[vc_row][vc_column]
<\/p>\n
A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Badaniem Syberii zajmowali si\u0119 w\u00f3wczas J. Czerski i A. Czekanowski – pierwsi polscy polarnicy. W wyprawie na Antarktyd\u0119 w 1899 roku udzia\u0142 wzi\u0119li Henryk Arctowski i Antoni B. Dobrowolski. Arctowski pop\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c na wody arktyczne. W 1910 roku powierzono mu funkcj\u0119 kierownika naukowego ekspedycji, kt\u00f3rej celem by\u0142o rozstrzygni\u0119cie sporu mi\u0119dzy dwoma zdobywcami bieguna p\u00f3\u0142nocnego. O prawo pierwsze\u0144stwa ubiega\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch polarnik\u00f3w, Peary i Cock. Autorytet polskiego badacza ceniono w \u00f3wczesnym naukowym \u015bwiecie bardzo wysoko. Wyprawie tej udost\u0119pniono s\u0142ynny statek pasa\u017cerski \u201eII de France”.<\/p>\n
W pierwszej po\u0142owie XX wieku. Polacy byli zapraszani do udzia\u0142u w polarnych ekspedycjach norweskich, szwedzkich, rosyjskich. Na Spitsbergen przybyli wtedy A. Ha\u0144ski, S. Kosty\u0144ski i J. Sikora. Pierwsza samodzielna polska wyprawa na p\u00f3\u0142noc zosta\u0142a zorganizowana dopiero w 1932 roku, podczas mi\u0119dzynarodowej akcji naukowej, okre\u015blanej mianem II Roku Polarnego.<\/p>\n
Trzy lata wcze\u015bniej w Kopenhadze odby\u0142 si\u0119 zjazd kierownik\u00f3w organizacji i instytut\u00f3w meteorologicznych. Powo\u0142ano w\u00f3wczas Komisj\u0119 Roku Polarnego, kt\u00f3rej pracami kierowa\u0142 profesor La Cour, dyrektor du\u0144skiego Instytutu Meteorologicznego. W spotkaniu kopenhaskim uczestniczy\u0142a oficjalna delegacja polska. Tworzyli J\u0105 profesorowie: Bia\u0142obrzeski, Dobrowolski, H\u0142asek-H\u0142asko, Smosarski, Groszkowski oraz in\u017c. dr Jan Lugeon, przewodnicz\u0105cy zespo\u0142u. Zobowi\u0105zano si\u0119 do zorganizowania i wyekwipowania polskiej wyprawy polarnej na Wysp\u0119 Nied\u017awiedzi\u0105, z zadaniem prowadzenia przede wszystkim systematycznych, ca\u0142orocznych obserwacji meteorologicznych.<\/p>\n
Po powrocie z Kopenhagi komisja wybra\u0142a trzyosobowy zesp\u00f3\u0142 zimownik\u00f3w w sk\u0142adzie: in\u017c. Czes\u0142aw Centkiewicz, W\u0142odzimierz \u0141ysakowski i Stanis\u0142aw Siedlecki. Fundusze na wyekwipowanie badaczy uzyskano – po d\u0142ugich staraniach – w ministerstwach: Spraw Zagranicznych, Spraw Wojskowych, Komunikacji oraz w Prezydium Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n
Sprz\u0119t naukowy przekaza\u0142 polarnikom Pa\u0144stwowy Instytut Meteorologiczny. Jednym z przyrz\u0105d\u00f3w by\u0142 tzw. atmoradiograf, aparat skonstruowany przez in\u017c. Lugeona, a przeznaczony do sondowania wy\u017cszych warstw atmosfery. Urz\u0105dzenie to wzbudzi\u0142o ogromne zainteresowanie w\u015br\u00f3d innych uczestnik\u00f3w bada\u0144 polarnych, m.in. z Norwegii, Hiszpanii, Szwajcarii i Zwi\u0105zku Radzieckiego. Kilka dodatkowych egzemplarzy wykonano w Warsztatach Obserwatorium \u00a0\u00a0\u00a0 Aerologicznego P I M w Jab\u0142onnie. Pozosta\u0142e, niezb\u0119dne przyrz\u0105dy pomiarowe u\u017cyczyli tak\u017ce naukowcy, osoby prywatne i instytucje, kt\u00f3re – jak zreszt\u0105 ca\u0142e \u00f3wczesne spo\u0142ecze\u0144stwo – by\u0142y bardzo zainteresowane polskim przedsi\u0119wzi\u0119ciem polarnym. Tu\u017c przed wyruszeniem ekspedycji jej uczestnicy otrzymali w darze od firmy B. Rudzkiego gramofon \u201eOrfeo\u201d z zestawem p\u0142yt firmy \u201eKera\u201d , trzy komplety wiatr\u00f3wek i namiot, a od firmy E. Wedel – 100 kilogram\u00f3w czekolady deserowej i mlecznej.<\/p>\n
16 lipca 1932 roku odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u017cegnanie polarnik\u00f3w. Dokonano aktu po\u015bwi\u0119cenia p\u0142yty pami\u0105tkowej, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej przymocowano do ska\u0142 Wyspy Nied\u017awiedziej.<\/p>\n
Na pok\u0142adzie statku \u201ePolonia\u201d’ naukowcy dop\u0142yn\u0119li do Kopenhagi, gdzie po za\u0142atwieniu ostatnich formalno\u015bci i sprawunk\u00f3w ruszyli w drog\u0119 do Narviku. Kiedy tr\u00f3jka naukowc\u00f3w wsp\u00f3lnie z in\u017c. Lugeonem wsiada\u0142a na kuter norweski, kt\u00f3rym mieli dotrze\u0107 do Wyspy Nied\u017awiedziej, prof. Bia\u0142obrzeski po\u017cegna\u0142 ich s\u0142owami: \u201eDwojakie znaczenie ma ta wyprawa dla Polski. Po pierwsze, przez udzia\u0142 w akcji mi\u0119dzynarodowej roku polarnego, Polska daje wyraz swej sta\u0142ej gotowo\u015bci w solidarnych wysi\u0142kach pa\u0144stw cywilizowanych. Po wt\u00f3re – wyprawy polarne organizuj\u0105 pa\u0144stwa morskie. Bior\u0105c udzia\u0142 samodzielny w tej wyprawie, Polska manifestuje sw\u00f3j zwi\u0105zek z morzem i wol\u0119 niez\u0142omn\u0105, by zwi\u0105zek ten wzmacnia\u0107 i rozwija\u0107\u201d.<\/p>\n
Po dw\u00f3ch dniach podr\u00f3\u017cy na kutrze \u201eSverre\u201d na horyzoncie pojawi\u0142a si\u0119 owiana mg\u0142ami Wyspa Nied\u017awiedzia. Ma ona 16 km szeroko\u015bci i 18 km d\u0142ugo\u015bci. Jest pozbawiona p\u00f3l uprawnych i ro\u015blinno\u015bci. Wsz\u0119dzie ska\u0142y. Urwiste brzegi i wiecznie wzburzone morze utrudniaj\u0105 statkom dobijanie do l\u0105du. Baga\u017c ekspedycji, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142o si\u0119 140 skrzy\u0144 oraz 8 ton koksu w workach musieli polarnicy przewozi\u0107 szalup\u0105. Znale\u017ali dogodne miejsce do l\u0105dowania. Ucieszy\u0142 ich widok osiedla z\u0142o\u017conego z kilkunastu drewnianych domk\u00f3w. Kiedy jednak podeszli bli\u017cej, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142a to opuszczona osada g\u00f3rnicza. Po powrocie na brzeg spotkali radiotelegrafist\u0119, kt\u00f3ry po\u015bredniczy\u0142 w \u0142\u0105czno\u015bci statk\u00f3w z kontynentem. Mieszka\u0142 on na wyspie razem z \u017con\u0105, kilkuletnim dzieckiem i asystentem. Mia\u0142 psa i konia. Ten, z braku trawy, \u017cywi\u0142 si\u0119 rybami.<\/p>\n
Na stacj\u0119 i obserwatorium polskiej ekspedycji rz\u0105d norweski przeznaczy\u0142 jeden z odbudowanych domk\u00f3w w opuszczonej osadzie. \u017bona radiotelegrafisty odda\u0142a polarnikom fotele i kanap\u0119 oraz komplet firanek.<\/p>\n
Nast\u0119pnego dnia naukowcy rozpocz\u0119li przygotowania do zimy oraz prac badawczych. Drog\u0105 radiow\u0105 przekazywali dane i analizy meteorologiczne do o\u015brodk\u00f3w II Roku Polarnego, a do kraju informacje o przebiegu zimowania, kt\u00f3re wzbudza\u0142o du\u017ce zainteresowanie spo\u0142ecze\u0144stwa. Polskie Radio uruchomi\u0142o w\u00f3wczas specjalny program dla tr\u00f3jki polarnik\u00f3w.<\/p>\n
Mogli oni w nocnych audycjach z Warszawy s\u0142ucha\u0107 g\u0142os\u00f3w swoich najbli\u017cszych i dzi\u0119ki temu nie czu\u0107 si\u0119 tak samotnie na wyspie \u201emgie\u0142 i wichr\u00f3w\u201d. W ksi\u0105\u017cce tak w\u0142a\u015bnie zatytu\u0142owanej Cz. Centkiewicz zrelacjonowa\u0142 przebieg tego pierwszego w dziejach polskiej polarystyki zimowania w Arktyce.<\/p>\n
Druga polska ekspedycja polarna, a pierwsza w dziejach naszej polarystyki na Spitsbergen, przyby\u0142a na wysp\u0119 20 czerwca 1934 roku. Jej program opracowano w Oddziale Warszawskim Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego. Teczk\u0119 z dokumentami zatytu\u0142owano: „Pierwsza polska wyprawa polarna i odkrywcza na Spitsbergen”.<\/p>\n
Pod koniec 1933 roku ukonstytuowa\u0142 si\u0119 Komitet Organizacyjny. Jego pracami kierowa\u0142 prof. Antoni B. Dobrowolski. Swoje zainteresowanie oraz gotowo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania na rzecz tego przedsi\u0119wzi\u0119cia zg\u0142osi\u0142y: Ko\u0142o Wysokog\u00f3rskie, Polskie Ko\u0142o Polarne, Polskie Towarzystwo Tatrza\u0144skie, Wojskowy Instytut Geograficzny oraz Zak\u0142ad Geologii i Paleontologii Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku czerwca 1934 roku, po dziewi\u0119ciu miesi\u0105cach pracy komitetu wyprawa wyjecha\u0142a z Polski do Norwegii. Ekip\u0119 polarn\u0105 tworzy\u0142o 7 os\u00f3b: in\u017c. W. Barnawski (operator filmowy i radiotelegrafista), H.W. Mogilnicki (fotograf i radiotelegrafista), dr S.Zb. R\u00f3\u017cycki (geolog), S.S iedlecki (meteorolog), mjr S. Zagrajski (triangulator), kpt. A. Zawadzki (fotogrametra) i in\u017c. S. Bernadzikiewicz, kt\u00f3ry kierowa\u0142 grup\u0105.<\/p>\n
W Narwiku czeka\u0142 na Polak\u00f3w dwumasztowy szkuner \u201eHusvika\u201d. 16 czerwca odda\u0142 on cumy i wzi\u0105\u0142 kurs na Spitsbergen. Rejs przy zmiennej, sztormowej pogodzie, trwa\u0142 3 dni. Pop\u0142yn\u0119li do fiordu Bellsund. Tam 20 czerwca znale\u017ali dogodne miejsce do l\u0105dowania i wy\u0142adunku sprz\u0119tu. Cho\u0107 by\u0142a to wiosna, wody fiordu Van Keulen, odnogi Bellsundu, pokrywa\u0142a gruba warstwa lodu. \u201eHusvika\u201d ruszy\u0142a do Norwegii, pozostawiaj\u0105c polskich naukowc\u00f3w na ziemi, kt\u00f3r\u0105 przemierza\u0142o dotychczas niewielu naukowc\u00f3w.<\/p>\n
Ob\u00f3z g\u0142\u00f3wny, baz\u0119 wyprawy, zlokalizowano u podn\u00f3\u017ca lodowca Finsterwaldera. Dwadzie\u015bcia kilometr\u00f3w od tego miejsca rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 Ziemia Torella, kt\u00f3ra tysi\u0105ce lat czeka\u0142a na swych odkrywc\u00f3w. Cz\u0142onkowie ekipy norweskiej i rosyjskiej, kt\u00f3re by\u0142y w fiordzie Van Keulen oko\u0142o roku 1920 sporz\u0105dzi\u0142y pierwsze, niedok\u0142adne mapy okolicy. Ich dzie\u0142o mieli teraz kontynuowa\u0107 Polacy. Metod\u0105 triangulacji i stereofotogrametrii zamierzali wykona\u0107 map\u0119 Ziemi Torella oraz rozpozna\u0107 j\u0105 pod wzgl\u0119dem geologicznym. Postanowiono r\u00f3wnie\u017c zebra\u0107 kolekcj\u0119 botaniczn\u0105 oraz nakr\u0119ci\u0107 wiele metr\u00f3w ta\u015bmy filmowej i fotograficznej, by pokaza\u0107 \u015bwiatu t\u0119 jego dotychczas nieogl\u0105dan\u0105 ludzkim okiem cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n
Niemal natychmiast po przybyciu polarnicy przeprowadzili sze\u015bciodniowy rekonesans. Chcieli pozna\u0107 okolic\u0119 i wyznaczy\u0107 najlepsz\u0105 tras\u0119, kt\u00f3ra umo\u017cliwi dotarcie wraz ze sprz\u0119tem do Ziemi Torella. Zbadali wi\u0119c lodowiec Pencka i Finsterwaldera. Czterech polarnik\u00f3w przemierzy\u0142o wiele kilometr\u00f3w w\u015br\u00f3d pobliskich masyw\u00f3w g\u00f3rskich, kt\u00f3re wznosi\u0142y si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 ponad 1700 metr\u00f3w nad poziom morza. Za\u0142o\u017cyli pierwszy ob\u00f3z wypadowy.<\/p>\n
Po kilku dniach dostarczono tam cz\u0119\u015b\u0107 sprz\u0119tu i aparatury. Ci\u0119\u017ckie worki nie\u015bli na plecach. Wiele godzin marszu pod g\u00f3r\u0119. Nogi zapada\u0142y si\u0119 w g\u0142\u0119bok\u0105 warstw\u0119 \u015bniegu. Mordercza praca. Na lodowcu Finsterwaldera za\u0142adowali baga\u017c na sanie nansenowskie. Takie, jakich u\u017cywali zdobywcy bieguna. Jednak tym razem zaprz\u0119g ps\u00f3w musieli zast\u0105pi\u0107 ludzie. Trzy i p\u00f3\u0142metrowej d\u0142ugo\u015bci p\u0142ozy grz\u0119z\u0142y w \u015bniegu. Specjalnie udoskonalona uprz\u0105\u017c pozostawia\u0142a na ciele bolesne szramy.<\/p>\n
Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce powierzchnia lodowca pozbawiona by\u0142a zdradliwych szczelin. Przykry\u0142a je gruba warstwa \u015bniegu.<\/p>\n
Gdy dotarli do ko\u0144ca lodowej czaszy, natrafili na rozleg\u0142y p\u0142askowy\u017c pokryty mokr\u0105 \u015bniegow\u0105 kasz\u0105. Nogi uzbrojone w narty zapada\u0142y si\u0119 w to zimne, bia\u0142e bagno. Grz\u0119z\u0142y w nim p\u0142ozy sa\u0144 nios\u0105cych ponad \u0107wier\u0107 tony materia\u0142\u00f3w. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 najtrudniejszy odcinek marszu. Wolno, bardzo wolno pokonywali kolejne metry. Dodatkow\u0105 przeszkod\u0105 i utrudnieniem sta\u0142y si\u0119 szczeliny, kt\u00f3re zmusza\u0142y w\u0119drowc\u00f3w do kluczenia w\u015br\u00f3d tych lodowych przepa\u015bci. No i potoki, kt\u00f3re dr\u0105\u017cy\u0142y w lodowej masie swe kr\u0119te koryta.<\/p>\n
Po dw\u00f3ch dobach wyczerpuj\u0105cej, bur\u0142aczej pracy stan\u0119li na prze\u0142\u0119czy, z kt\u00f3rej mogli podziwia\u0107 cel wyprawy.<\/p>\n
Oto Ziemia Torella w ca\u0142ej krasie. Szybko ruszyli w d\u00f3\u0142. \u0141agodne zbocze pozwoli\u0142o na zjazd. Nagle – niespodzianka! Prze\u0142\u0119cz, jakby przeci\u0119ta no\u017cem, ko\u0144czy\u0142a si\u0119 strom\u0105 i wysok\u0105 \u015bcian\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o pokona\u0107 tylko przy u\u017cyciu sprz\u0119tu alpinistycznego. Na linach opuszczono najpierw towary. P\u00f3\u017aniej przy pomocy rak\u00f3w i czekan\u00f3w zeszli ludzie. Ten fragment trasy zabra\u0142 polarnikom ca\u0142\u0105 dob\u0119 morderczego wysi\u0142ku.<\/p>\n
Nast\u0119pnego dnia zn\u00f3w w\u0119dr\u00f3wka pod g\u00f3r\u0119. Wreszcie stan\u0119li na \u015bnie\u017cnym plateau. W miejscu, gdzie ko\u0144czy\u0142a si\u0119 mapa sporz\u0105dzona przez badaczy norweskich. Chwil\u0119 t\u0119 opisa\u0142 in\u017c. S. Bernadzikiewicz w artykule drukowanym na \u0142amach przedwojennego numeru miesi\u0119cznika Morze: \u201eWoko\u0142o \u015bnie\u017cne szczyty. Wzburzone grzywy nawis\u00f3w \u015bnie\u017cnych na graniach, gdzieniegdzie odkryte ze \u015bniegu skalne \u0142by, w ich zboczach b\u0142yszcz\u0105 si\u0119 wisz\u0105ce lodowce, opadaj\u0105ce stromymi zerwami, a ni\u017cej wisz\u0105 firanki lawin. W wielkiej powierzchni lodowca wzrok nie znajduje oparcia: zdaje si\u0119, \u017ce od g\u00f3r po przeciwleg\u0142ej stronie oddzielaj\u0105 nas dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w, to zn\u00f3w, \u017ce wystarczy jedno odepchni\u0119cie narciarskich kijk\u00f3w, by stan\u0105\u0107 u ich st\u00f3p. Pogoda pi\u0119kna, przyst\u0119pujemy wi\u0119c od razu do pracy. Stanowisko fotogrametryczne – aparat fotograficzny, wykonuj\u0105cy zdj\u0119cia terenu z dw\u00f3ch stanowisk, odleg\u0142ych od siebie o kilkaset metr\u00f3w, utrwala na lustrzanych kliszach obraz terenu. Te klisze umieszczane potem w pracowni, w specjalnym przyrz\u0105dzie, tzw. autografie, pozwol\u0105 na ogl\u0105danie plastycznego krajobrazu. Zamiast prowadzi\u0107 pomiary w terenie, mo\u017cna to zrobi\u0107 na jego modelu, ogl\u0105danym w autografie. \u00a0W pracy nie przeszkodz\u0105 mg\u0142y, nie utrudni\u0105 jej grube r\u0119kawice, chroni\u0105ce od mrozu ani pot zalewaj\u0105cy oczy w \u017cmudnym wspinaniu si\u0119 po stromych zboczach. Metoda stereofotogrametrii, pozwalaj\u0105ca na przeniesieniu wi\u0119kszo\u015bci pracy z terenu do laboratorium, a wi\u0119c w szybkie zdj\u0119cie wielkich przestrzeni, jest szczeg\u00f3lnie dogodna w terenach polarnych, g\u00f3rzystych, jak Spitsbergen, gdzie g\u0119ste i uporczywe mg\u0142y pozwalaj\u0105 na wykorzystanie do prac pomiarowych tylko nieznacznego procentu czasu. Podstaw\u0105 do zdj\u0119\u0107 fotogrametrycznych jest triangulacja. Sie\u0107 dok\u0142adnie zmierzonych tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w, kt\u00f3rych wierzcho\u0142ki le\u017c\u0105 na szczytach g\u00f3r i b\u0119d\u0105 stabilizowane przez nas w terenie na razie czerwonymi chor\u0105giewkami, a potem, gdy stopniej\u0105 \u015bniegi, s\u0142upami o wysoko\u015bci oko\u0142o 1 i p\u00f3\u0142 metra, u\u0142o\u017conymi z kamieni\u201d.<\/p>\n
Sze\u015b\u0107 dni trwa\u0142a ta praca. Towarzyszy\u0142 jej entuzjazm, bliski tym nielicznym spo\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rym by\u0142o dane odkrywa\u0107 dla innych nieznane dotychczas zak\u0105tki \u015bwiata.<\/p>\n
Badacze wr\u00f3cili do bazy. Tam podzieli si\u0119 na trzy grupy. Pierwsza mia\u0142a ruszy\u0107 na Ziemi\u0119 Torella, by rozpozna\u0107 kolejn\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107, przygotowa\u0107 tras\u0119 i miejsca biwakowania. Pozosta\u0142e grupy zaj\u0119\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owym badaniem sfotografowanych ju\u017c sektor\u00f3w tej krainy Spitsbergenu.<\/p>\n
Wreszcie pojawi\u0142a si\u0119 mg\u0142a. Ta, kt\u00f3rej tak bardzo obawiali si\u0119 polscy polarnicy. Po wielu wspania\u0142ych, s\u0142onecznych dniach przes\u0142oni\u0142a ona najbli\u017csze okolice. Po kilkadziesi\u0105t godzin sp\u0119dzali badacze w namiotach czekaj\u0105c na popraw\u0119 pogody. Gdy przez mgielne tumany przebija\u0142y si\u0119 promienie s\u0142oneczne, powracali do zaj\u0119\u0107. Przerwa w pracy nast\u0119powa\u0142a wraz z pojawieniem si\u0119 kolejnych ob\u0142ok\u00f3w. Bywa\u0142o, \u017ce dokonywali pomiar\u00f3w i obserwacji przez dwadzie\u015bcia, trzydzie\u015bci godzin. Po ponad dw\u00f3ch tygodniach wszystkie trzy grupy powr\u00f3ci\u0142y do obozu g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n
Opracowano kolejny harmonogram zada\u0144. I zn\u00f3w chwile relaksu ograniczano do niezb\u0119dnego minimum. Znacznemu pogorszeniu uleg\u0142y warunki transportowe. Na lodowcach ods\u0142oni\u0142y si\u0119 wszystkie szczeliny. Godzinami szukali przej\u015b\u0107 mi\u0119dzy rozpadlinami na Pencku oraz dw\u00f3ch rozga\u0142\u0119zieniach lodowca Nathorsta. Potem przeszli na nie nazwan\u0105 jeszcze czasz\u0119 kolejnego lodowego giganta.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 wyprawy polarnicy powr\u00f3cili na wybrze\u017ce. Tam zebrano kolekcj\u0119 ptak\u00f3w, po kt\u00f3r\u0105 wyprawili si\u0119 na wysp\u0119 Axela i zbadali topniej\u0105c\u0105 \u015bcian\u0119 lodowca Nathorsta.<\/p>\n
29 sierpnia Polacy wsiedli na pok\u0142ad statku \u201eLyngen\u201d. Po 1920 godzinach nieustaj\u0105cego dnia, w p\u00f3\u017anych godzinach nocnych przyp\u0142yn\u0119li do Norwegii. Podr\u00f3\u017c do kraju trwa\u0142a kolejne dwa tygodnie.<\/p>\n
Pierwsza naukowa wizyta Polak\u00f3w na Spitsbergenie powiod\u0142a si\u0119 w znacznym stopniu dzi\u0119ki… pogodzie. Lato 1934 roku by\u0142o w Arktyce wyj\u0105tkowo udane. A\u017c 30% czasu sp\u0119dzonego na wyspie, to okres bez mgie\u0142. Pracy nie utrudnia\u0142y im huraganowe wiatry, tak typowe dla svalbardskiej ziemi. \u015arednia temperatura na wybrze\u017cu wynosi\u0142a +3\u00b0C. Na lodowcach – zawsze poni\u017cej zera.<\/p>\n
Dorobek ekspedycji to mapa nieznanego dotychczas terenu Ziemi Torella o powierzchni 300 km2<\/sup>. Geologicznie zbadano obszar 700 km2<\/sup>. Zdobyto 26 szczyt\u00f3w, dokonano przej\u015bcia trudnych \u015bcian Supanbarget i Raudfjellet. W baga\u017cu przywiezionym do kraju znalaz\u0142y si\u0119 bogate zbiory geologiczne i biologiczne, oko\u0142o 2000 zdj\u0119\u0107 i 3000 metr\u00f3w ta\u015bmy filmowej. Zebrany materia\u0142 pozwoli\u0142 podwa\u017cy\u0107 powszechnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 tez\u0119, \u017ce Ziemia Torella i rejon Spitsbergenu maj\u0105 budow\u0119 bry\u0142ow\u0105. Polski badacz udowodni\u0142, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 tam i maj\u0105 decyduj\u0105ce znaczenie dla budowy tej strefy ruchy alpejskie. Stwierdzono tak\u017ce, \u017ce na skutek ocieplenia klimatu na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej lodowiec Hunrata po\u0142o\u017cony w g\u0142\u0119bi fiordu Van Keulen, cofn\u0105\u0142 si\u0119 od 1838 roku a\u017c o oko\u0142o 6 kilometr\u00f3w.<\/p>\n <\/p>\n