Nasz, telewizyjny udzia\u0142 w rozwoju sieci kablowej w Polsce, a przede wszystkim na Pomorzu Zachodnim by\u0142 dwojakiego rodzaju. Ten oficjalny \u2013 mniej wi\u0119cej przedstawi\u0142em. Ten nieoficjalny \u2013 zasygnalizuj\u0119 jedynie, bo cho\u0107 fakt\u00f3w potwierdzaj\u0105cych istnienie \u201ekabl\u00f3wkowego podziemia\u201d nie brakuje \u2013 to nie warto po\u015bwi\u0119ca\u0107 mu czasu.<\/p>\n
W gronie technik\u00f3w O\u015brodka Radiowo-Telewizyjnego w Szczecinie by\u0142o kilka os\u00f3b niezwykle zorientowanych, zainteresowanych i przede wszystkim do\u015bwiadczonych w cha\u0142upniczym adaptowaniu \u015bwiatowych osi\u0105gni\u0119\u0107 telewizyjnych na rynek rodzimy.<\/p>\n
Od lat mo\u017cna by\u0142o poprosi\u0107 koleg\u00f3w z Polskiego Radia o monta\u017c w naszych radioodbiornikach g\u0142owic UKF do odbioru zachodnioniemieckich stacji radiowych. Bo tam stereo by\u0142o fenomenalne. Tam mieli najnowsze, \u015bwiatowe przeboje, kt\u00f3re, szczeg\u00f3lnie w pi\u0105tki, wszyscy nagrywali\u015bmy na rodzime tonettki czy ZK-125. Magnetofony prze\u017cywa\u0142y w\u00f3wczas dni swojej chwa\u0142y. W telewizji natomiast specjalizowano si\u0119 w umo\u017cliwianiu odbioru telewizji niemieckiej w kolorze, kodowanym tam w systemie PAL, a je\u015bli ju\u017c kto\u015b odbiornik taki posiada\u0142, to trzeba by\u0142o popracowa\u0107 w\u0142a\u015bnie przy fonii.<\/p>\n
Z Zachodu zacz\u0119\u0142y dociera\u0107 ju\u017c niemal regularne transporty kasety VHS z programami nagrywanymi z europejskich telewizji. Trzeba wi\u0119c by\u0142o wycina\u0107 reklamy, przerywniki takie jak prognoza pogody czy losowanie gier liczbowych. Typowa ta\u015bma VHS mie\u015bci\u0142a 180 minut nagrania. Wi\u0119c gdzie mo\u017cna by\u0142o \u201ezmontowa\u0107\u201d zestaw dw\u00f3ch film\u00f3w, kt\u00f3re idealnie mie\u015bci\u0142yby si\u0119 na jednej kasecie?<\/p>\n
W male\u0144kim studiu przy Niedzia\u0142kowskiego rozwi\u0105zywano te wszystkie kwestie. Tak\u017ce wgrania polskiej wersji j\u0119zykowej. Takie hity jak \u201eDzikie g\u0119si\u201d czy kolejne cz\u0119\u015bci Bonda by\u0142y przegrywane z VHS na ta\u015bm\u0119 telewizyjn\u0105. Korygowano kolory, tworzono \u00a0 ta\u015bm\u0119-matk\u0119 i j\u0105 powielano, powielano, powielano\u2026<\/p>\n
Portierzy raportowali \u2013 przyje\u017cd\u017ca wiele os\u00f3b i co\u015b wymieniaj\u0105 z technikami, zazwyczaj po zako\u0144czeniu emisji programu regionalnego.<\/p>\n
Kt\u00f3rego\u015b dnia Marek Oziewicz, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie przejmowa\u0142 zmian\u0119 – nie wytrzyma\u0142. Zatelefonowa\u0142, za\u017c\u0105da\u0142, abym przyszed\u0142 do studia. Pokaza\u0142, jak zabezpiecza\u0142 dost\u0119p do aparatury i jak te zabezpieczenia by\u0142y usuwane.<\/p>\n
Stefan Falkiewicz wiele wiedzia\u0142 o telewizji. Ale Marek Oziewicz by\u0142 chyba nawet jeszcze lepszy. Tyle, \u017ce obaj dzia\u0142ali (pracuj\u0105c na innych zmianach) przeciw sobie. Marek zamyka\u0142 na k\u0142\u00f3dk\u0119 tylne \u015bcianki aparatury telewizyjnej, a Stefanowi, mimo zabezpiecze\u0144, udawa\u0142o si\u0119 wciska\u0107 jakim\u015b cudem swoje kabelki, a to do synchronizatora, a to do dekodera czy genlocka. Wkr\u00f3tce sam sta\u0142 si\u0119 posiadaczem tego cudownego urz\u0105dzenia, i to jako\u015bci lepszej ni\u017c nasz telewizyjny. P\u00f3\u017aniej byli\u015bmy zmuszeni do korzystania z jego oferty. Tak\u017ce w zakresie grafiki komputerowej.<\/p>\n
– Wie pan, przychodzi\u0142em, otwiera\u0142em moj\u0105 walizeczk\u0119, wpina\u0142em si\u0119 w aparatur\u0119 i synchronizowa\u0142em ca\u0142e studio. Przede wszystkim m\u00f3j komputer, kt\u00f3ry jako urz\u0105dzenie amatorskie nie m\u00f3g\u0142by bezpo\u015brednio wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z mikserem telewizyjnym. Warszawa nigdy si\u0119 nie kapn\u0119\u0142a. Oni przez ca\u0142y czas byli przekonani, \u017ce my tu mamy tylko profesjonalne urz\u0105dzenia.<\/p>\n
I to jest prawda. Nikt nie pomy\u015bla\u0142by nawet, \u017ce tej jako\u015bci sygna\u0142, jaki przekazywali\u015bmy do Warszawy mo\u017cna by\u0142oby mie\u0107 z innego \u017ar\u00f3d\u0142a ni\u017c z centrum w Pradze, z Interwizji. A my, legendarny koncert \u201eSimple truth\u201d \u2013 odbierali\u015bmy przy pomocy zwyk\u0142ej dachowej anteny telewizyjnej. Wypo\u017cyczony ze sklepu odbiornik telewizyjny SONY mia\u0142 wyj\u015bcie scart. I z tego wyj\u015bcia wyprowadzili\u015bmy sygna\u0142 liniowy, kt\u00f3ry podawali\u015bmy na mikser. Pan Stefan wszystko synchronizowa\u0142 a Warszawa z otwart\u0105 g\u0119b\u0105 podziwia\u0142a kolor obrazu, kt\u00f3ry odebrali\u015bmy\u2026 z niemieckiej stacji ARD. To m.in. efekt wsp\u00f3\u0142pracy w ramach Circom Regional. Trzeba by\u0142o zna\u0107 w\u0142a\u015bciwych ludzi! Po koncercie wys\u0142a\u0142em do szefowej dzia\u0142u bukiet kwiat\u00f3w ze Szczecina. Taks\u00f3wk\u0105! Szerzej o sprawie \u2013 przy okazji prezentacji najwi\u0119kszych tego typu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 na antenie Kana\u0142u 7 i za jego po\u015brednictwem w Telewizji Polskiej.<\/p>\n
Stefan czyta\u0142 tak\u017ce polskie listy dialogowe. Sensacja, kresk\u00f3wki, seriale.<\/p>\n
Kt\u00f3rego\u015b razu odwiedzi\u0142 mnie jeden z naszych najwi\u0119kszych kablowych klient\u00f3w. Po\u0142o\u017cy\u0142 na biurku kilka kaset. Wrzuci\u0142em pierwsz\u0105 z nich do magnetowidu.<\/p>\n
– Niez\u0142a jako\u015b\u0107.
\n– Ba! Prosto z telewizji.
\n– Nie rozumiem\u2026
\n– Tu jest katalog. Na gie\u0142dzie samochodowej dostanie pan wszystko. Prosz\u0119, niech pan tu, na karteczce zapisze numery film\u00f3w. B\u0119d\u0105 za tydzie\u0144 do odbioru. Wszyscy wiedz\u0105, sk\u0105d pochodz\u0105 te nagrania. O, a ten g\u0142os pan rozpoznaje?<\/p>\n
Rozpozna\u0142em. Stefan by\u0142 cz\u0142owiekiem wielu talent\u00f3w. A materia\u0142y \u2013 rzeczywi\u015bcie, wszystkie \u201ewyg\u0142adzone\u201d, podmontowane, kolor wysycony. Nie by\u0142o mo\u017cliwe uzyskanie takiej jako\u015bci obrazu przy kopiowaniu VHS-VHS.<\/p>\n
– Zwolnisz jednego lub drugiego \u2013 firma stanie w miejscu! \u2013 zareagowa\u0142 dyrektor Jacek Kami\u0144ski.<\/p>\n
Operatorzy sieci kablowych niekiedy \u201emylili si\u0119\u201d i zamiast lub obok legalnie pozyskanych materia\u0142\u00f3w emitowali te inne, z drugiej r\u0119ki.<\/p>\n
– A kto to sprawdzi? A jakby co, to si\u0119 powie, \u017ce to by\u0142a pomy\u0142ka.<\/p>\n
W rozmowie telefonicznej w 2022 roku Stefan Falkiewicz niewiele wi\u0119cej mi powiedzia\u0142. Nie dotrzyma\u0142 dw\u00f3ch kolejnych termin\u00f3w na kontynuowanie tej rozmowy. Nie odpowiedzia\u0142 na SMSy i maile. A tematy by\u0142y dalece bardziej istotne i wa\u017ckie dla funkcjonowania Telewizji Szczecin pod koniec lat 80. XX wieku ni\u017c sprawa kaset VHS. Do kwestii tych wr\u00f3c\u0119 omawiaj\u0105c najwi\u0119kszy kryzys, jaki mia\u0142 miejsce w O\u015brodku, zwi\u0105zany m.in. z osob\u0105 pana Falkiewicza i kilku jego koleg\u00f3w.<\/p>\n
Ambitni operatorzy sieci kablowych uwierzyli, \u017ce mog\u0105 robi\u0107 w\u0142asn\u0105 telewizj\u0119. Police, Stargard, Gryfice, Goleni\u00f3w \u2013 wy\u015bcigi w pod\u0142\u0105czaniu jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci odbiorc\u00f3w rodzi\u0142y sytuacje absurdalne. Zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce jeden budynek, na wy\u015bcigi, okablowywa\u0142y dwie firmy. Ka\u017cdy z operator\u00f3w kablowych mia\u0142 swoj\u0105 ofert\u0119 programow\u0105. Mieszka\u0144cy \u2013 z telewizyjnej pustyni, nagle znale\u017ali si\u0119 w centrum Hollywood. Czyj\u0105 ofert\u0119 programow\u0105 wybra\u0107? Spada\u0142y stawki za pod\u0142\u0105czenie do sieci kablowej.<\/p>\n
Ka\u017cdy z operator\u00f3w marzy\u0142, by zbudowa\u0107 w\u0142asne studio. Jego c\u00f3rka b\u0119dzie spikerk\u0105, a \u017cona te\u017c si\u0119 nie\u017ale na ekranie prezentuje. Tu i \u00f3wdzie lokalne gwiazdki mia\u0142y zdecydowanie wi\u0119kszy wp\u0142yw na sytuacj\u0119 matrymonialn\u0105 przedsi\u0119biorc\u00f3w ni\u017c na jako\u015b\u0107 programu w ich sieci.<\/p>\n
Kt\u00f3rego\u015b razu poproszono mnie o udzia\u0142 w naborze spikerek.<\/p>\n
Przyjecha\u0142em w przekonaniu, \u017ce\u2026 A, co to? Ju\u017c po konkursie? Spod siedziby sp\u00f3\u0142ki odje\u017cd\u017ca\u0142y wypasione samochody. Operator sieci kablowej z podszczeci\u0144skiej miejscowo\u015bci zakomunikowa\u0142 zebranym, \u017ce konkurs ju\u017c zako\u0144czony.<\/p>\n
– Prosz\u0119, niech pan siada i podziwia. M\u00f3j wyb\u00f3r!<\/p>\n
Na ekranie telewizora, w szyfonowo szeleszcz\u0105co b\u0142yszcz\u0105cej sukience, takiej ekstremalnie mini, z makija\u017cem typowym dla solistki chi\u0144skiej opery ludowej, z g\u0142osikiem przypominaj\u0105cym\u2026 dopasowywanie klucza do zamka, po studiu chodzi\u0142a nowa gwiazda podszczeci\u0144skiego kosmosu telewizyjnego.<\/p>\n
– Batko, kochanie, jest tu pan z telewizji. Powiedz co\u015b, wiesz, to co \u0107wiczyli\u015bmy\u2026<\/p>\n
Tak, to by\u0142o silne prze\u017cycie.<\/p>\n
Pi\u0119kna kobieta, kt\u00f3rej wyrz\u0105dzono wielk\u0105 krzywd\u0119. Nie mia\u0142a \u017cadnych warunk\u00f3w do pracy z kamer\u0105. Ale nie rezygnowa\u0142a. Dwa lata p\u00f3\u017aniej spotka\u0142em j\u0105 w poci\u0105gu. Przypomnia\u0142a mi, sk\u0105d si\u0119 znamy. W\u0142a\u015bnie jecha\u0142a na kolejny casting, gdzie\u015b na \u015al\u0105sku.<\/p>\n
– Ale ju\u017c jakie\u015b do\u015bwiadczenie pani zdoby\u0142a?
\n– Nie. Nie zatrudni\u0142am si\u0119 nigdzie.
\n– Dlaczego?
\n– Warunki finansowe mi nie odpowiada\u0142y.<\/p>\n
Operatywni przedsi\u0119biorcy szybko zrozumieli, \u017ce robienie telewizji nie ma nic wsp\u00f3lnego z wypchanym kontem bankowym czy atrakcyjn\u0105 spikerk\u0105. Ledwie pierwsze instalacje zacz\u0119\u0142y si\u0119 zwraca\u0107, a ju\u017c szeptano, \u017ce nadchodzi nowe tsunami – internet przewodowy. Obok istniej\u0105cej instalacji telewizji kablowej, trzeba b\u0119dzie uk\u0142ada\u0107 sie\u0107 komputerow\u0105. Podw\u00f3jne \u017cniwa w jedno lato!<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce podszczeci\u0144skie Police to by\u0142by dobry teren do zobrazowania wszystkich tych proces\u00f3w. Tam sytuacja bardzo ewoluowa\u0142a. Po zachwycie i dominacji operator\u00f3w przyszed\u0142 czas na decyduj\u0105cy g\u0142os ze strony abonent\u00f3w. A ci celowali wy\u0142\u0105cznie w atrakcyjn\u0105 ofert\u0119.<\/p>\n
My z kolei, jednak predestynowani przede wszystkim do produkcji program\u00f3w telewizyjnych, mimo wsparcia ze strony P\u017bMu \u2013 cierpieli\u015bmy na brak profesjonalnego sprz\u0119tu. Na now\u0105 kamer\u0119 Beta z puli centralnej nie mieli\u015bmy szans. Ale tak\u0105 kamer\u0119 wraz z ca\u0142ym osprz\u0119tem kupi\u0142 dla swojej kabl\u00f3wki jeden z przedsi\u0119biorc\u00f3w z Polic. Jakimi oni musieli dysponowa\u0107 bud\u017cetami?<\/p>\n
\u00d3w przedsi\u0119biorca niewiele jednak m\u00f3g\u0142 zdzia\u0142a\u0107 z t\u0105 kamer\u0105. Nie mia\u0142 profesjonalnego zaplecza, a tak\u017ce zawodowej ekipy filmowej. Wi\u0119c da\u0142 si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 na podmiank\u0119 \u2013 my przejmiemy kamer\u0119, a jej cen\u0119 sp\u0142acimy programami i filmami do emisji w jego kabl\u00f3wce. Rozwi\u0105zanie proste, obop\u00f3lnie korzystne, szybkie, racjonalne! Ale\u2026 nie w telewizji. Nikt dotychczas w \u017cadnym o\u015brodku regionalnym nie kupowa\u0142 na wolnym rynku profesjonalnego sprz\u0119tu metod\u0105: machniom? A no, machniom!<\/p>\n\n\t\t