[vc_row][vc_column]
Radiowy reporta\u017c literacki by\u0142 najwy\u017csz\u0105 form\u0105 w tej sferze roboty radiowej. W ci\u0105gu 20 minut nale\u017ca\u0142o opowiedzie\u0107 ustami naszych bohater\u00f3w ich histori\u0119, epizod z \u017cycia, zaprezentowa\u0107 sylwetk\u0119 (portret radiowy). Im mniej w \u015bwiecie przedstawionym by\u0142o reportera, jego pyta\u0144, tym ilo\u015b\u0107 karat\u00f3w reporta\u017cu wzrasta\u0142a. Te dwadzie\u015bcia minut mia\u0142o by\u0107 wejrzeniem w inny wymiar, rz\u0105dz\u0105cy si\u0119 swoimi prawami, ale operuj\u0105cy wszystkimi atrybutami i \u015brodkami wyrazu dost\u0119pnymi dzie\u0142u literackiemu. Konstrukcja \u2013 nie, nie musia\u0142a by\u0107 dochowana jedno\u015b\u0107 miejsca i czasu. Dozwolone by\u0142y wszelkie zabiegi formalne w kszta\u0142towaniu narracji, budowaniu fabu\u0142y czy element\u00f3w akcji.<\/p>\n
Nikt nie powinien ani przez moment dostrzec ci\u0119cia ta\u015bmy, zachwiania rytmu opowie\u015bci, burz\u0105cych j\u0105 zabieg\u00f3w monta\u017cowych.<\/p>\n
Fantastycznym do\u015bwiadczeniem by\u0142o, kiedy siada\u0142em z boku, gdy bohater mojej opowie\u015bci zaczyna\u0142 ods\u0142uchiwanie audycji. Reakcja, mikro impulsy, a nade wszystko – skupienie. Cz\u0119sto – wzruszenie. Bywa\u0142o, \u017ce opowiadali o sprawach, kt\u00f3rych dramatyzm wyciska\u0142 \u0142zy z moich oczu, gdy utrwala\u0142em je na ta\u015bmie reporterskiego magnetofonu, ale musia\u0142em im kaza\u0107, by sp\u0142ywa\u0142y do wewn\u0105trz. Jemu nawet powieka nie drgn\u0119\u0142a. Kiedy jednak s\u0142ucha\u0142 w\u0142asnej opowie\u015bci – bywa\u0142o, p\u0142aka\u0142 jak dziecko. On z t\u0105 histori\u0105 \u017cy\u0142 od lat, ona by\u0142a w nim, rozpami\u0119tywa\u0142 j\u0105 ka\u017cdej nocy, ka\u017cdego dnia, po wielokro\u0107. Trzyma\u0142 j\u0105 na \u0142a\u0144cuchu. Kiedy jednak s\u0142ucha\u0142 jej z zewn\u0105trz, historii, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa\u0142a z g\u0142o\u015bnika, jakby z innego \u017ar\u00f3d\u0142a i wymiaru – p\u0119ka\u0142y nerwy, eksplodowa\u0142a wra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n
Katharsis? Cud przyjrzenia si\u0119 sobie, ale od drugiej strony lustra? Cz\u0142owiek jest w stanie kry\u0107 w sobie koszmary, kt\u00f3re p\u00f3ki tkwi\u0105 w nim \u2013 nie gro\u017c\u0105 mu ciosem, kt\u00f3rego nie by\u0142by w stanie wytrzyma\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Niewiele z tych zapis\u00f3w przetrwa\u0142o do dzi\u015b. Najbardziej \u017ca\u0142uj\u0119 relacji z okresu II wojny \u015bwiatowej. Ale te\u017c tych z czas\u00f3w po\u2026 przetr\u0105ceniu. Po do\u015bwiadczeniach trudnych, bolesnych, tragicznych \u2013 dla nas, s\u0142uchaczy niekiedy niewyobra\u017calnych. Ale te\u017c wiele by\u0142o pogodnych i wr\u0119cz u\u015bmiechni\u0119tych. Miniu\u2026 Tak o nim m\u00f3wili koledzy z ulicy. Ryszard, laureata jednego z konkurs\u00f3w na pami\u0119tniki rodzinne. Ch\u0142opak schorowany, przykuty do w\u00f3zka. Nigdy nie spotka\u0142em cz\u0142owieka tak pe\u0142nego \u017cycia i rado\u015bci z ka\u017cdej jego chwili. Sterroryzowa\u0142 ulic\u0119, ba, po\u0142ow\u0119 dzielnicy, Ka\u017cdy si\u0119 z nim liczy\u0142, ka\u017cdy pomaga\u0142. Nie, nie dlatego, \u017ce by\u0142 kalek\u0105. Dlatego, \u017ce zara\u017ca\u0142 \u017cyciem, odchodz\u0105c ze \u015bwiata ka\u017cdego dnia coraz bardziej\u2026<\/p>\n
Mistrz iluzji, latarnik, samotny \u017ceglarz, pisarz, portowy robotnik, powojenny aktywista, pierwszy prezydent miasta, Alaskijczyk, dla kt\u00f3rego liczy\u0142a si\u0119 tylko Polska, kt\u00f3rej nie widzia\u0142, ale nauczy\u0142 si\u0119 j\u0119zyka, bo to j\u0119zyk jego ojca i matki, wielorybnik, szpieg, morderca, in\u017cynier-cwaniak, kilku malarzy, rze\u017abiarz z Czechos\u0142owacji, rosyjski muzykolog, g\u0142upi pianista, le\u015bnik, kt\u00f3ry w ci\u0105gu dwudziestu minut wypowiedzia\u0142 mo\u017ce sto s\u0142\u00f3w, ornitolog, nurkowie\u2026<\/p>\n
Gdyby te wszystkie ta\u015bmy sklei\u0107 w jedn\u0105 \u2013 to\u2026 Nie, inaczej. Gdyby wszystkie u\u0142o\u017cy\u0107 na talerzu magnetofonu i uruchomi\u0107 \u2013 wyrwaliby\u015bmy z przesz\u0142o\u015bci miniony czas, ludzi i sprawy, ci\u0105gle \u017cywe w wymiarze d\u017awi\u0119kowym.<\/p>\n
<\/p>\n
[\/vc_column_text]
<\/p>