\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/p>\n
– A pan, wola\u0142by pan by\u0107 Hiszpanem?<\/p>\n
Ciekawe\u2026. M.la przywioz\u0142a z tourne po Hiszpani plakat. Ostatecznie zawis\u0142 w sypialni o szeroko\u015bci p\u00f3\u0142czteroosobowego \u0142\u00f3\u017cka ustawionego w poprzek. Plakat, przy kt\u00f3rym nale\u017ca\u0142oby powiesi\u0107 ga\u015bnic\u0119 przeciwpo\u017carow\u0105 \u2013 tyle by\u0142o w nim czerwieni. Ale by\u0142 te\u017c torreador, w tej klasycznej pozie, triumfuj\u0105cej po ostatnim ciosie. I ten cz\u0142owiek w korytarzu\u2026 Przez chwil\u0119 mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce zszed\u0142 z tamtego plakatu? Nie spieszy\u0142 si\u0119. Czeka\u0142 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Wtedy taki plakat to by\u0142o co\u015b!<\/p>\n
– Dobre, co? Dwa lata trenuj\u0119 ten uk\u0142ad. Prosz\u0119 pana, suwmiark\u0105 mierz\u0119. Ka\u017cdy k\u0105t co do jednego stopnia uchwyci\u0142em. Ja nie wiem, czy jak \u015bpi\u0119 to nie przybieram takiej w\u0142a\u015bnie postawy? Rano ko\u0142dra jest z regu\u0142y przerzucona przez drzwi albo \u2013 zale\u017cnie od kierunku ataku byka \u2013 pod \u0142\u00f3\u017ckiem\u2026<\/p>\n
Zrobi\u0142em wielkie oczy. Pod \u0142\u00f3\u017ckiem? To ten byk\u2026 raczej, byczek, bycz\u0105tko, byczusie\u0144ko, o taki musia\u0142by by\u0107? Palec wskazuj\u0105cy wolno zbli\u017ca\u0142em do kciuka sugeruj\u0105c mojemu go\u015bciowi, co mam na my\u015bli. Kiedy palce si\u0119 niemal zetkn\u0119\u0142y \u2013 kiwn\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105.<\/p>\n
– Tak, tyle by\u0142 ode mnie\u2026<\/p>\n
Oto uroki komunikacji niewerbalnej\u2026.<\/p>\n
\n
Wyje\u017cd\u017camy z Pary\u017ca. Jasiu kroi bu\u0142eczki, przypala dwa papieroski, z kasety leci enigma. Nocujemy w Cannes. Przed nami tysiac kilometr\u00f3w. Pi\u0119kna autostrada s\u0142o\u0144ca, cudna pogoda, nikt nic od nas nie chce, telefon nie dzwoni, bo kom\u00f3rek wtedy jeszcze nie by\u0142o. Nic tylko \u2013 jecha\u0107. Okna otwarte, ciep\u0142y wiatr tarmosi koszule, jest rok\u2026 1989? Mo\u017ce 1990? Nagle \u2013 przed nami autokar. Za szyb\u0105 – deux adolescents. Jasiu, a mo\u017ce ja \u2013 pomachali\u015bmy \u00a0im. One si\u0119 u\u015bmiechn\u0119\u0142y, odwzajemni\u0142y pozdrowienia i co\u015b zacz\u0119\u0142y sugerowa\u0107, pokazywa\u0107\u2026 Co dw\u00f3ch facet\u00f3w mo\u017ce z takich sygna\u0142\u00f3w odczyta\u0107? Tylko jedno! Obaj mieli\u015bmy wtedy tyle lat, ile wynosi\u0142a suma ci\u015bnienia w czterech ko\u0142ach, wi\u0119c pokoleniowo powinni\u015bmy si\u0119 b\u0142yskawicznie dogada\u0107. Za szyb\u0105 autokaru pojawi\u0142y si\u0119 kolejne dwie, potem jeszcze trzy\u2026 Na pewno tancerki. Nie mieli\u015bmy w\u0105tpliwo\u015bci, cho\u0107 nie wymienili\u015bmy ze sob\u0105 na ten temat ani jednego s\u0142owa. O czym tu m\u00f3wi\u0107 \u2013 wszystko wida\u0107. One Francuzki, my atrakcyjni obcokrajowcy, z zapasem bu\u0142ek ze smalcem\u2026 Mijamy du\u017ce skrzy\u017cowanie, widz\u0119, \u017ce powinienem skr\u0119ci\u0107, ale przecie\u017c nic si\u0119 nie stanie, je\u015bli wybior\u0119 kolejny zjazd, a przed nim mo\u017ce b\u0119dzie parking? Poznamy si\u0119\u2026 Jedziemy kolejne trzydzie\u015bci kilometr\u00f3w, muzyka podkr\u0119ca emocje, \u017co\u0142\u0105dki pe\u0142ne, mentolowe prince wprost po\u0142ykamy. I tylko dziwi nas, \u017ce im, tym dziewczynom si\u0119 nie znudzi\u0142o tak ci\u0105gle do nas macha\u0107? Ok, spokojnie, jeste\u015bmy wasi, jedziemy za wami. A one gestykuluj\u0105 coraz mocniej. Kierowca autokaru w\u0142\u0105czy\u0142 \u015bwiat\u0142a awaryjne. Dwa razy nacisn\u0105\u0142 peda\u0142 stop. Na ten sygna\u0142 budz\u0119 si\u0119 z enchantement\u2026 Spogl\u0105dam w lusterko wsteczne \u2013 za nami tumany bia\u0142ego dymu. Na tablicy rozdzielczej zamruga\u0142y trzy czerwone lamki. Auto przechyli\u0142o si\u0119 gwa\u0142townie na praw\u0105 stron\u0119, akurat na zjazd na parking. Autokar zacz\u0105\u0142 coraz bardziej si\u0119 od nas oddala\u0107, a dziewczyny bi\u0142y nam brawo, zn\u00f3w podskakiwa\u0142y i s\u0142aby ca\u0142uski. Za oknami auta, kt\u00f3re zatrzyma\u0142o si\u0119 ju\u017c skutecznie \u2013 tumany bia\u0142ego dymu jak para w istambulskiej \u0142a\u017ani parowej.<\/p>\n
Jechali\u015bmy, ba p\u0119dzili\u015bmy na zaci\u0105gni\u0119tym hamulcu r\u0119cznym, pal\u0105c szcz\u0119ki, tarcze, obr\u0119cze, opony i\u2026 nasze szanse na rendez-vous ensoleill\u00e9!<\/p>\n
Oto uroki komunikacji niewerbalnej\u2026.<\/p>\n
\n
M\u00f3j go\u015b\u0107 ju\u017c chyba nie potrafi\u0142by stan\u0105\u0107 normalnie, jak prawdziwy Polak \u2013 zgarbiony, z g\u0142ow\u0105 wysuni\u0119t\u0105 do przodu, z praw\u0105 nog\u0105 w trybie: spocznij.<\/p>\n
– Bo ja chcia\u0142em jej zaimponowa\u0107. Widzia\u0142em ten jej wzrok, jak z plakatem chodzi\u0142a po mieszkaniu, szuka\u0142a miejsca, gdzie najlepiej by\u0142oby go powiesi\u0107. Daj, potrzymam, m\u00f3wi\u0119. Palce masz t\u0142uste! Siad\u0142a na krze\u015ble\u2026 Nie, st\u0105d nie b\u0119d\u0119 go widzia\u0142a w ca\u0142o\u015bci. Na kanapie? Ale gdzie\u017c tam! Za daleko. No to mo\u017ce w kuchni. Zwariowa\u0142e\u015b? Makatka \u201eGdzie kucharek sze\u015b\u0107, nie ma co je\u015b\u0107\u201d i taaaki plakat??<\/p>\n
\n
Kobiety potrafi\u0105 inspirowa\u0107. Wiem\u2026 Kiedy\u015b by\u0142em facetem, kt\u00f3remu kobieta wbi\u0142a \u0107wieka w sam czubek g\u0142owy, a potem do r\u0119ki da\u0142a m\u0142otek, \u017cebym go sobie dobi\u0142\u2026<\/p>\n
Powt\u00f3rzy\u0107? Czubek g\u0142owy, \u0107wiek, m\u0142otek, \u0107wieka dobi\u0107. Wychodz\u0105c zawo\u0142a\u0142a \u2013 \u017ceby\u015b tylko sobie tym m\u0142otkiem krzywdy nie zrobi\u0142, uwa\u017caj!<\/p>\n
Zawodnicy Harlem Globtrotters potrafi\u0105 z pi\u0142k\u0105 robi\u0107 cuda, ministranci z mszalnym winem te\u017c kiedy\u015b dokonywali rzeczy niemo\u017cliwych. Ale jak ja, cz\u0142owiek wpatrzony w moj\u0105 czarodziejk\u0119, uzbrojony przez ni\u0105 w m\u0142otek mia\u0142bym waln\u0105\u0107 sobie w \u0107wieka tak, aby ten wszed\u0142 do ko\u0144ca? Parali\u017cowa\u0142a mnie my\u015bl, \u017ce m\u00f3g\u0142bym\u2026 nie trafi\u0107\u2026<\/p>\n
Nerwy mam mocne, do\u015b\u0107 mocne, ale dzi\u015b jakbym na chwil\u0119 straci\u0142 wiar\u0119 w to przekonanie. Duszno, to zn\u00f3w zimno mi si\u0119 robi\u0142o. Nie odwa\u017cy\u0142em si\u0119 zapyta\u0107 o wag\u0119 m\u0142otka. Ta informacja mog\u0142aby mnie dobi\u0107\u2026 My\u015bl\u0119, co robi\u0107? W ko\u0144cu mam smyka\u0142k\u0119 techniczn\u0105. W szkole robi\u0142em karmniki dla ptak\u00f3w z butelek po mleku, wi\u0119c, wi\u0119c, wi\u0119c\u2026 Nic mi nie przychodzi\u0142o do g\u0142owy. Nagle \u2013 ol\u015bnienie. Wejd\u0119 na krzes\u0142o, wykonam salto mortale i po sprawie. Nie zastanawia\u0142em si\u0119, \u017ce skacz\u0105c na g\u0142\u00f3wk\u0119 uszkodz\u0119 \u015bwie\u017co pastowan\u0105 pod\u0142og\u0119 lub rozerw\u0119 dywan. Jedno si\u0119 liczy\u0142o \u2013 nie mog\u0142em jej zawie\u015b\u0107. Dotychczas odbija\u0142a moje s\u0142owa jak rasowa tenisistka. Pora na dow\u00f3d pozawerbalny. Zrobi\u0142em to. Niestety, nie by\u0142a zadowolona z faktu, \u017ce teraz musi mnie odwiedza\u0107 w szpitalu, w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 robi\u0107 ros\u00f3\u0142, bo lekarz powiedzia\u0142, \u017ce musze si\u0119 dobrze od\u017cywia\u0107, wtedy kr\u0119gos\u0142up szybciej si\u0119 zro\u015bnie.<\/p>\n
Teraz dopiero poznawa\u0142em, na czym polegaj\u0105 uroki komunikacji niewerbalnej\u2026. Rzuca\u0142a we mnie wzrokiem takie pioruny, \u017ce\u2026<\/p>\n
\n
M\u00f3j dzisiejszy go\u015b\u0107, jak teraz mu si\u0119 lepiej przyjrza\u0142em, nie nale\u017ca\u0142 do pokolenia \u015bwie\u017co upieczonych maturzyst\u00f3w. Te bruzdy na policzkach, te zmarszczki na czole\u2026<\/p>\n
– Wie pan, tego Hiszpana przywo\u0142a\u0142em ot tak, na rybk\u0119, jak si\u0119 to m\u00f3wi. Ja bym si\u0119 zgodzi\u0142 ju\u017c by\u0107 kimkolwiek, \u017ceby\u015bmy si\u0119 wreszcie dogadali. Przez ca\u0142e \u017cycie wymienili\u015bmy tyle s\u0142\u00f3w. A ka\u017cde, miast przybli\u017ca\u0107 \u2013 oddala\u0142o nas od siebie. Jak to jest, niech mi pan wyja\u015bni? Ludzie si\u0119 poznaj\u0105, zakochuj\u0105, wszystko im pasuje, a potem ju\u017c nigdy tej r\u00f3wnowagi nie \u0142api\u0105. Mo\u017ce to poprzez te s\u0142owa? Mo\u017ce lepiej zamilkn\u0105\u0107? Nie b\u0119dzie co drugiemu wypomina\u0107? Taki s\u0142owik\u2026 Panie, co ten go\u015b\u0107 w tych krzakach wiosn\u0105 wygaduje? Wie to ju\u017c kto\u015b? Facet jakby wszystkimi j\u0119zykami \u015bwiata w\u0142ada\u0142. A ona? Podobno siedzi i tylko milczy. Tak sobie nieraz my\u015bl\u0119, mo\u017ce by warto t\u0119 \u015blubn\u0105 formu\u0142\u0119 przeredagowa\u0107? Zdrad\u0119 wyrzuci\u0107, a milczenie wprowadzi\u0107. Bo z czego innego niewierno\u015b\u0107 si\u0119 bierze? Z przegadania, panie kochany. A tak, w nowej formule, by\u0142oby: przysi\u0119gam ci mi\u0142o\u015b\u0107, wierno\u015b\u0107 i milczenie oraz \u017ce si\u0119 nie odezw\u0119\u2026 Albo jako\u015b tak. To by ju\u017c specjalista jaki musia\u0142 napisa\u0107.<\/p>\n
Jak specjalista \u2013 pomy\u015bla\u0142em \u2013 to wiadomo, \u017ce z tego nic dobrego nie wyniknie. Bo pewnych kwestii natura sama te\u017c ju\u017c nie potrafi naprawi\u0107.<\/p>\n
We\u017amy, taki stolarz, specjalista od trumien i wzi\u0119ty skrzypek weselny zarazem, Jakow. Ten z opowiadania Czechowa \u201eSkrzypce Rotszylda\u201d.<\/p>\n
\u201e- Jakow! – zawo\u0142a\u0142a nagle Marfa. – Ja umieram!<\/p>\n
Obejrza\u0142 si\u0119 na \u017con\u0119. Twarz jej zarumieniona od gor\u0105czki by\u0142a niezwykle jasna i radosna. Bronza nawyk\u0142y do widoku jej twarzy bladej, zal\u0119knionej i nieszcz\u0119\u015bliwej, stropi\u0142 si\u0119. Wygl\u0105da\u0142o na to, jakby rzeczywi\u015bcie umiera\u0142a i rada by\u0142a, \u017ce wreszcie odchodzi na wieki z tej cha\u0142upy, od trumien, od Jakowa… Patrzy\u0142a w sufit i porusza\u0142a wargami z wyrazem takiej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, jakby widzia\u0142a \u015bmier\u0107, sw\u0105 wybawicielk\u0119, i co\u015b do niej szepta\u0142a. Ju\u017c \u015bwita\u0142o i przez okno wida\u0107 by\u0142o, jak rozpala\u0142a si\u0119 zorza poranna. Patrz\u0105c na staruszk\u0119 Jakow nie wiadomo, dlaczego przypomnia\u0142 sobie, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie ani razu bodaj nie przyho\u0142ubi\u0142 jej, nie po\u017ca\u0142owa\u0142, nigdy nie przysz\u0142o mu na my\u015bl kupi\u0107 jej chusteczk\u0119 lub przynie\u015b\u0107 z wesela co\u015b s\u0142odkiego, krzycza\u0142 tylko na ni\u0105, \u0142aja\u0142 za straty, wygra\u017ca\u0142 pi\u0119\u015bciami; co prawda nigdy jej nie bi\u0142, ale przecie\u017c straszy\u0142, a Marfa za ka\u017cdym razem dr\u0119twia\u0142a z przera\u017cenia. Tak, zabroni\u0142 jej pi\u0107 herbat\u0119, bo i bez tego wydatki s\u0105 du\u017ce, tote\u017c pi\u0142a tylko gor\u0105c\u0105 wod\u0119. Zrozumia\u0142, czemu teraz twarz jej jest taka dziwnie radosna i przej\u0105\u0142 go l\u0119k.\u201d<\/p>\n
Jakow posadzi\u0142 \u017con\u0119 na w\u00f3z i zawi\u00f3z\u0142 do felczera.<\/p>\n
Towarzyszka \u017cycia, jak to si\u0119 za przeproszeniem m\u00f3wi… \u2013 odezwa\u0142 si\u0119 Jakow \u2013 zachorowa\u0142a.<\/p>\n
Obaj uzgodnili, a biedaczka wyrok ze zrozumieniem przyj\u0119\u0142a, \u017ce to pora umiera\u0107\u2026 A na umieranie nie ma lekarstwa.<\/p>\n
Jakow zacz\u0105\u0142 zbija\u0107 trumn\u0119, jej koszt doliczy\u0142 do wszystkich innych strat.<\/p>\n
\n
S\u0142owa, jak nieprzetarte deski zabijaj\u0105 ludziom \u017cycie. Gdy jedno z nich si\u0119 sko\u0144czy \u2013 przez szpary i szczeliny patrz\u0105 na czas miniony i poj\u0105\u0107 nie mog\u0105\u2026.<\/p>\n
\u201e\u017begnaj\u0105c si\u0119 po raz ostatni z Marf\u0105 dotkn\u0105\u0142 r\u0119k\u0105 trumny i pomy\u015bla\u0142: \u2018Dobra robota!\u2019. Lecz kiedy wraca\u0142 z cmentarza, opanowa\u0142 go dojmuj\u0105cy smutek. (\u2026) Przypomnia\u0142 sobie znowu, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie ani razu nie u\u017cali\u0142 si\u0119 nad Marf\u0105, nie przyho\u0142ubi\u0142. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwa lata, odk\u0105d mieszkali w tej chacie, ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 bardzo d\u0142ugo, ale tak jako\u015b wysz\u0142o, \u017ce przez ca\u0142y ten czas ani razu nie pomy\u015bla\u0142 o niej, nie zwr\u00f3ci\u0142 na ni\u0105 uwagi, jak gdyby by\u0142a kotem lub psem. A przecie\u017c co dzie\u0144 pali\u0142a w piecu, gotowa\u0142a i piek\u0142a, chodzi\u0142a po wod\u0119, r\u0105ba\u0142a drzewo, spa\u0142a z nim w jednym \u0142\u00f3\u017cku, a kiedy wraca\u0142 pijany z wesela, za ka\u017cdym razem z kornym poszanowaniem wiesza\u0142a jego skrzypce na \u015bcianie, a Jakowa uk\u0142ada\u0142a do snu i wszystko to robi\u0142a milcz\u0105c, z potulnym i zatroskanym wyrazem twarzy\u201d.<\/p>\n
Hm\u2026 a skrzypce? Te od Jakowa dosta\u0142 stary Rotszyld. I gra\u0142 na nich przez ca\u0142e dnie. I ludzi s\u0142uchali tych d\u017awi\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re przecie\u017c s\u0105 jak s\u0142owa. Ale nie rani\u0105. One lecz\u0105.<\/p>\n
Tak, to pewne\u2026 Nie ma gro\u017aniejszej trucizny nad s\u0142owa\u2026<\/p><\/blockquote>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/wozny_02_02b.jpg\")
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"