowiedzi tej zawsze trzeba by\u0142o poda\u0107 numer kontroli, czyli kryptonim cenzora, kt\u00f3ry audycj\u0119 musia\u0142 wcze\u015bniej przes\u0142ucha\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":990004,"featured_media":7681,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[145,84],"tags":[254,257,255,256],"class_list":["post-3596","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nabiurnik","category-wpis","tag-kapitan","tag-podroze","tag-rejsy","tag-statki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990004"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3596"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7692,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions\/7692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7681"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koszur.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}