Obieca\u0142em wczoraj w\u0105tek kryminalny\u2026<\/p>\n
Musz\u0119 jednak zacz\u0105\u0107 od powstania mojego Magazynu MORZE. I przywo\u0142ania firmy i osoby pana Dariusza Przywieczerskiego. Tak, \u201em\u00f3zgu afery FOZZ\u201d, jak w niemal ka\u017cdym z materia\u0142\u00f3w prasowych nazywano niegdysiejszego szefa sp\u00f3\u0142ki Universal.<\/p>\n
Zatem\u2026<\/p>\n
Sprawy morskie w regionie i kraju, w drugiej po\u0142owie lat 80. nie wygl\u0105da\u0142y najlepiej, ale te\u017c nikt nie przewidywa\u0142 nadchodz\u0105cego krachu. Najbardziej chyba wyczuwalny by\u0142 s\u0142abn\u0105cy p\u0119d m\u0142odych ludzi do pracy na morzu. Polska flota nale\u017ca\u0142a do najwi\u0119kszych na \u015bwiecie, przynajmniej w zakresie tona\u017cu suchego. Oko\u0142o 250 jednostek. Flota rybacka operowa\u0142a na najdalszych, jedynych dost\u0119pnych dla nas \u0142owiskach. O morzu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas cz\u0119sto i wiele. Z trosk\u0105 i nadziej\u0105. Ale te\u017c z obaw\u0105 o \u015brodowisko naturalne i prze\u0142owienie akwen\u00f3w.<\/p>\n
Na polskie statki coraz cz\u0119\u015bciej mustrowali marynarze z wszystkich kraj\u00f3w \u015bwiata, tylko nie z Polski.<\/p>\n
Wtedy tak\u017ce, wiosn\u0105 1989 roku, w Zatoce Ksi\u0119cia Williama na Alasce dosz\u0142o do ogromnej katastrofy ekologicznej. Z tankowca Exxon Valdez wyp\u0142yn\u0119\u0142a do morza ropa, niszcz\u0105c i zabijaj\u0105c \u017cycie tysi\u0119cy ptak\u00f3w, fok, orek, morskich or\u0142\u00f3w. Zdj\u0119cia ukazuj\u0105ce rozmiar katastrofy obieg\u0142y \u015bwiat. Rejestrowa\u0142em je z przekaz\u00f3w satelitarnych na sprz\u0119cie, w jaki wyposa\u017cy\u0142a mnie Polska \u017begluga Morska. W pewnej chwili zmieni\u0142em kana\u0142 w odbiorniku satelitarnym. Na ekranie pojawi\u0142y si\u0119 bajeczne wybrze\u017ca Bretanii. Spektakularny, fantastyczny, \u017cywio\u0142owy ocean. Pot\u0119ga \u017cycia i moc natury. Ju\u017c chcia\u0142em wy\u0142\u0105czy\u0107 nagranie, gdy moja Mama wesz\u0142a do pokoju.<\/p>\n
– Czy jest na \u015bwiecie co\u015b pi\u0119kniejszego nad wzburzony ocean? \u2013 westchn\u0119\u0142a.<\/p>\n
Hm\u2026 – Kto wymy\u015bli\u0142 Magazyn MORZE?<\/p><\/blockquote>\n
Pojecha\u0142em do mojego studia w MOKu. Zestawi\u0142em te dwa oblicza oceanu: kipi\u0105cego \u017cyciem i konaj\u0105cego w wyniku dzia\u0142ania cz\u0142owieka. Chwyci\u0142em mikrofon i a vista wgra\u0142em komentarz. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142ni\u0142em zdj\u0119ciami alg, listownic p\u00f3\u0142nocnych, wielometrowych warkoczy rozwiewanych oceanicznymi pr\u0105dami. Monta\u017c obraz\u00f3w by\u0142 bardzo dynamiczny. Muzyka wr\u0119cz agresywna, mechaniczna, chyba Alan Parsons Project. Rano ta\u015bm\u0119 wys\u0142a\u0142em do Andrzeja Turskiego, kt\u00f3ry wtedy kierowa\u0142 telewizyjna Jedynk\u0105. Po dw\u00f3ch dniach przybieg\u0142 do mojego pokoju Jacek Popio\u0142ek, \u00f3wczesny szef O\u015brodka w Szczecinie.<\/p>\n
– Prosz\u0119 dzwoni\u0107 do sekretariatu Andrzeja.<\/p>\n
Po chwili, w s\u0142uchawce, w tle us\u0142ysza\u0142em muzyk\u0119 z mojego \u201emorskiego\u201d materia\u0142u. Ostatnie minuty tego monta\u017cu.<\/p>\n
– No cze\u015b\u0107, Kiszkurno \u2013 Andrzej, jak zawsze by\u0142 do b\u00f3lu konkretny. \u2013 Du\u017co tego masz?
\n– Okr\u0105g\u0142e 30 minut.
\n– Dasz rad\u0119 co tydzie\u0144?
\n– Dam.
\n– No to mamy to \u2013 Andrzej zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do kogo\u015b, kto by\u0142 wtedy w jego gabinecie. \u2013 Kiszkurno do ciebie zadzwoni.<\/p>\nW s\u0142uchawce umilk\u0142 gwar. Zn\u00f3w us\u0142ysza\u0142em tylko Andrzeja.<\/p>\n
– Ale\u015b da\u0142 tym monta\u017cem do wiwatu. Oni tu, w Jedynce, nigdy takiego nie wiedzieli. Zadzwo\u0144 do Zbyszka Pawelca, uzgodnij szczeg\u00f3\u0142y. Wejdziesz ze Szczecina na \u017cywca. Masz p\u00f3\u0142 godziny w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119, w samo po\u0142udnie.<\/p>\n
Jacek Popio\u0142ek sta\u0142 w drzwiach lekko skonsternowany. Wtedy, produkcja i emisja programu dla anteny og\u00f3lnopolskiej by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em dodatkowych, ogromnych pieni\u0119dzy dla O\u015brodka. A szczeci\u0144ski mia\u0142 wtedy kondycje \u201edziewczynki z zapa\u0142kami\u201d.<\/p>\n
– Kiszkurno? \u2013 zapyta\u0142.<\/p>\n
– Janusz Domagalik tak mnie przechrzci\u0142. Pono\u0107 jestem podobny do tego olimpijczyka. Jak kropla wody. I tylko medalu mi brak. Mo\u017ce teraz to si\u0119 zmieni? \u2013 za\u017cartowa\u0142em.<\/p>\n
\nDo emisji pierwszego odcinka Magazynu MORZE \u2013 kilkadziesi\u0105t godzin. Reporta\u017c z Alaski, wybrze\u017ce Bretanii i listownice \u2013 to za ma\u0142o na p\u00f3\u0142godzinny program. Doda\u0142em ostatnie newsy redagowane dla Kroniki Morskiej i zosta\u0142a ostatnia rzecz \u2013 bagatela \u2013 czo\u0142\u00f3wka. Ci\u0105gle brzmia\u0142o mi w uszach to andrzejowe odwo\u0142anie do naszego radiokurierowego rodowodu.<\/p>\n
(M\u0142odzie\u017cy przypomn\u0119, \u017ce w latach 70. XX wieku w Polskim Radio nadawany by\u0142 Radiokurier \u2013 codzienna popo\u0142udniowa informacyjna, niezwykle dynamiczna audycja dla m\u0142odych ludzi. Teleexpress telewizyjny to by\u0142a ciuchcia w por\u00f3wnaniu z dynamik\u0105 Radiokuriea. Andrzej Turski kierowa\u0142 redakcj\u0105 tej audycji i wtedy bardzo blisko ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy).<\/p>\n
Zatem czo\u0142\u00f3wka Magazynu MORZE – musia\u0142a by\u0107 wybuchowa!<\/p><\/blockquote>\n
I by\u0142a.<\/p>\n
Niedziela, po\u0142udnie, kilka minut po trzynastej. W re\u017cyserce szczeci\u0144skiego studia – pe\u0142na obsada realizator\u00f3w. Program wcze\u015bniej zosta\u0142 zgrany. Emisja \u201ez puszki\u201d. Ale wej\u015bcie bezpo\u015brednie na \u201eogiep\u201d musia\u0142o by\u0107 zabezpieczone obecno\u015bci\u0105 realizatora wizji i d\u017awi\u0119ku. Chcia\u0142em ten program obejrze\u0107 \u201epo antenie\u201d. Pobieg\u0142em do wie\u017cowca.<\/p>\n
Wystartowali. Czo\u0142\u00f3wka trwa\u0142a niespe\u0142na minut\u0119. Pierwszy telefon odebra\u0142em w drugiej minucie programu. W sumie rozm\u00f3w by\u0142o kilkana\u015bcie. Ka\u017cdy w sprawie czo\u0142\u00f3wki. Hymn pirat\u00f3w, spektakularne uj\u0119cia wielkiej bitwy morskiej z udzia\u0142em ogromnych \u017caglowc\u00f3w. Dzi\u0119kowa\u0142em i kwitowa\u0142em \u2013 zaczekaj do ko\u0144ca, tam b\u0119dzie inna wersja tej bitwy morskiej. I by\u0142a. Przedostatnie uj\u0119cie czo\u0142\u00f3wki ukazywa\u0142o odbiornik telewizyjny. Ostatnie uj\u0119cie \u2013 to r\u0119k\u0119 wciskaj\u0105c\u0105 wy\u0142\u0105cznik telewizora. Pstryk i ekran gas\u0142, muzyka \u0142agodnie si\u0119 wycisza\u0142a. Po tym uj\u0119ciu \u2013 wgra\u0142em trzy sekundy \u201eczarnej dziury\u201d. Jakby sugeruj\u0105c, \u017ce program si\u0119 sko\u0144czy\u0142 i mo\u017cna wy\u0142\u0105czy\u0107 tak\u017ce nasz domowy telewizor.<\/p>\n
Patrzy\u0142em na te ostatnie sekwencje i kiedy mia\u0142 ukaza\u0107 si\u0119 \u00f3w telewizyjny ekran i palec wciskaj\u0105cy wy\u0142\u0105cznik \u2013 zobaczy\u0142em tylko czarn\u0105 dziur\u0119.<\/p>\n
Co jest!? Omal nie eksplodowa\u0142em!<\/p>\n
Pobieg\u0142em do studia.<\/p>\n
Waldek Szparadowski, realizator d\u017awi\u0119ku, zwija\u0142 ta\u015bmy z muzyk\u0105 rezerwow\u0105, ustawion\u0105 na dw\u00f3ch magnetofonach studyjnych.<\/p>\n
– Dlaczego ty\u0142\u00f3wka by\u0142a niekompletna?
\n– Wyciemnili\u015bmy te dwa ostatnie uj\u0119cia. Bo to by\u0142aby bezczelno\u015b\u0107! Jakby\u015b sugerowa\u0142, \u017ce po tym programie nie warto niczego ju\u017c ogl\u0105da\u0107.
\n– A nie jest to prawda? \u2013 wyrzuci\u0142em z siebie. \u2013 Nigdy wi\u0119cej tego nie r\u00f3b!<\/p>\nByli\u015bmy od lat kolegami, g\u0142\u00f3wnie po linii P\u017bMowskiej. Waldek odpowiada\u0142 tam za sprz\u0119t telewizyjny, jaki trafia\u0142 na polskie statki. W O\u015brodku TV zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce realizacj\u0105 d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n
Kolejny i wszystkie pozosta\u0142e odcinki Magazynu MORZE wyemitowano z kompletn\u0105 ju\u017c czo\u0142\u00f3wk\u0105.<\/p>\n
Po tym drugim odcinku Andrzej zatelefonowa\u0142 do Jacka Popio\u0142ka. Ten wezwa\u0142 mnie do siebie. Przej\u0105\u0142em s\u0142uchawk\u0119 telefonu.<\/p>\n
– Dobra, nie zwalniaj tempa. Pami\u0119taj, ka\u017cda niedziela, samo po\u0142udnie. No ju\u017c nic lepszego czasu nie mog\u0119 ci da\u0107. Je\u015bli czego\u015b potrzebujesz, wal od razu do dyrektora Popio\u0142ka \u2013 zako\u0144czy\u0142 Andrzej.<\/p>\n
Siedzieli\u015bmy przez chwil\u0119 w milczeniu.<\/p>\n
– Zatem \u2013 czego panu trzeba? \u2013 zapyta\u0142 szef O\u015brodka.
\n– Swobody i niezale\u017cno\u015bci – odpowiedzia\u0142em. \u2013 czyli\u2026 nic.<\/p>\n
\nPo bodaj dw\u00f3ch latach emisji Magazyn MORZE by\u0142 ju\u017c instytucj\u0105. Codziennie poczta przynosi\u0142a setki, worki list\u00f3w. Redaguj\u0105c te programy, zdobywa\u0142em dla widz\u00f3w i rozdawa\u0142em im miejsca na jachtach, w rejsach, mi\u0119dzynarodowych zgrupowaniach \u017ceglarskich. Tematy magazynu rzeczywi\u015bcie tryska\u0142y kolorami \u017cagli, fantastycznymi uj\u0119ciami, potem ju\u017c w\u0142asnymi \u2013 rejestrowanymi w 90% wszystkich wyda\u0144 przez Janka Kuczer\u0119.<\/p>\n
Do dzi\u015b nie mog\u0119 zrozumie\u0107, jak bardzo si\u0119 rozumieli\u015bmy? Rozmawiali\u015bmy o wszystkim, ale chyba nigdy o pracy! Tak, pracowali\u015bmy praktycznie bez s\u0142\u00f3w. Jasiu w drodze na zdj\u0119cia smarowa\u0142 topionym smalcem ze skwarkami dwadzie\u015bcia bu\u0142ek i przypala\u0142 papierosy. Ja \u2013 prowadzi\u0142em auto. Gdy zaczynali\u015bmy wsp\u00f3\u0142prac\u0119, by\u0142 najm\u0142odszym operatorem w bazie filmowej. Ch\u0142opak od wszystkiego tylko nie od kamery. Dwa razy przyszed\u0142 popatrze\u0107, jak montuj\u0119 jego zdj\u0119cia i od razu zorientowa\u0142 si\u0119, co ceni\u0119 w obrazie najbardziej. I dawa\u0142 mi to. Ogl\u0105dalno\u015b\u0107 programu, co w rankingach drukowanych w prasie by\u0142o skrupulatnie odnotowywane – przeros\u0142a widowni\u0119 Teleexpresu. W wielkiej mierze dzi\u0119ki Jasiowi. Cel osi\u0105gni\u0119ty, Andrzeju!<\/p>\n
Wtedy to Telewizja Polska nieco si\u0119 komercjalizowa\u0142a, wprowadza\u0142a bloki reklamowe i programy sponsorowane. Warszawski Universal, najbogatsza polska sp\u00f3\u0142ka handlu zagranicznego, kupi\u0142 dla Jedynki hollywoodzki serial, kt\u00f3rego emisj\u0119 poprzedza\u0142 bilbord sponsorski: ten film ogl\u0105daj\u0105 Pa\u0144stwo dzi\u0119ki sp\u00f3\u0142ce Universal.<\/em><\/p>\n
Kt\u00f3rego\u015b poranka odebra\u0142em telefon.<\/p>\n
– Chcemy kupi\u0107 pa\u0144ski program. Ten Magazyn MORZE. Ja dzwoni\u0119 z Universalu, z polecenia pana dyrektora Przywieczerskiego\u2026<\/p>\n
I kupili bilbord przed i po programie, ale partnerski. Sp\u00f3\u0142ce zale\u017ca\u0142o, by jej nazwa znalaz\u0142a si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce programu, a nie przed czy po magazynie jako doklejona plansza. Kontrakt opiewa\u0142, je\u015bli pami\u0119tam na 30 milion\u00f3w \u00f3wczesnych z\u0142otych za czo\u0142\u00f3wk\u0119 i drugie tyle za ty\u0142\u00f3wk\u0119. Pieni\u0105dze dla O\u015brodka \u2013 astronomiczne.<\/p>\n
Ale nie by\u0142bym sob\u0105, gdybym puszczaj\u0105c do lotu tak ognistego ptaka jakim by\u0142 Universal, nie urwa\u0142 cho\u0107by jedno pi\u00f3ra z jego magicznego ogona.<\/p>\n
Urwa\u0142em \u2013 paszporty, wizy, pe\u0142ne finansowanie wyjazd\u00f3w, op\u0142aty targowe, konferencyjne, regatowe, hotele, wynajmowanie motor\u00f3wek, helikopter\u00f3w, nurk\u00f3w. No i materia\u0142y eksploatacyjne (profesjonalne ta\u015bmy video do kamer by\u0142y w tym czasie na wag\u0119 z\u0142ota). Wszystko to dosta\u0142em. Szczerze? OK, dwa razy wi\u0119cej!<\/p>\n
I anio\u0142a str\u00f3\u017ca \u2013 Joann\u0119 Sna\u017cyk z universalowego marketingu, kt\u00f3ra nie do\u015b\u0107, \u017ce wygl\u0105da\u0142a jak anio\u0142, to w Universalu zdzia\u0142a\u0107 mog\u0142a wi\u0119cej ni\u017c sam Gabriel, ten archanio\u0142.<\/p><\/blockquote>\n
I wtedy Universal poprosi\u0142 mnie o realizacj\u0119 reporta\u017cu z MIDEM, targ\u00f3w muzycznych w Cannes. Dlaczego? Bo\u2026 chcieli kupi\u0107 festiwal piosenki w Sopocie! Trzeba by\u0142o zacz\u0105\u0107 \u201ew\u0142\u0105czanie\u201d naszego, polskiego rynku muzycznego do krwioobiegu organizacji IMOF \u2013 zrzeszaj\u0105cej wszystkie muzyczne festiwale na \u015bwiecie.<\/p>\n
<\/p>\n\n\t\t