![\"\"](\"https:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/10-Rozdzial-dziesiaty.jpg\")
\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\n\t\t\t\tRozdzia\u0142 dziesi\u0105ty\t\t\t<\/h4>\n\t\t\t\t\t\t\t
Wydanie trzecie, internetowe, nieustannie uzupe\u0142niane<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n[vc_separator border_width=”3″][vc_empty_space][vc_column_text]<\/p>\n
<\/h1>\n
Przygotowania do wyprawy \u201eDaru Pomorza\u201d dooko\u0142a \u015bwiata rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 niemal z chwil\u0105 wej\u015bcia \u201eDaru\u201d do Gdyni, po wielomiesi\u0119cznej podr\u00f3\u017cy przez Atlantyk.<\/p>\n
– Dopiero wtedy zrozumieli\u015bmy, co znaczy ojciec-marynarz – wspomina Konstanty Maciejewicz – junior. – Pewnego dnia przybieg\u0142 do domu na obiad, a mama przypomnia\u0142a mu, \u017ce mia\u0142 w\u0142a\u015bnie podj\u0105\u0107 ostateczn\u0105 decyzj\u0119 co do dalszych los\u00f3w swojego pierworodnego, czyli mnie. Ju\u017c wcze\u015bniej rodzice rozwa\u017cali mo\u017cliwo\u015b\u0107 skierowania mnie do Warszawy, do szko\u0142y Wawelberga. Ale ojciec nagle przesta\u0142 je\u015b\u0107 i jednym tchem powiedzia\u0142, \u017ce Garnuszewski namawia go, aby zabra\u0142 mnie w rejs dooko\u0142a \u015bwiata. Zapanowa\u0142a cisza.<\/p>\n
Mama spojrza\u0142a na ojca, na mnie i zanim zd\u0105\u017cy\u0142a cokolwiek powiedzie\u0107, ojciec ju\u017c kontynuowa\u0142. Garnuszewski wysy\u0142a syna do Szko\u0142y Morskiej i radzi, aby moi rodzice podobnie zrobili ze mn\u0105. Doda\u0142 jednak, widz\u0105c w moich oczach wielki entuzjazm, \u017ce najwy\u017cej na jeden rok, a p\u00f3\u017aniej przeniesie mnie do jakiej\u015b szko\u0142y mechanicznej. [1]<\/a> Co by\u0142o dalej – \u0142atwo przewidzie\u0107. Po rejsie zgodzi\u0142 si\u0119, abym uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 i uzyska\u0142 \u015bwiadectwo maturalne, jednak upiera\u0142 si\u0119 przy tym, abym podj\u0105\u0142 studia na politechnice. Roztacza\u0142 przede mn\u0105 wizje wspania\u0142ego zawodu, bardzo entuzjastycznie odnosi\u0142 si\u0119 do wszystkich zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z mechanik\u0105. Podczas tzw. m\u0119skiej rozmowy, kiedy ko\u0144czy\u0142em ju\u017c nauk\u0119 w Szkole Morskiej, ojciec powiedzia\u0142: \u201eMorze? To nie \u017cycie! Id\u017a na politechnik\u0119\u201d. Ja odpowiada\u0142em spokojnie: \u201eDobrze, ale jeszcze rok posiedz\u0119 na morzu, rozejrz\u0119 si\u0119 po \u015bwiecie i pojad\u0119 do Warszawy\u201d. Oczywi\u015bcie sta\u0142o si\u0119 inaczej. Nie tak, jak chcia\u0142 ojciec. Zreszt\u0105, kto wie, czy on naprawd\u0119 nie chcia\u0142, abym pracowa\u0142 na morzu?<\/p>\n Podr\u00f3\u017c \u201eDaru\u201d dooko\u0142a \u015bwiata zosta\u0142a bardzo dok\u0142adnie opisana. Jeszcze przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 ukaza\u0142y si\u0119 m.in. cztery ksi\u0105\u017cki [2]<\/a> oraz dziesi\u0105tki artyku\u0142\u00f3w. Oficerowie \u201eDaru\u201d przesy\u0142ali do krajowych redakcji swoje korespondencje. Po powrocie \u017caglowca jego za\u0142oga – oficerowie i uczniowie, gdziekolwiek si\u0119 pojawili, byli zapraszani do wyg\u0142aszania prelekcji i pogadanek. Kapitan Maciejewicz sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas jedn\u0105 z najbardziej znanych os\u00f3b w Polsce.<\/p>\n Wyprawa trwaj\u0105ca prawie rok sprawi\u0142a, \u017ce jej uczestnicy bardzo z\u017cyli si\u0119 ze sob\u0105. Zawi\u0105zane w\u00f3wczas przyja\u017anie przetrwa\u0142y lata. I zn\u00f3w najsympatyczniej wspominan\u0105 osob\u0105, bohaterem rejsu, by\u0142 komendant. Do wszystkich opisywanych ju\u017c po wielekro\u0107 fakt\u00f3w zwi\u0105zanych z tym rejsem, dodajmy kilka szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Zygmunt \u0141adog\u00f3rski[3]<\/a> napisa\u0142 w okoliczno\u015bciowym wspomnieniu:<\/p>\n Nasz komendant, Konstanty Maciejewicz. By\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0105 w \u015brednim wieku, szczup\u0142y, o twarzy sympatycznej, ogorza\u0142ej, cz\u0119sto jakby zamy\u015blonej, o w\u0142osach ciemnych – przedwcze\u015bnie osiwia\u0142ych na skroniach. Dzi\u015b wiem, \u017ce by\u0142 w\u00f3wczas m\u0142odym cz\u0142owiekiem, ale mnie wydawa\u0142 si\u0119 starszym panem, szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy odwiedza\u0142 mnie w szpitalu, kiedy zachorowa\u0142em na zaka\u017cenie krwi; by\u0142o to przed wyp\u0142yni\u0119ciem \u00abDaru\u00bb w pami\u0119tn\u0105 podr\u00f3\u017c. (…) Le\u017c\u0105c w szpitalu ba\u0142em si\u0119 okropnie, \u017ce kapitan zostawi mnie na l\u0105dzie. Przychodzi\u0142 do szpitala codziennie, przynosi\u0142 mi pomara\u0144cze – niewiele przy tym m\u00f3wi\u0142. Siedz\u0105c na krze\u015ble przy moim \u0142\u00f3\u017cku patrzy\u0142 na mnie zatroskanym wzrokiem. Pewnego dnia powiedzia\u0142 – pami\u0119tam to \u015bwietnie – \u00abNie b\u00f3jcie si\u0119, za kilka dni wyzdrowiejecie i wr\u00f3cicie na statek\u00bb. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.[4]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Przygotowania do podr\u00f3\u017cy sta\u0142y si\u0119 tematem dnia na Wybrze\u017cu. Prace remontowe, mustrowanie za\u0142ogi, kompletowanie wyposa\u017cenia.<\/p>\n Kabin\u0119 doprowadzam do wygl\u0105du \u201ezamieszka\u0142ego\u201d i organizuj\u0119 kantyn\u0119, kt\u00f3ra w tak d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy s\u0105dz\u0119, oka\u017ce si\u0119 niezb\u0119dn\u0105. (…) Odwiedzam te\u017c krawc\u00f3w, czapnik\u00f3w, szewc\u00f3w i innych tego rodzaju przemys\u0142owc\u00f3w, co i przychodzi z tym wi\u0119ksz\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105, bo mi na ekwipunek wyp\u0142acono 450 z\u0142. (…) Brak nam Meissnera, kt\u00f3ry od dw\u00f3ch tygodni choruje na jakie\u015b owrzodzenie. I co mu jedno przetn\u0105 \u2013 wy\u0142azi drugie. W og\u00f3le \u201eDar\u201d pod tym wzgl\u0119dem nie ma dobrej opinii. Byle skaleczenie przechodzi w stan d\u0142ugotrwa\u0142ego ropienia. Tote\u017c przed wyj\u015bciem statek zostanie poddany gruntownej dezynfekcji i deratyzacji, a my na kilka dni p\u00f3jdziemy sobie pomieszka\u0107 na l\u0105d. [5]<\/a><\/p><\/blockquote>\n 16 wrze\u015bnia 1934 roku, o godzinie 11.30, przy kei Dworca Morskiego w Gdyni, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksza z dotychczasowych, morska podr\u00f3\u017c polskiego statku. Przygotowania jej nadzorowa\u0142 i wszystkie ustalenia wype\u0142ni\u0142 kapitan Konstanty Maciejewicz. Na jego te\u017c r\u0119ce, gdy \u017caglowiec dotar\u0142 do Kopenhagi, przes\u0142a\u0142 depesz\u0119 prezydent Rzeczypospolitej.<\/p>\n \u015al\u0119 \u017cyczenia dla \u201eDaru Pomorza\u201d i jego kapitana, oficer\u00f3w, za\u0142ogi i uczni\u00f3w. \u017begluj\u0105c na dalekich morzach, zwiedzaj\u0105c odleg\u0142e l\u0105dy, kszta\u0142\u0107cie si\u0119 jednocze\u015bnie w zwarty zesp\u00f3\u0142, z kt\u00f3rego wyro\u015bnie wielko\u015b\u0107 i chluba naszej marynarki. Ignacy Mo\u015bcicki. [6]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Ile\u017c patriotycznych uniesie\u0144, ile zachwyt\u00f3w, ile propagandowych hase\u0142! Tak, ten rejs by\u0142 nie tylko logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 dotychczasowego rozwoju polskiej my\u015bli morskiej, ale te\u017c sta\u0142 si\u0119 nieodzownym argumentem w umacnianiu narodowej dumy, ch\u0119ci zamanifestowania polskiej obecno\u015bci w\u015br\u00f3d morskich kraj\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata. Tymczasem za\u0142oga \u201eDaru\u201d poddawa\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142a normalnemu na morzu rytmowi wacht i codziennych zaj\u0119\u0107 marynarskich.<\/p>\n S\u0142oneczna pogoda na Ba\u0142tyku i r\u00f3wny, sprzyjaj\u0105cy wiatr pozwoli\u0142y spokojnie rozmie\u015bci\u0107 i odpowiednio zamocowa\u0107 wszystko to, co nam w ostatnich dniach i do ostatniej niemal chwili zwo\u017cono i znoszono na statek. (…) Na statku znaleziono \u015blepego pasa\u017cera. Okaza\u0142 si\u0119 nim trzynastoletni ch\u0142opiec, kt\u00f3ry w noc przed odej\u015bciem przedosta\u0142 si\u0119 na pok\u0142ad i skry\u0142 w jednej z kom\u00f3rek na dziobie. Siedzia\u0142 w niej cicho a\u017c do czasu, p\u00f3ki nie us\u0142ysza\u0142 zalecenia kapitana, aby t\u0119 komor\u0119 dobrze zamkn\u0105\u0107, gdy\u017c mo\u017ce si\u0119 do niej dosta\u0107 fala. Wtedy dopiero narobi\u0142 krzyku. Po przenocowaniu w izbie chorych, pos\u0142ano go nast\u0119pnego ranka do skrobania kartofli, a po przybyciu do Kopenhagi, odwieziono na l\u0105d, celem odes\u0142ania do kraju. Biedny Felu\u015b, chc\u0105c podtrzyma\u0107 sw\u00f3j presti\u017c w\u015br\u00f3d koleg\u00f3w, opowiada\u0142 potem w Gdyni, \u017ce kapitan chcia\u0142 go nawet zostawi\u0107 na statku, ale nie bardzo mu si\u0119 podoba\u0142y stosunki tam panuj\u0105ce, wobec czego… odm\u00f3wi\u0142. [7]<\/a><\/p><\/blockquote>\n A stosunki by\u0142y adekwatne do pogody. Przeskoczyli cie\u015bniny du\u0144skie, sztormowali u przyl\u0105dka Green, przemykali wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy holenderskich, by zn\u00f3w po ca\u0142otygodniowym sztormowaniu wp\u0142yn\u0105\u0107 wreszcie 8 pa\u017adziernika na wody Oceanu Atlantyckiego. Ani na chwil\u0119 jednak komendant nie uleg\u0142 sino-zielonemu wyrazowi twarzy wielu kandydat\u00f3w, zdawa\u0142 si\u0119 nie dostrzega\u0107 ich b\u0142agalnego wzroku, pr\u00f3\u015bb o wypoczynek.<\/p>\n – Panowie chc\u0105 dooko\u0142a \u015bwiata, a tego spaceru ju\u017c maj\u0105 dosy\u0107? No to mo\u017ce po\u015bpiewamy?<\/p>\n Ka\u017cdy odwach \u0107wiczy\u0142 wi\u0119c, nie bacz\u0105c na przechy\u0142y, na silne uderzenia wiatru. Macaj nas\u0142uchiwa\u0142 i chwali\u0142.<\/p>\n – A jak tam lektura, a? To\u017c to mi\u0142y odpoczynek, poczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n Plan zaj\u0119\u0107 lekcyjnych nie uwzgl\u0119dnia\u0142 z\u0142ego samopoczucia. Doskonale uzupe\u0142nia\u0142 si\u0119 z harmonogramem prac bosma\u0144skich i wacht. W czasie rejsu uczniowie mieli tak\u017ce przeczyta\u0107 70 ksi\u0105\u017cek! Na matematyk\u0119 czas przyjdzie, gdy \u201eDar\u201d dobrze wpasuje si\u0119 w d\u0142ug\u0105 atlantyck\u0105 fal\u0119. A zanim to mia\u0142o nast\u0105pi\u0107, kapitan Maciejewicz og\u0142asza\u0142 alarm wodny \u2013 wypompowywanie wody z wn\u0119trza statku, kt\u00f3ry ma uszkodzon\u0105 burt\u0119.<\/p>\n Ot\u00f3\u017c \u201ebrasujemy\u201d \u017cagle (zwracanie \u017cagli prostopadle do kierunku wiatru). Stawiamy i zwijamy \u017cagle. Przyszywamy \u017cagle do rej. \u201eSzplajsujemy\u201d liny (wplot jednej liny w drug\u0105). \u201eKlarujemy\u201d liny na naglach (zwijanie na drewnianych ko\u0142kach). Czy\u015bcimy mosi\u0105dz. Opukujemy rdz\u0119. Szorujemy pok\u0142ad. Malujemy statek, itd. [8]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Komendant nierzadko przerywa\u0142 te zaj\u0119cia okrzykiem:<\/p>\n – Cz\u0142owiek za burt\u0105 z lewej strony! \u2013 podchodzi\u0142 do burty i rzuca\u0142 w morze ko\u0142o ratunkowe.<\/p>\n Mia\u0142 szczeg\u00f3lne upodobanie w obserwowaniu ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy opuszczali szalup\u0119, wios\u0142owali, a po podj\u0119ciu z wody ko\u0142a, meldowali zako\u0144czenie manewr\u00f3w.<\/p>\n 16 pa\u017adziernika wp\u0142yn\u0119li do Santa Cruz. Kilka dni wcze\u015bniej pad\u0142 rekord dobowej \u017ceglugi. \u201eDar\u201d przeby\u0142 205 mil! Maciejewicz uwielbia\u0142 te gonitwy, te godziny obserwacji kierunk\u00f3w wiatru i zmieniaj\u0105cej si\u0119 pogody, ustawienia \u017cagli, korygowania kursu.<\/p>\n Wczesnym rankiem ukaza\u0142a si\u0119 Teneryfa, na kszta\u0142t mg\u0142y nad horyzontem, kt\u00f3ra zwolna zacz\u0119\u0142a si\u0119 zg\u0119szcza\u0107, wreszcie wy\u0142oni\u0142y si\u0119 z niej zarysy g\u00f3r. Przeszli\u015bmy w odleg\u0142o\u015bci 2 mil od wysuni\u0119tego cypla skalnego. Po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 rekin, pruj\u0105c wod\u0119 r\u00f3wnolegle do kursu statku. Pot\u0119\u017cna, charakterystyczna p\u0142etwa grzbietowa pozwoli\u0142a odgadn\u0105\u0107 typ rekina-ludo\u017cercy. Z zielonej fali przebija\u0142 jego bia\u0142y kolor. Rdzawe ska\u0142y, wyst\u0119puj\u0105ce niemal prostopadle z wody, przybiera\u0142y miejscami kolor zielony, podobny do nalotu \u015bniedzi, wykwit\u0142ej na rudzie miedzianej.<\/p>\n Fregata wp\u0142yn\u0119\u0142a pod \u017caglami do portu. Kapitan wprowadzi\u0142 do portu statek po mistrzowsku, wy\u0142\u0105cznie pod \u017caglami. Dopiero w ostatniej chwili przy podej\u015bciu do boji cumowniczej puszczono, na skutek nag\u0142ego wiatru, w ruch motory. [9]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Tak, nie mia\u0142 sobie r\u00f3wnych. S\u0142yn\u0105\u0142 z \u201ekawaleryjskiej jazdy pod \u017caglami\u201d. Obserwowanie manewr\u00f3w \u201eDaru\u201d w Basenie Prezydenta w Gdyni, by\u0142o wielk\u0105 uczt\u0105 dla znawc\u00f3w sztuki \u017ceglarskiej.<\/p>\n Kapitan rzadko u\u017cywa\u0142 motor\u00f3w. On kocha\u0142 si\u0119 w \u017caglach. Tote\u017c nasi motorzy\u015bci niewiele mieli do roboty. Gdy wiatr d\u0105\u0142 stawiali\u015bmy wszystkie \u017cagle, do bombram\u00f3w w\u0142\u0105cznie. Kapitan wtedy zwykle by\u0142 w \u015bwietnym humorze. Gdy \u017cagle bezw\u0142adnie zwisa\u0142y, wtedy nasz komendant przechadza\u0142 si\u0119 po rufie ze zmarszczonym czo\u0142em i lepiej mu si\u0119 by\u0142o nie zjawia\u0107 przed nosem. [10]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Teraz sta\u0142 nieopodal sternika i obserwowa\u0142 ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy uwijali si\u0119 przy pracach cumowniczych. Jakby robili to ca\u0142e \u017cycie! To efekt \u0107wicze\u0144, kt\u00f3rych nigdy za wiele.<\/p>\n Na komend\u0119 pierwszego oficera \u2013 4 \u0142odzie jednocze\u015bnie zje\u017cd\u017caj\u0105 na wod\u0119. Po chwili 32 p\u00f3\u0142nagie cia\u0142a miarowo pochylaj\u0105 si\u0119 do przodu i w ty\u0142. Instruktor podaje takt. Obje\u017cd\u017camy port w jedn\u0105 i drug\u0105 stron\u0119. Kr\u00f3tki odpoczynek i zn\u00f3w s\u0142ycha\u0107: \u201eRaz \u2013 dwa \u2013a \u2013 a\u201d. Zaczynaj\u0105 bole\u0107 mi\u0119\u015bnie. Ch\u0142opcy co raz zerkaj\u0105 na \u201eDar Pomorza\u201d, gdzie na rei ma niebawem zawisn\u0105\u0107 flaga \u201eW\u201d, oznaczaj\u0105ca koniec wios\u0142owania i powr\u00f3t \u0142odzi na statek. Wci\u0105ganie \u0142odzi odbywa si\u0119 biegiem. Jedna po drugiej wznosz\u0105 si\u0119 do g\u00f3ry, a\u017c wreszcie wszystkie zawisaj\u0105 na swych miejscach. Teraz mo\u017cna zapali\u0107. Pi\u0119\u0107 minut przerwy.<\/p>\n Na d\u0142ugi wypoczynek nie ma czasu. Przed dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 jeszcze jest wiele do zrobienia. Tote\u017c za chwil\u0119 wio\u015blarze ju\u017c siedz\u0105 na rejach: odpruwaj\u0105 \u017cagle, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 zmienione na nowe i mocniejsze. A reszta, odwach s\u0142u\u017cbowy, myje burty. Gdzieniegdzie trzeba statek pomalowa\u0107. Komendant z jednym z oficer\u00f3w uda\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na l\u0105d z oficjalnymi wizytami. Jutro odb\u0119d\u0105 si\u0119 rewizyty. Musimy przecie\u017c przyzwoicie wygl\u0105da\u0107. [11]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Rutyna rejs\u00f3w na szkolnych \u017caglowcach. Najwy\u017csi dostojnicy, najpi\u0119kniejsze damy, elita odwiedzanych port\u00f3w zabiega\u0142a o zaproszenia na kapita\u0144skie rauty na pok\u0142adach tych statk\u00f3w. Ogorza\u0142e twarze, przenikliwie b\u0142\u0119kitne oczy, wr\u0119cz szelmowski u\u015bmieszek na twarzach uczni\u00f3w. A w ich otoczeniu ich kapitan. Promiennie u\u015bmiechni\u0119ty, o per\u0142owo bia\u0142ych z\u0119bach, kontrastuj\u0105cych z idealnie przyci\u0119tymi w\u0105sami. Gdyby \u2013 mawiano \u2013 Amazonki chcia\u0142y kiedykolwiek i komukolwiek ulec zniewolone si\u0142\u0105 uroku osobistego, to bez w\u0105tpienia byliby to s\u0142uchacze Szko\u0142y Morskiej z Polski… Ci p\u00f3\u0142herosi musieli jednak niekiedy dawa\u0107 upust swoim s\u0142abostkom.<\/p>\n Podczas postoju w Santa Cruz na Wyspach Kanaryjskich \u2013 wspomina\u0142 Jordan Buss – s\u0142ynnych z \u0142agodnego klimatu i dobrych win, intendent w porozumieniu z kapitanem postanowi\u0142 zaopatrzy\u0107 statek w zapas hiszpa\u0144skiego wina. Miejscowy shipchandler dostarczy\u0142 na pok\u0142ad kilka 50-litrowych balon\u00f3w malagi i porto. W czasie transportu wina z samochodu do magazynu statkowego, w czym pomagali s\u0142u\u017cbowi kandydaci, jeden balon zagin\u0105\u0142. Komendant poleci\u0142 s\u0142u\u017cbowemu oficerowi zarz\u0105dzi\u0107 zbi\u00f3rk\u0119 kandydat\u00f3w, na kt\u00f3rej zostali\u015bmy ostro zwymy\u015blani przez \u00abMacaja\u00bb i ukarani… wstrzymaniem poobiednich deser\u00f3w na okres pi\u0119ciu dni. [12]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Oto skala… okrucie\u0144stwa Macaja. Z jakim\u017ce wyczuciem i fantazj\u0105 zarazem, z jakim zrozumieniem psychiki tych m\u0142odych ludzi ocenia\u0142, kara\u0142 i nagradza\u0142 ich wyst\u0119pki. Kiedy na przyk\u0142ad w Szanghaju zbieg\u0142o ze statku dw\u00f3ch uczni\u00f3w, kapitan wpad\u0142 w furi\u0119. Jak si\u0119 okaza\u0142o, incydent mia\u0142 miejsce podczas s\u0142u\u017cby wachtowej \u0141adog\u00f3rskiego.<\/p>\n Moja rozmowa z kapitanem by\u0142a bardzo nieprzyjemna. Powiedzia\u0142 mi, \u017ce k\u0142ami\u0119 i musz\u0119 sobie u\u015bwiadomi\u0107, i\u017c pope\u0142ni\u0142em wielkie wykroczenie, niegodne marynarza, i to w chwili, gdy bezpiecze\u0144stwo statku i ca\u0142ej za\u0142ogi spoczywa\u0142o na mojej osobie. Na twarzy kapitana malowa\u0142o si\u0119 wielkie oburzenie i zdenerwowanie. Sta\u0142em z opuszczon\u0105 g\u0142ow\u0105 i nic nie m\u00f3wi\u0142em.<\/p>\n – Macie i\u015b\u0107 ostrzyc sobie w\u0142osy i potem zameldowa\u0107 si\u0119 u mnie. Dostaniecie siedem dni \u017cagielkoi, to znaczy – aresztu.<\/p>\n Kara by\u0142a surowa. Szkoda mi by\u0142o w\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re tak \u0142adnie podros\u0142y od ostatnich kandydackich ostrzy\u017cyn. Ale c\u00f3\u017c by\u0142o robi\u0107. Po ostrzy\u017ceniu musia\u0142em znowu zameldowa\u0107 si\u0119 u komendanta, mimo \u017ce wola\u0142bym maszerowa\u0107 prosto do \u017cagielkoi. Wielkie by\u0142o moje zaskoczenie, gdy zobaczy\u0142em u\u015bmiechni\u0119t\u0105 twarz kapitana.<\/p>\n – \u0141adnie wam z ostrzy\u017conymi w\u0142osami – powiedzia\u0142. – Cofam kar\u0119 aresztu – doda\u0142 po chwili. – Pami\u0119tajcie, \u017ce zawsze trzeba m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119. Mo\u017cecie odej\u015b\u0107. [13]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Kolejny przyk\u0142ad \u201esurowo\u015bci Macaja\u201d opowiada o przygodzie podczas pobytu \u201eDaru\u201d w Australii.<\/p>\n Podczas postoju w Australii – w Broome – nasz ascetyczny \u00abWaju\u00bb wraz z piekarzem wybrali si\u0119 na l\u0105d. Statek sta\u0142 na redzie, na kotwicy. (…) Wieczorem, podczas powrotu za\u0142ogi zauwa\u017cono, \u017ce nasz bosman i piekarz s\u0105 na dobrej \u00abba\u0144ce\u00bb. (…)<\/p>\n Nast\u0119pnego dnia rozesz\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107 po statku, \u017ce podczas snu obci\u0119to \u00abWajowi\u00bb w\u0105sy. Opowiadano, \u017ce kiedy bosman obudzi\u0142 si\u0119 i chcia\u0142 swoim zwyczajem podkr\u0119ci\u0107 w\u0105sa, r\u0119ce jego trafi\u0142y na pustk\u0119. W lusterku zobaczy\u0142 tylko jedn\u0105 po\u0142\u00f3wk\u0119 bujnych, d\u0142ugo piel\u0119gnowanych w\u0105s\u00f3w. Rozpacz i z\u0142o\u015b\u0107 szarpa\u0142y bosmanem, jednak nic wi\u0119cej nie m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107, jak zameldowa\u0107 o wszystkim kapitanowi. Nie up\u0142yn\u0119\u0142o kilka minut, a na statku zawrza\u0142o jak w ulu. S\u0142u\u017cbowy oficer zarz\u0105dzi\u0142 zbi\u00f3rk\u0119 wszystkich na g\u00f3rnym pok\u0142adzie. L\u0119k ogarn\u0105\u0142 ka\u017cdego. Domy\u015blali\u015bmy si\u0119, o co chodzi. Wkr\u00f3tce na pok\u0142adzie zjawi\u0142 si\u0119 komendant – jeszcze w szlafroku, bosman \u00abWaju\u00bb, ju\u017c bez w\u0105s\u00f3w – wygl\u0105da\u0142 kilka lat m\u0142odziej, starszy oficer i oficer s\u0142u\u017cbowy. W\u015br\u00f3d zebranych panowa\u0142a grobowa cisza, jak przed burz\u0105. Pierwsze s\u0142owa komendanta brzmia\u0142y: \u00abKto ostrzyg\u0142 bosmanowi w\u0105sy – wyst\u0105p!\u00bb Kr\u00f3tkie oczekiwanie, ka\u017cdy w napi\u0119ciu s\u0142ucha i patrzy, lecz niestety, winowajcy nie ma. Dopiero teraz \u00abMacaj\u00bb wpad\u0142 w z\u0142o\u015b\u0107, zacz\u0105\u0142 krzycze\u0107 po polsku i rosyjsku, wymy\u015bla\u0142 nam niesamowicie, a nawet grozi\u0142, \u017ce po powrocie do Gdyni rozwi\u0105\u017ce ca\u0142y kurs, \u017ce morze b\u0119dziemy ju\u017c tylko ogl\u0105da\u0107 przez lornetk\u0119 itp., itp. Poniewa\u017c nikt si\u0119 nie przyzna\u0142, komendant da\u0142 trzydniowy termin do namys\u0142u i skruchy. Niestety, niczego to nie zmieni\u0142o. Sprawca pozosta\u0142 dalej nieznany. Prawdopodobnie kto\u015b z etatowej za\u0142ogi mieszkaj\u0105cy w s\u0105siedztwie bosmana widzia\u0142 te ostrzy\u017cyny, bo pod koniec podr\u00f3\u017cy komendant zna\u0142 sprawc\u0119. Biedny kolega po powrocie statku do Gdyni za kar\u0119 zosta\u0142 skre\u015blony z listy kandydat\u00f3w.[14]<\/a><\/p><\/blockquote>\n 28 pa\u017adziernika zawin\u0119li do Mindelo na Sao Vicente, wyspie nale\u017c\u0105cej do grupy Wysp Zielonego Przyl\u0105dka. Tu dobrze znano polsk\u0105 bander\u0119. S. Kosko by\u0142 tu w czasie rejsu \u201eLwowa\u201d do Brazylii.<\/p>\n Kapitan do ostatniej chwili si\u0119 waha\u0142. Ale wiatr taki powia\u0142, \u017ce wst\u0105pili\u015bmy. (…) Postoimy tu jednak najwy\u017cej kilkana\u015bcie godzin, bo i spieszy si\u0119 i w\u0142a\u015bciwie nie ma tu wiele co do roboty. Tyle, \u017ce si\u0119 rozprostuje nogi, kupi troch\u0119 owoc\u00f3w no i pogapi na to i owo\u201d [15]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Cena za egzotyk\u0119, za przyjemno\u015b\u0107 st\u0105pania po jak\u017ce odleg\u0142ej ziemi, tak niepodobnej do za\u015bciankowych i op\u0142otkowych zakamark\u00f3w Polski by\u0142a, jak na \u017ceglarzy przysta\u0142o, rutynowa: \u201ezwin\u0105\u0107 25 \u017cagli, obrasowa\u0107 15 rej na trawers, wyr\u00f3wna\u0107 szoty i topenanty, postawi\u0107 przygotowane wytyki i trapy, umy\u0107 si\u0119 od g\u0142\u00f3w do st\u00f3p, przebra\u0107 si\u0119, odby\u0107 przegl\u0105d, ulokowa\u0107 si\u0119 w szalupie, opadaj\u0105cej i wznosz\u0105cej si\u0119 na fali o dobre p\u00f3\u0142tora metra u zalewanego co chwila trapu w miar\u0119 bocznych przechy\u0142\u00f3w statku \u2013 wszystko to w 55 minut \u2013 to naprawd\u0119 rekordowa szybko\u015b\u0107\u201d. [16]<\/a><\/p>\n Kiedy w pobli\u017cu Wysp Zielonego Przyl\u0105dka \u201eDar\u201d dosta\u0142 si\u0119 w pas ciszy, kapitan rozpocz\u0105\u0142 swoje magiczne obrz\u0119dy. Nic nie skutkowa\u0142o. Wiatru nie by\u0142o nawet na lekarstwo.<\/p>\n Pewnego dnia jeden z uczni\u00f3w dostrzeg\u0142 rekiny. Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 krwawe polowanie, opisane w polskiej literaturze marynistycznej, a tak\u017ce w doniesieniach prasowych ze szczeg\u00f3ln\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. Trwa\u0142o ono kilka godzin, a Maciejewicz, o dziwo, nie bra\u0142 w nim udzia\u0142u. Nie ekscytowa\u0142 si\u0119 rozpruwanymi brzuchami rekin\u00f3w, z kt\u00f3rych wysypywa\u0142y si\u0119 na pok\u0142ad dziesi\u0105tki ma\u0142ych rekini\u0105tek, sp\u0142ukiwanych wraz z krwi\u0105 matki do w\u00f3d oceanu.<\/p>\n Rekiny znikn\u0119\u0142y, lecz my d\u0142ugo jeszcze patrzyli\u015bmy w niebiesk\u0105 to\u0144. Przerwa\u0142 nam g\u0142os komendanta.<\/p>\n – Psiakrew! Za to, \u017ce nie ma wiatru, dostaniecie na obiad mi\u0119so rekina! – I tak si\u0119 sta\u0142o. A potem przyszed\u0142 wiatr… [17]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Mija\u0142 drugi miesi\u0105c rejsu. Stanis\u0142aw Kosko zanotowa\u0142: \u201eCzuj\u0119 si\u0119 dobrze, s\u0142u\u017cba i robota zajmuje du\u017co czasu, stosunki s\u0105 zupe\u0142nie niez\u0142e. [18]<\/a><\/p><\/blockquote>\n W po\u0142owie listopada dotarli do brzeg\u00f3w Martyniki. To tu, na osiem tygodni w 1932 roku, \u201eDar\u201d znalaz\u0142 miejsce na swoje letnie \u201ele\u017ce\u201d. Maciejewicz polubi\u0142 ten akwen, wysp\u0119, ludzi i klimat. Przed wp\u0142yni\u0119ciem do portu zwo\u0142a\u0142 ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119. Przez wiele minut opowiada\u0142 o tym miejscu, wida\u0107 by\u0142o, \u017ce nie jest mu ono oboj\u0119tne. Martynik\u0119 upodoba\u0142 sobie tak\u017ce Kolumb. Nieopodal, na Haiti, w katedrze w San Domingo, znajduje si\u0119 jego gr\u00f3b…<\/p>\n \u201eDar\u201d wzbudza\u0142 wielkie zainteresowanie w ka\u017cdym porcie. Przepi\u0119kny statek… Zanim zameldowali si\u0119 przedtawiciele w\u0142adz portowych lub celnicy, ju\u017c wok\u00f3\u0142 byli dziennikarze. [19]<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n Wczoraj by\u0142em troch\u0119 w mie\u015bcie, ale bardzo kr\u00f3tko \u2013 wieczorem. Napi\u0142em si\u0119 piwa, po\u015bmia\u0142em si\u0119 z tutejszymi dziewcz\u0119tami i w\u0142a\u015bciwie m\u00f3g\u0142bym ju\u017c odjecha\u0107. Ale stoimy do jutra wieczorem. Nadrobili\u015bmy troch\u0119 czasu dzi\u0119ki dobrym wiatrom i komendant chce t\u0119 nadr\u00f3bk\u0119 wykorzysta\u0107 dla \u0107wicze\u0144. Jutro wi\u0119c od 8.00 do 12.00 w dzie\u0144 b\u0119d\u0119 mia\u0142 nauk\u0119 wios\u0142owania, po obiedzie wyskocz\u0119 na brzeg po gazety (dzi\u015b podejmowali\u015bmy kilku reporter\u00f3w) i wieczorem w drog\u0119. [20]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Rejs przebiega\u0142 bez incydent\u00f3w. Wyj\u0105wszy pr\u00f3b\u0119 \u201eucieczki\u201d trzech kandydat\u00f3w na szalupie statkowej, kt\u00f3rym nie podoba\u0142a si\u0119 ta Macajowa wersja \u017ceglarskiej przygody. Spisek w por\u0119 odkryto i ku uciesze ca\u0142ej za\u0142ogi, naigrywaj\u0105cej si\u0119 ze \u015bmia\u0142k\u00f3w, kt\u00f3rzy wr\u0119cz o\u015bmieszyli si\u0119 podj\u0119tym planem i jego realizacj\u0105, na polecenie kapitana, odes\u0142ano ich do kraju.<\/p>\n Gdy oddali cumy, komendant Maciejewicz wytaszczy\u0142 na pok\u0142ad poka\u017anej wielko\u015bci bali\u0119 pe\u0142n\u0105 bielizny. On niczego nie potrafi\u0142 robi\u0107 w skryto\u015bci, bez rozmachu, licz\u0105c si\u0119 z opini\u0105. By\u0142 to znak dla ca\u0142ej za\u0142ogi: pranie. Na Pacyfiku, gdzie o uzupe\u0142nienie zapas\u00f3w s\u0142odkiej wody bardzo trudno, nie b\u0119dzie sposobno\u015bci do zadbania o higien\u0119 i czysto\u015b\u0107. La\u0142a si\u0119 wi\u0119c woda z ulubionego \u201eszlauchu\u201d, pieni\u0142o si\u0119 myd\u0142o, a wszyscy doskonale si\u0119 bawili. Dodatkow\u0105 atrakcj\u0105 by\u0142 Moniek, ma\u0142pka kapitana, kt\u00f3ra skrzecz\u0105c, harcowa\u0142a w\u015br\u00f3d olinowania. Maciejewicz zdawa\u0142 si\u0119 nie dostrzega\u0107 min pe\u0142nych dezaprobaty ze strony przedstawicieli starszej, zabobonnej i przes\u0105dnej grupy podoficer\u00f3w i oficer\u00f3w. Kiedy jednak udawa\u0142o si\u0119 Mo\u0144ka z\u0142apa\u0107, w\u0119drowa\u0142 on do kapita\u0144skiej \u0142azienki, gdzie wyznaczono mu miejsce bytowania na czas tego rejsu.<\/p>\n 24 listopada. Dostali\u015bmy na \u015bniadanie \u201egrapefruit\u2019y\u201d, o zaletach kt\u00f3rych tyle si\u0119 m\u00f3wi w Warszawie; posiadaj\u0105 bowiem wiele witamin, lecz\u0105 podobno r\u00f3\u017cne choroby, ale to wszystko \u201epodobno\u201d, natomiast pewnym jest, bez \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce znakomicie gasz\u0105 pragnienie swoim kwa\u015bnym, cytrynowo-pomara\u0144czowym sokiem. [21]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Maciejewicz by\u0142 szalenie wyczulony w sprawach prowiantury. Jeszcze jako komendant \u201eLwowa\u201d zaskakiwa\u0142 ministerialnych urz\u0119dnik\u00f3w swoim uporem, a nade wszystko gospodarsk\u0105 wiedz\u0105 na temat aprowizacji. S\u0142a\u0142 do Warszawy wielostronicowe obliczenia. Celem jego by\u0142o zapewnienie ch\u0142opcom wiktu na miar\u0119 wysi\u0142ku, jaki wk\u0142adali ka\u017cdego dnia w prac\u0119 na pok\u0142adzie.<\/p>\n Jednym z najbardziej oczekiwanych etap\u00f3w rejsu by\u0142o przej\u015bcie przez Kana\u0142 Panamski. U jego wr\u00f3t \u201eDar Pomorza\u201d zalaz\u0142 si\u0119 28 listopada. Jednym z pierwszych go\u015bci na pok\u0142adzie by\u0142 Micha\u0142 Rewkowski, rodak z Wile\u0144szczyzny, funkcjonariusz ameryka\u0144skiej policji. Od niego kapitan Maciejewicz dowiedzia\u0142 si\u0119 o polskim \u017ceglarzu W\u0142adys\u0142awie Wagnerze. W 1932 roku wyruszy\u0142 on na jachcie \u201eZjawa\u201d w podr\u00f3\u017c dooko\u0142a \u015bwiata. Jacht wytrzyma\u0142 trud \u017ceglugi do Panamy. Teraz, po roku pracy, Wagner mia\u0142 nowy jacht, na kt\u00f3rym chcia\u0142 kontynuowa\u0107 rejs swoich marze\u0144. Wiedzia\u0142, \u017ce \u201eDar Pomorza\u201d zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do Colon. Liczy\u0142 na pomoc rodak\u00f3w.<\/p>\n Jacht jest mocny i \u0142adny. Dwa mahoniowe maszty si\u0119gaj\u0105 naszej marsa-rei. Tylko takielunek wydaje si\u0119 s\u0142aby. Kapitan \u201eDaru Pomorza\u201d kaza\u0142 zaopatrzy\u0107 stateczek w zapasy prowizji, mocne liny manilowe, kompas szalupowy, mapy morskie, locje. Zdaje si\u0119, \u017ce wyjedziemy razem na Ocean Wielki \u2013 dwa statki \u017caglowe pod bander\u0105 polsk\u0105. [22]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Do p\u00f3\u017anej nocy uczniowie, pod kierunkiem bosmana, pracowali na jachcie Wagnera. Kapitan nieustannie zagl\u0105da\u0142, sprawdza\u0142 i go\u015bci\u0142 \u017ceglarza w swoim salonie. Pop\u0142ynie \u201eZjawa\u201d za \u201eDarem\u201d, na holu, zdecydowa\u0142 komendant, je\u015bli tylko zgodz\u0105 si\u0119 w\u0142adze lokalne. Te nie zg\u0142osi\u0142y sprzeciwu i oba polskie statki ruszy\u0142y w stron\u0119 Pacyfiku. Tam, Wagner podzi\u0119kowa\u0142, wr\u0119czy\u0142 kapitanowi Maciejewiczowi egzemplarz swojej ksi\u0105\u017cki z pi\u0119kn\u0105 dedykacj\u0105 i niezw\u0142ocznie odbi\u0142 od burty \u201eDaru\u201d, by nie uszkodzi\u0107 swojego jachtu o burt\u0119 fregaty, coraz wyra\u017aniej ulegaj\u0105cej falowaniu Oceanu Spokojnego.<\/p>\n Przez kilka ostatnich tygodni dokucza\u0142o im s\u0142o\u0144ce. Na oceanie zrazu powita\u0142 ich wiatr i zachmurzone niebo. Ale z ka\u017cd\u0105 godzin\u0105 pogoda zmienia\u0142a si\u0119 na t\u0119, o kt\u00f3rej woleliby zapomnie\u0107. Zbli\u017cali si\u0119 do r\u00f3wnika. W kubryku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przygotowania do chrztu morskiego. Tylko nikt, w tych warunkach pogodowych, nie m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, kiedy \u00f3w chrzest si\u0119 odb\u0119dzie? Ostatnie cztery dni szli na motorach.<\/p>\n – Kiedy\u015b zapyta\u0142em ojca, czym w czasie tego wielkiego rejsu go zaskoczy\u0142em, to o dziwo, nie powiedzia\u0142, \u017ce umiej\u0119tno\u015bciami w obs\u0142udze \u017cagli czy inn\u0105 czynno\u015bci\u0105 marynarsk\u0105, lecz moim ucharakteryzowaniem na dziewczyn\u0119 podczas uroczysto\u015bci chrztu r\u00f3wnikowego.<\/p>\n <\/p>\n Szcz\u0119\u015bliwym zrz\u0105dzeniem losu przetrwa\u0142 do dzi\u015b bardzo oryginalny i chyba nie publikowany dokument – spisany na kilkunastu kartach z zeszytu – scenariusz \u015awi\u0119ta R\u00f3wnika, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 na \u201eDarze\u201d 9 grudnia 1934 r., w pobli\u017cu Galapagos. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119, jak zawsze, wizyt\u0105 Trytona, kt\u00f3ry przyby\u0142 zapyta\u0107 komendanta statku o zgod\u0119 na przeprowadzenie chrztu w\u015br\u00f3d tych wszystkich cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, kt\u00f3rzy pierwszy raz w \u017cyciu \u017ceglowali wodami Oceanu Spokojnego. Kapitan Maciejewicz w pe\u0142ni anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w wyznaczon\u0105 mu przez uczni\u00f3w rol\u0119. Wyst\u0105pi\u0142 na \u015brodek pok\u0142adu i mia\u0142 powiedzie\u0107:<\/p>\n – Nu, chalera, to r\u00f3bcie ten chrzest!<\/p>\n Nazajutrz komendant uczynnym ruchem r\u0119ki pom\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 na pok\u0142ad Neptunowi i jego ma\u0142\u017conce. W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142:<\/p>\n Cze\u015b\u0107 ci wodzu, komendancie,<\/p>\n Czo\u0142em wam, kapitanowie! (…)<\/p>\n Ciebie, nowy przewodniku<\/p>\n nie raz zaszczyt wita\u0107 mia\u0142em<\/p>\n na tym statku na r\u00f3wniku.<\/p>\n O! – za chlub\u0119 ci si\u0119 bierze,<\/p>\n \u017ce wci\u0105\u017c nowszych coraz ludzi<\/p>\n w me posesje wodne wiedziesz. [23]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Podobne panegiryczne kuplety od\u015bpiewa\u0142 Neptun pod adresem wszystkich \u201ecz\u0142onk\u00f3w rufy\u201d, a wi\u0119c kierownictwa statku. W poprzednich rejsach komendant zawsze \u017cyczy\u0142 sobie, by przedstawiono mu do ocenzurowania scenariusz uroczysto\u015bci i wszystkie kuplety. Je\u015bli jednak kt\u00f3remu\u015b z aktor\u00f3w \u201ewymkn\u0119\u0142o si\u0119\u201d niecenzuralne s\u0142\u00f3wko, Maciejewicz podskakiwa\u0142 na \u0142awce i wykrzykiwa\u0142: \u201eSwinstwa, paskudztwa! Paszo\u0142 won!\u201d Tym jednak razem nie dope\u0142ni\u0142 obowi\u0105zku przejrzenia tekst\u00f3w. Podobno siedzia\u0142 z wytrzeszczonymi oczyma i tylko s\u0142ucha\u0142 przy\u015bpiewek, z kt\u00f3rych przynajmniej po\u0142owa zosta\u0142aby przez niego wcze\u015bniej zakwestionowana. Inni twierdz\u0105, \u017ce ten oryginalny utw\u00f3r zawiera\u0142 prawd\u0119 i tylko prawd\u0119 o rejsie i jego uczestnikach.<\/p>\n Pan bezz\u0119bny piekarz, nie chcia\u0142, lecz si\u0119 skusi\u0142<\/p>\n Do podpier… w\u00f3deczki si\u0119 zmusi\u0142.<\/p>\n Lecz mu instruktor\u00f3w zgraja bardzo mi\u0142a<\/p>\n Za ten niecny uczynek – mord\u0119 wy\u0142oi\u0142a! [24]<\/a><\/p><\/blockquote>\n A ocean, jakby zas\u0142ucha\u0142 si\u0119 w t\u0119 rewi\u0119 polskiego humoru marynarskiego. Ani wiatru, ani ma\u0142ej chmurki, nios\u0105cej wspomnienie orze\u017awiaj\u0105cego ch\u0142odu…<\/p>\n W czasie tego przelotu – wspomina\u0142 Artur Gojny – u\u017cyto wszelkich czar\u00f3w, jednak z ma\u0142ym skutkiem. Dopiero, gdy komendant, na r\u00f3wniku rzuci\u0142 w morze boj\u0119 z polsk\u0105 bander\u0105 i zakorkowan\u0105 butelk\u0105 z nazw\u0105 jednostki, dat\u0105 i pozycj\u0105, wpisuj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b w rejestr statk\u00f3w Pacyfiku, sytuacja uleg\u0142a wyra\u017anej poprawie; kilkana\u015bcie godzin p\u00f3\u017aniej spostrze\u017cono na horyzoncie zarysy l\u0105du. By\u0142 to archipelag Galapagos. [25]<\/a><\/p><\/blockquote>\n – Rzuci\u0107 kotwic\u0119! \u2013 to jedna z najbardziej wyczekiwanych komend kapitana. Uczniowie skoczyli na stanowiska. \u201eDar\u201d wp\u0142ywa\u0142 do Zatoki Rozbitk\u00f3w. C\u00f3\u017c za sceneria, jaki krajobraz i ten wrak starego \u017caglowca na p\u0142yci\u017anie do\u015b\u0107 niewielkiej w sumie zatoki.<\/p>\n Kilka godzin p\u00f3\u017aniej do komendanta fregaty zg\u0142osi\u0142 si\u0119… rozbitek. Kilka mil st\u0105d, na skalistych brzegach jednej z male\u0144kich wysepek archipelagu, osiad\u0142 jego pi\u0119kny jacht. Si\u0142a motoru jachtu nie zdo\u0142a\u0142a \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 go na wod\u0119. Pedro Aspiazu nie potrafi\u0142 jednak wprost poprosi\u0107 komendanta o pomoc. \u017ba\u0142owa\u0142, \u017ce tak wspania\u0142y motor p\u00f3jdzie na dno, \u017ce wyposa\u017cenie nawigacyjne, \u017ce wszystko…<\/p>\n – Dwie szalupy i wyci\u0105gn\u0105\u0107 biedaka, ot, chalera, na morzu trzeba pomaga\u0107 \u2013 mia\u0142 zako\u0144czy\u0107 spotkanie Maciejewicz i nie bacz\u0105c na etykiet\u0119, zostawi\u0142 pana Aspiazu w salonie. Wybieg\u0142 na pok\u0142ad, wydaj\u0105c polecenia. Nie s\u0142ucha\u0142 pow\u0105tpiewa\u0144, \u017ce pewnie szalupy to zbyt ma\u0142a si\u0142a, \u017ce nie warto. On nie podejmowa\u0142 takich bezsensownych w jego opinii dyskusji, ignorowa\u0142 narzekania.<\/p>\n C\u00f3\u017c za wymarzona sytuacja, jaki doskona\u0142y sprawdzian! Do wiose\u0142! Akcj\u0105 dowodzi\u0107 b\u0119dzie porucznik Meissner! Obejrze\u0107 jacht z ka\u017cdej strony, przyj\u0105\u0107 najkorzystniejszy wariant i… mocno nacisn\u0105\u0107 na wios\u0142a, wyrwa\u0107 ofiar\u0119 z u\u015bcisku ska\u0142! I tak zrobili. Kad\u0142ub jednostki by\u0142 jednak na tyle uszkodzony, \u017ce mimo demonta\u017cu wielu urz\u0105dze\u0144, w tym owego wspania\u0142ego silnika, po odholowaniu z p\u0142ycizny, poszed\u0142 na dno.<\/p>\n Kolejnym miejscem postojowym \u201eDaru\u201d by\u0142a s\u0142ynna Zatoka Pocztowa na Florianie. To tutaj, po pokonaniu przyl\u0105dka Horn przybija\u0142y statki wielorybnicze. Ich za\u0142ogi zostawia\u0142y listy, kt\u00f3re odbiera\u0142y za\u0142ogi jednostek zd\u0105\u017caj\u0105cych z \u0142adunkami do Europy. Urz\u0119dem pocztowym na tej bezludnej wysepce by\u0142a… beczka!<\/p>\n Raczyli swoj\u0105 wyobra\u017ani\u0119 wspomnieniami prze\u017cy\u0107 Robinsona Cruzoe, spierali si\u0119, czy w miejscu takim mo\u017cna \u017cy\u0107? Niewielkie, kar\u0142owate drzewko cytrynowe, z kilkoma owocami, nie przekona\u0142o nawet najbardziej zdeklarowanych samotnik\u00f3w. Ale pobliski gaj pomara\u0144czy pokrzepi\u0142 ich serca. R\u00f3wnie\u017c gospodarstwo pa\u0144stwa Weyman\u00f3w, kt\u00f3rzy \u201ezaaresztowali\u201d go\u015bci. Gospodarz doskonale zna\u0142 Warszaw\u0119 i \u0141\u00f3d\u017a. Jeszcze tylko chwila sp\u0119dzona w Grocie Pirat\u00f3w, jeszcze po\u017cegnalna rozmowa z majorem Weymanem i trzeba wraca\u0107 na statek. Kapitan Maciejewicz cz\u0119sto wraca\u0142 we wspomnieniach do tej wycieczki.<\/p>\n Na morzu \u2013 zn\u00f3w rutyna. Po atlantyckim praniu, teraz komendant zarz\u0105dzi\u0142 wietrzenie szaf. \u201eDar\u201d obwieszono ca\u0142\u0105 marynarsk\u0105 garderob\u0105, kt\u00f3r\u0105 pod wp\u0142ywem wilgoci zaczyna\u0142 pokrywa\u0107 srebrny nalot ple\u015bni. Tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami natomiast odby\u0142o si\u0119 wielkie polowanie. Statkowy zwierzyniec m\u00f3g\u0142 ju\u017c teraz konkurowa\u0107 z niewielkim ogrodem zoologicznym. Kapitan s\u0142yn\u0105\u0142 z zami\u0142owania do zwierz\u0105t. Za\u0142oga \u201eDaru\u201d powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o dwa wielkie \u017c\u00f3\u0142wie oceaniczne, siedem ma\u0142ych, dwa pelikany, jednego flaminga. W ka\u017cdym odwachu wyznaczono zoologa, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142a troska o zwierzyniec. Komendant, z Mo\u0144kiem na ramieniu, cz\u0119sto osobi\u015bcie dogl\u0105da\u0142 podopiecznych. Promienny, serdeczny, wr\u0119cz dziecinny u\u015bmiech… A\u017c trudno by\u0142o sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ten cz\u0142owiek, za chwil\u0119 da si\u0119 pozna\u0107 jako bezkompromisowy i nie toleruj\u0105cy \u017cadnych dyskusji dow\u00f3dca.<\/p>\n – Pewnego razu wystawi\u0142em ojca na pr\u00f3b\u0119 \u2013 wspomina Konstanty Maciejewicz-junior. – Po prostu – zadekowa\u0142em si\u0119 w porze porannego apelu. Ojciec natychmiast zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce mnie nie ma i krzykn\u0105\u0142 na ca\u0142y g\u0142os: \u201eZawo\u0142ajcie Maciejewicza!\u201d A propos – nigdy inaczej nie zwraca\u0142 si\u0119 do mnie w obecno\u015bci innych os\u00f3b i na statku. Zosta\u0142em wi\u0119c doprowadzony przed jego oblicze i musia\u0142em wyja\u015bni\u0107 pow\u00f3d mojej nieobecno\u015bci. W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142em kr\u00f3tkie: \u201eNa saling!\u201d<\/p>\n By\u0142 bezwzgl\u0119dny tak\u017ce wtedy, gdy uczni\u00f3w ponosi\u0142a brawura podczas wykonywania czynno\u015bci pok\u0142adowych. Tymczasem poszczeg\u00f3lne wachty rywalizowa\u0142y ze sob\u0105 przy zwijaniu \u017cagli. Ch\u0142opcy skracali sobie drog\u0119 opuszczaj\u0105c si\u0119 na pok\u0142ad po padunach. Je\u015bli co\u015b takiego zauwa\u017cy\u0142 – kara\u0142 bezwzgl\u0119dnie. Z czasem te\u017c odst\u0105pi\u0142 od praktykowanej przez lata zasady porannych wy\u015bcig\u00f3w przez saling.<\/p>\n Oczywi\u015bcie, \u017ce wiedzia\u0142, i\u017c uczniowie s\u0105 bacznymi obserwatorami jego nastroj\u00f3w. Zdawa\u0142 sobie te\u017c spraw\u0119, \u017ce by\u0142 cz\u0142owiekiem o nader wybuchowym temperamencie. Kiedy wi\u0119c podczas pobytu w Japonii otrzyma\u0142 prezent – \u015bliczny jedwabny szlafrok, odrzek\u0142, \u017ce teraz sko\u0144cz\u0105 si\u0119 ju\u017c uczniowskie problemy zwi\u0105zane z rozszyfrowywaniem \u201enastroj\u00f3w starego\u201d. Owym barometrem okaza\u0142 si\u0119 ten w\u0142a\u015bnie szlafrok. Mo\u017cna go bowiem by\u0142o nosi\u0107 na dwie strony\u201d. Z jednej znajdowa\u0142 si\u0119 \u015bliczny, tradycyjny rysunek japo\u0144skich kwitn\u0105cych drzew wi\u015bniowych, natomiast strona druga by\u0142a czarna, z wielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 ma\u0142ych bia\u0142ych trupich czaszek.<\/p>\n Wigilia rozklei\u0142a najmocniejszych. Choinka wystrugana przez cie\u015bl\u0119, elektryczne lampki i wolno, z przej\u0119ciem wypowiadane przez komendanta \u017cyczenia. Ka\u017cdy podchodzi\u0142 do Maciejewicza, \u0142ama\u0142 si\u0119 op\u0142atkiem i \u015bciska\u0142 mu d\u0142o\u0144. W pewnej chwili komendant skin\u0105\u0142 i p\u00f3\u0142g\u0142osem poprosi\u0142, aby nieco os\u0142abi\u0107 te u\u015bciski, bo b\u0119dzie musia\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 na zwolnienie lekarskie. Chyba \u017cadne ze stwierdze\u0144 nie mog\u0142oby w jego ustach zabrzmie\u0107 bardziej paradoksalnie. Macaj i choroba!? Nie, to wykluczone!<\/p>\n W noc sylwestrow\u0105 uczniowie zaprezentowali kolejny program estradowy – tym razem by\u0142a to \u201eRewia noworoczna\u201d. Pe\u0142ne dowcipnych skojarze\u0144 teksty wywo\u0142a\u0142y tym razem wiele rado\u015bci na twarzy komendanta. Najbardziej podoba\u0142a mu si\u0119 litania, kt\u00f3rej tekst zachowa\u0142 w swoich pami\u0105tkach:<\/p>\n Pater Noster Comendantum!<\/p>\n O rzadsze prania \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – prosimy ci\u0119 Panie,<\/p>\n O skasowanie salingu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O zniesienie mycia pok\u0142adu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O p\u00f3\u017aniejsz\u0105 pobudk\u0119 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O wino na obiad \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O zniesienie wyk\u0142ad\u00f3w \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O mechaniczny ster \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O d\u0142u\u017csze wyj\u015bcia na l\u0105d \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O kr\u00f3tsze brasowanie. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O pozwolenie picia sznapsa \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O skasowanie \u017cagielkoi \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n O kr\u00f3tsze pompowanie \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Wi\u0119cej wolnego czasu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – racz nam da\u0107 Panie,<\/p>\n Nowe drelichy \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Obs\u0142ug\u0119 \u017ce\u0144sk\u0105 przy sto\u0142ach \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Wi\u0119ksze leguminy \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Kr\u00f3tsze wachty \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Cz\u0119ste k\u0105piele morskie \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasze pija\u0144stwo \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – przepu\u015b\u0107 nam Panie,<\/p>\n Nasze wycieczki ze statku \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasze na wyk\u0142adach spanie \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasz poci\u0105g do kobiet \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasze spro\u015bne piosenki \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasze przekle\u0144stwa \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Mn\u00f3stwo kobiet na statek \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – ze\u015blij nam Panie,<\/p>\n Pi\u0119kne wycieczki \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n \u0141adn\u0105 pogod\u0119 bez sztorm\u00f3w \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Spanie na wachtach \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – wybacz nam Panie,<\/p>\n Nieumiej\u0119tne sterowanie \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Lenistwo przy pracy \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Nasze ob\u017carstwo \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Ch\u0119\u0107 ucieczki ze statku \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Bez prze\u015bcierade\u0142 spanie \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201d<\/p>\n Wszystkie nasze pro\u015bby \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – racz wys\u0142ucha\u0107 Panie.[26]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Nowy rok powita\u0142 ich prawdziwie \u017ceglarsk\u0105 pogod\u0105. Przez kilka dni sztormowali. Silny przechy\u0142 \u017caglowca, niespodziewane uderzenia wiatru i \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 zdani tylko na swoje umiej\u0119tno\u015bci. Komendant poleci\u0142 sternikom, by si\u0119 przywi\u0105zali. Nie tolerowa\u0142 \u017cadnej brawury.<\/p>\n Kiedy wiatr os\u0142ab\u0142, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce flaming nie wytrzyma\u0142 trud\u00f3w \u017ceglugi. Nast\u0119pnego dnia wypad\u0142 za burt\u0119 pelikan. Komendant natychmiast og\u0142osi\u0142 alarm \u201eCz\u0142owiek za burt\u0105\u201d. Nie kry\u0142 oburzenia na ptaszysko. Za kilka godzin maj\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 do Honolulu, a ten sobie k\u0105piele urz\u0105dza! Chalera!<\/p>\n Pierwszymi go\u015b\u0107mi na pok\u0142adzie fregaty byli cz\u0142onkowie komitetu, zawi\u0105zanego celem przyj\u0119cia polskiego statku na wodach hawajskich. Dusz\u0105 tego komitetu by\u0142 profesor miejscowego uniwersytetu pan Denzel Carr, by\u0142y lektor j\u0119zyka japo\u0144skiego w Wy\u017cszym Studium Handlowym w Krakowie. W czasie pobytu w Polsce uzyska\u0142 magisterium na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. (…) Powita\u0142 nas najczystsz\u0105 polszczyzn\u0105, jakiej od dawna nie s\u0142yszeli\u015bmy, ani od rodak\u00f3w na obczy\u017anie, ani od \u017cyd\u00f3w polskich, rozrzuconych po miastach portowych. Kapitan \u015bciska\u0142 d\u0142onie burmistrza miasta, prezydenta Domu \u017beglarskiego, prezesa izby handlowej. Panie z komitetu w\u0142o\u017cy\u0142y wszystkim powitalne, go\u017adzikowe wie\u0144ce na szyj\u0119. Jest to prastary hawajski zwyczaj. (…) S\u0105 symbolem niezwyk\u0142ej wprost go\u015bcinno\u015bci hawajskiej. [27]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Spotkania, przyj\u0119cia, gesty gubernatora, kt\u00f3ry odda\u0142 komendantowi samoch\u00f3d do dyspozycji, nieustanne koncerty i pokazy hawajskich ta\u0144c\u00f3w na pok\u0142adzie. Pi\u0119\u0107 dni w \u017ceglarskim raju. Klimat, atmosfera miasta, jego estetyka i egzotyka znalaz\u0142y wierne odbicie w dziesi\u0105tkach list\u00f3w. Tak jak oni ch\u0119tnie zapuszczali si\u0119 w najdalsze zak\u0105tki okolicy, tak na pok\u0142adzie \u201eDaru\u201d nieustannie panowa\u0142 t\u0142ok. Maciejewicz nie kry\u0142\u00a0irytacji. Jak tu pracowa\u0107? A co z konserwacj\u0105? Przecie\u017c nie wypada my\u0107 pok\u0142adu, gdy tylu go\u015bci chce zwiedzi\u0107 statek.<\/p>\n <\/p>\n Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych atrakcji okaza\u0142y si\u0119 pr\u00f3by p\u0142ywania na desce w s\u0142ynnej zatoce Waikiki. Pierwszym z ch\u0119tnych by\u0142 kapitan Tadeusz Meissner.<\/p>\n Nadlatuje ba\u0142wan pot\u0119\u017cniejszy od swych poprzednik\u00f3w. K\u0142ad\u0119 si\u0119 na desce i zaczynam wios\u0142owa\u0107 co si\u0142. I o dziwo \u2013 tym razem grzywacz porywa mnie i niesie w kot\u0142uj\u0105cej si\u0119 kurzawie piany wodnej na przestrzeni jakich\u015b 200 m. Rozumiem teraz rado\u015b\u0107 i dum\u0119 ma\u0142ego ch\u0142opca, kt\u00f3remu zazdro\u015bci\u0142em przed chwil\u0105. Narciarstwo \u2013 to jeden z najwspanialszych \u2013 kr\u00f3lewski sport, jest wobec surfingu jak k\u0142us wobec carier\u2019a, je\u015bli idzie o emocj\u0119 jazdy. A pierwszy udany start na narcie wodnej daje wi\u0119cej rado\u015bci, ni\u017c pierwsza udana Kristiania [28]<\/a> w p\u0119dzie. [29]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Rano, na nabrze\u017cu zn\u00f3w t\u0142umy. Kiedy oddano ostatni\u0105 cum\u0119, orkiestra zagra\u0142a \u201eAloh\u0119\u201d, pie\u015b\u0144 na po\u017cegnanie. \u201eDar\u201d unoszony westchnieniami dziewcz\u0105t z nabrze\u017ca i ch\u0142opc\u00f3w z pok\u0142adu, ruszy\u0142 w stron\u0119 otwartego morza. Ju\u017c wida\u0107 by\u0142o pas granatowej g\u0142\u0119bi, ju\u017c wiatr zadomowi\u0142 si\u0119 w \u017caglach, ju\u017c bukszpryt nurza\u0142 si\u0119 w fali… Wszyscy rzucili w morze swoje lei. \u017beby tu powr\u00f3ci\u0107…<\/p>\n Wieczorem \u2013 kolejne przyj\u0119cia. Tym razem wydane przez admira\u0142a Yarnella. Rzecznik Polak\u00f3w, prof. Carr przedstawia zebranym syna komendanta polskiego \u017caglowca. Konstanty \u2013 junior wymienia u\u015bcisk d\u0142oni z synem majora miasta, r\u00f3wnie\u017c s\u0142uchaczem szko\u0142y morskiej. Potem ta\u0144ce, toasty, suto zastawione sto\u0142y i si\u0119ganie po potrawy palcami. Zgodnie z hawajskim obyczajem \u2013 tu nie u\u017cywa si\u0119 sztu\u0107c\u00f3w. Zako\u0144czeniem wieczoru by\u0142 dancing. W \u015bwietle ksi\u0119\u017cyca, z szumem oceanu w oddali…<\/p>\n 18 stycznia 1935 roku obrali kurs na Japoni\u0119. Mia\u0142 to by\u0107 najd\u0142u\u017cszy, morski etap podr\u00f3\u017cy \u2013 41 jeden dni na oceanie.<\/p>\n – Tak to p\u0142yniemy do kwitn\u0105cego kraju \u2013 zakomunikowa\u0142 na porannym apelu komendant. Dalszego ci\u0105gu jego przem\u00f3wienia \u0142atwo si\u0119 by\u0142o domy\u015bli\u0107. \u2013 Tak i nasz statek musi by\u0107 kwitn\u0105cy jak tam przyp\u0142yniemy.<\/p>\n Wysi\u0142ek, skierowany ku doprowadzeniu statku do pierwszorz\u0119dnego wygl\u0105du, nie przeszkadza bynajmniej w cz\u0119stym \u0107wiczeniu wszelkiego rodzaju alarm\u00f3w. Poniewa\u017c nie mo\u017ce na tym ucierpie\u0107 wyszkolenie uczni\u00f3w, trzeba jeszcze bardziej zredukowa\u0107 czas wolny od zaj\u0119\u0107. A rzeczywi\u015bcie jest go ma\u0142o. Mniej ni\u017c w jakiejkolwiek innej szkole, czy na jakimkolwiek innym statku: 3 godziny wyk\u0142ad\u00f3w, pranie ubra\u0144 roboczych, hamak\u00f3w i bielizny, reperacja tego wszystkiego, lektura obowi\u0105zkowa, s\u0142\u00f3wka angielskie, alarmy, w niedziel\u0119 odczyty i przegl\u0105dy \u2013 wszystko to w godzinach pozas\u0142u\u017cbowych po o\u015bmiu godzinach wachty. [30]<\/a><\/p><\/blockquote>\n A wok\u00f3\u0142 delfiny, nieco dalej wieloryby, i te cudowne zachody s\u0142o\u0144ca, i przestrze\u0144 oceanu. Kto\u015b pisze list, tam graj\u0105 w szachy, tu grupa atlet\u00f3w si\u0142uje si\u0119 na r\u0119ce. Za godzin\u0119 zawisn\u0105 na stelingach i od strony zewn\u0119trznej b\u0119d\u0105 malowa\u0107 burty \u017caglowca. Lecz tylko par\u0119 minut.<\/p>\n – Wsta\u0142a kotwica \u2013 melduje na ruf\u0119 oficer, stoj\u0105cy na baku.<\/p>\n Wkr\u00f3tce za\u015b potem:<\/p>\n – Czysta kotwica \u2013 (co znaczy, \u017ce \u0142a\u0144cuch nie jest zapl\u0105tany).<\/p>\n – Ma\u0142\u0105 naprz\u00f3d, ster lewo na burt\u0119 \u2013 pada rozkaz komendanta.<\/p>\n Statek zwraca si\u0119 w lewo i bierze kurs na po\u0142udnie.<\/p>\n Nowa komenda: – Prosto ster, motor ca\u0142\u0105 naprz\u00f3d. [31]<\/a><\/p><\/blockquote>\n \u201eDar\u201d pospiesznie oddala\u0142 si\u0119 z redy nale\u017c\u0105cej do pobliskiej fortecy. Kotwiczenie w tym miejscu jest zabronione.<\/p>\n Ju\u017c w porcie, zanim na pok\u0142ad weszli dziennikarze z go\u0142\u0119biami pocztowymi, kt\u00f3re dostarcza\u0142y do redakcji relacje, b\u0142ony filmowe, przyby\u0142 kapitan \u017candarmerii. Niezwykle wylewnie si\u0119 k\u0142aniaj\u0105c i przepraszaj\u0105c, stwierdzi\u0142 niedwuznacznie, i\u017c komendant Maciejewicz oraz jego za\u0142oga to bez w\u0105tpienia… szpiedzy. Dlaczego bowiem zatrzymali si\u0119 w miejscu absolutnie zabronionym? Poirytowany kapitan polskiego statku ruszy\u0142 do salonu. Japo\u0144czyk, nie przestaj\u0105c si\u0119 k\u0142ania\u0107, pod\u0105\u017cy\u0142 za nim. Na stole roz\u0142o\u017cono mapy.<\/p>\n – A gdzie, chalera, jest tu napisane, \u017ce nie wolno stawa\u0107 na kotwicy? Nu? \u2013 wykrzykiwa\u0142, patrz\u0105c z g\u00f3ry na szefa miejscowej policji.<\/p>\n Z pomoc\u0105 kapitanowi przyby\u0142 ambasador Mo\u015bcicki oraz attache wojskowy w Tokio, mjr Przybylski. W tym czasie trwa\u0142o cumowanie \u017caglowca. Wobec silnego, przeciwnego wiatru, ch\u0142opcy musieli wycisn\u0105\u0107 z siebie si\u00f3dme poty, by doci\u0105gn\u0105\u0107 \u201eDar\u201d do nabrze\u017ca. Jeszcze trzymali w r\u0119kach liny, jeszcze zapierali si\u0119 bosymi stopami o pok\u0142ad, gdy zostali spad\u0142 na nich grad pude\u0142ek z zapa\u0142kami. Ka\u017cde z nich by\u0142o reklam\u0105 hotelu, restauracji, klubu.<\/p>\n Program pobytu w Japonii by\u0142 przygotowany z niezwyk\u0142\u0105 wprost staranno\u015bci\u0105. Dziesi\u0105tki wycieczek, spotka\u0144, przyj\u0119\u0107.<\/p>\n – No, tak i my musimy przede wszystkim zadba\u0107 o nasz statek. Nie doko\u0144czyli my malowa\u0107 burty? A no to i doko\u0144czymy! \u2013 spokojnie, lecz stanowczo zawyrokowa\u0142 komendant. \u2013 Statek \u2013 najwa\u017cniejszy!<\/p>\n Tym bardziej, \u017ce by\u0142 to pierwszy polski statek, kt\u00f3ry przyp\u0142yn\u0105\u0142 do Japonii. Wra\u017cenia z Hawaj\u00f3w ust\u0119puj\u0105 wobec kolorytu i egzotyki Japonii. Polacy zostali osaczeni przez drobnych handlarzy i rzemie\u015blnik\u00f3w. Na pok\u0142adzie roz\u0142o\u017cyli si\u0119 oni ze swoimi kramikami. Przy burcie ustawiono ambulans dentystyczny. Jedna z najsympatyczniejszych anegdot opowiada o oficerze, kt\u00f3ry da\u0142 krawcowi stary surdut, by ten uszy\u0142 mu nowy, na wz\u00f3r zniszczonego. Po dw\u00f3ch dniach na pok\u0142adzie zjawi\u0142 si\u0119 rozpromieniony krawiec. W jednej r\u0119ce trzyma\u0142 stary surdut, a w drugiej \u2013 nowy. Zniecierpliwiony, oczekiwa\u0142 na pochwa\u0142\u0119 i sowite wynagrodzenie, bo wykona\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 najdok\u0142adniej jak potrafi\u0142. Ca\u0142a jego rodzina tar\u0142a r\u0119kawy i po\u0142y nowego surduta, by upodobni\u0142y si\u0119 do wzoru, jaki otrzyma\u0142 od zleceniodawcy.<\/p>\n 9 marca \u201eDar\u201d opu\u015bci\u0142 Yokoham\u0119 i ruszy\u0142 do Osaki. Oszo\u0142omieni wra\u017ceniami, rozgor\u0105czkowani, wracali do codziennych zaj\u0119\u0107. Mro\u017any wiatr studzi\u0142 rozgor\u0105czkowane jeszcze oczy, pe\u0142ne egzotycznych obraz\u00f3w.<\/p>\n – Przygotowa\u0107 dolne sztag\u017cagle do postawienia!<\/p>\n Z tonu g\u0142osu kapitana od razu wywnioskowali, \u017ce nie jest to zwyk\u0142a, rutynowa komenda. Od kilku dni, je\u015bli wracali do rozm\u00f3w o \u017cegludze, najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wili o tajfunie szalej\u0105cym na pobliskich wodach. Si\u0142a wiatru stale wzrasta\u0142a. Coraz bardziej te\u017c dryfowali. Zapadaj\u0105ca ciemno\u015b\u0107 ust\u0119powa\u0142a miejsca falom, kt\u00f3re nieustannie przelewa\u0142y si\u0119 przez pok\u0142ad. I ten \u015bwist wiatru… Wraca\u0107? Schowa\u0107 si\u0119, zej\u015b\u0107 z drogi \u017cywio\u0142owi?<\/p>\n Jeden z uczni\u00f3w wyluzowa\u0142 niew\u0142a\u015bciw\u0105 lin\u0119. Gdy si\u0119 zorientowa\u0142, gdy zauwa\u017cyli t\u0119 pomy\u0142k\u0119 inni \u2013 by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Wiatr rzuci\u0142 si\u0119 na uwolnione p\u0142\u00f3tnisko.<\/p>\n Us\u0142yszeli wielki huk, jakby z trzech armat kto\u015b wystrzeli\u0142 i ujrzeli jak \u017cagiel wyrwany z lik\u00f3w, 35 metr\u00f3w kwadratowych p\u0142\u00f3tna, poszybowa\u0142 nad ich g\u0142owami wprost w otwieraj\u0105c\u0105 si\u0119 paszcz\u0119 wielkiej fali. \u201eDar\u201d po\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na bok, fala przela\u0142a si\u0119 przez jego pok\u0142ad. Natychmiast nowa komenda. Rozci\u0105gn\u0105\u0107 liny, by trzymaj\u0105c si\u0119 ich, mo\u017cna by\u0142o przemieszcza\u0107 si\u0119 po szkafucie! Inni, mimo ciemno\u015bci, przy wsparciu jednego reflektora zacz\u0119li usuwa\u0107 pozosta\u0142o\u015bci po zerwanym \u017caglu i szykowa\u0107 zapasowy, cho\u0107 o wiele s\u0142abszy od poprzedniego.<\/p>\n Ci\u0119\u017ckie, du\u017ce krople deszczu p\u0119dz\u0105 zupe\u0142nie poziomo, siek\u0105 bole\u015bnie twarz i r\u0119ce, bombarduj\u0105 nadbud\u00f3wki, przeciskaj\u0105 si\u0119 przez wszystkie szczeliny drzewna. W kajucie nawigacyjnej jest wody po kostki. (…) Z s\u00fcdwestki oficera wykre\u015blaj\u0105cego pozycj\u0119, \u015bcieka na map\u0119 struga, kt\u00f3r\u0105 co chwila trzeba wyciera\u0107 r\u0119cznikiem. [32]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Jak d\u0142ugo to potrwa? Czy strach jest dostateczn\u0105 motywacj\u0105 do pracy? Czy w og\u00f3le jest czas, by si\u0119 ba\u0107? Maciejewicz ani na chwil\u0119 nie zszed\u0142 pod pok\u0142ad. Nieustannie przemierza\u0142 go we wszystkich kierunkach. Tak, mocniej zszywaj! \u2013 wo\u0142a\u0142. I ju\u017c pomaga\u0142 drugiej grupie. Zaprzyj si\u0119! Ta chalera nie do ta\u0144ca ci\u0119 zaprasza. To sztorm! \u2013 wykrzykiwa\u0142 prosto w ucho innemu z uczni\u00f3w.<\/p>\n xxxx woda wlewa sie na poklad<\/span><\/p>\n W dziesi\u0119\u0107 minut p\u00f3\u017aniej p\u0142achta o powierzchni 30 m kwadratowych zatarga w\u0105t\u0142\u0105 steng\u0105, gro\u017c\u0105c jej w ka\u017cdej chwili z\u0142amaniem. I teraz trzeba albo \u017cagiel po\u015bwi\u0119ci\u0107 zupe\u0142nie i odci\u0105\u0107 go, albo go zwin\u0105\u0107. I w jednym i w drugim wypadku trzeba i\u015b\u0107 wysoko na rej\u0119 i pracowa\u0107 w ciemno\u015bciach. Statek ko\u0142ysze si\u0119 na ka\u017cd\u0105 burt\u0119 do 350<\/sup>, czasem do 400<\/sup>. W ci\u0105gu 5 sekund szczyt masztu, kt\u00f3rego wysoko\u015b\u0107 wynosi 45 m nad poziom wody, zatacza \u0142uk 80-cio stopniowy. Jaka jest szybko\u015b\u0107 post\u0119powa cz\u0142owieka, b\u0119d\u0105cego wysoko na rei? Jaki jest jego moment bezw\u0142adno\u015bci, gdy statek, osi\u0105gn\u0105wszy kra\u0144cowe po\u0142o\u017cenie przechy\u0142u zatrzymuje si\u0119 na u\u0142amek sekundy i zaczyna wraca\u0107 do r\u00f3wnowagi, by przeleciawszy przez po\u0142o\u017cenie pionowe, po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na drug\u0105 burt\u0119? A przecie\u017c marynarz na rei musi mie\u0107 r\u0119ce do pracy, nie tylko po to, by si\u0119 trzyma\u0107… [33]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Ca\u0142\u0105 noc trwali na posterunkach. I drug\u0105, i trzeci\u0105. 10 marca, tu\u017c przed \u015bwitem poczuli, \u017ce napi\u0119cie w mi\u0119\u015bniach s\u0142abnie, \u017ce morze te\u017c jakby wyczuwaj\u0105c nadej\u015bcie nowego dnia, korzy\u0142o si\u0119 przed nim, pow\u015bci\u0105ga\u0142o fale. Lecz to by\u0142a tylko gra pozor\u00f3w. W samo po\u0142udnie otrzymali najsilniejsze ciosy.<\/p>\n Ulewa gradowa rani\u0142a do krwi r\u0119ce i twarze. Fregata niemal le\u017ca\u0142a na lewej burcie. Tajfun ze wszystkich si\u0142 chcia\u0142 wepchn\u0105\u0107 j\u0105 pod wod\u0119. Nagle rykn\u0105\u0142 ze z\u0142o\u015bci\u0105 i odst\u0105pi\u0142 od statku. \u201eDar\u201d podni\u00f3s\u0142 si\u0119 nieco, lecz popychany resztk\u0105 furii nadal gna\u0142 przed siebie jak oszala\u0142y.<\/p>\n Kapitan ca\u0142y czas jest na pok\u0142adzie, pozwalaj\u0105c sobie na kr\u00f3tk\u0105, niespokojn\u0105 i niewygodn\u0105 drzemk\u0119 tylko od czasu do czasu. Gdy z wtulon\u0105 w ko\u0142nierz p\u0142aszcza g\u0142ow\u0105 siedzi w nawigacyjnej, staramy si\u0119 st\u0105pa\u0107 na palcach, jakby normalny ch\u00f3d m\u00f3g\u0142 go w tym \u015bwi\u015bcie i huku obudzi\u0107. [34]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Jak na taki sztorm, zniszcze\u0144 niezbyt wiele. Podczas apelu unikano zb\u0119dnych s\u0142\u00f3w. Trzeba wszystko naprawi\u0107. To jasne. Jutro Osaka.<\/p>\n Trzy dni wizyt, zwiedzanie szko\u0142y morskiej, muze\u00f3w i wystaw. Spotkanie z grup\u0105 zakonnik\u00f3w i pami\u0105tkowe zdj\u0119cie. Obok kapitana Maciejewicza \u2013 \u015bw. Maksymilian Kolbe.<\/p>\n I dalej, w morze, do Nagasaki, najstarszego portu w Japonii, gdzie dosz\u0142o do jak\u017ce wzruszaj\u0105cego spotkania z trzema polskimi mnichami. Stamt\u0105d do Szanghaju. Do Hongkongu. Do Singapuru. Dziesi\u0105tki artyku\u0142\u00f3w, wywiad\u00f3w, zdj\u0119\u0107. Niemal na ka\u017cdym \u2013 komendant polskiego statku, Konstanty Matyjewicz-Maciejewicz.<\/p>\n 28 kwietnia wp\u0142yn\u0119li do Batawii. Przed dwoma tygodniami rozpocz\u0105\u0142 tam prac\u0119 polski konsulat. Wizyta \u201eDaru\u201d mia\u0142a wesprze\u0107 promocj\u0119 Polski na tych odleg\u0142ych wyspach.<\/p>\n O 05.00 po po\u0142udniu przyszli\u015bmy tu z Singapuru. Droga by\u0142a pi\u0119kna, ale bardzo trudna, gdy\u017c prowadzi\u0142a przez prawdziwy labirynt wysp i wysepek, a tylko przez kilkana\u015bcie godzin otwartym morzem. Na dobitk\u0119 zachorowa\u0142 na gryp\u0119 kapitan. Wi\u0119c radzili\u015bmy sami, i jak wida\u0107 nie\u017ale. Prawie ca\u0142y czas na motorze, ale wiatru prawie za grosz nie by\u0142o. [35]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Ogr\u00f3d botaniczny, wodospady, k\u0105piele, plantacje herbaty i wsz\u0119dzie \u2013 Polacy. \u201eDar\u201d \u015bci\u0105ga\u0142 ich do portu z najdalszych zak\u0105tk\u00f3w odwiedzanych kraj\u00f3w. Pod wzgl\u0119dem propagandy polonijnej \u2013 wyprawa mia\u0142a kapitalne znaczenie. Polacy wsz\u0119dzie na \u015bwiecie zajmowali eksponowane stanowiska. Panie by\u0142y \u017conami wybitnych i dostojnych obywateli. Panowie doskonale czuli si\u0119 w prowadzeniu najrozmaitszych interes\u00f3w. Ale wszyscy nie potrafili ukry\u0107 \u0142ez na widok polskich barw narodowych. Kapitan Maciejewicz doskonale wyczuwa\u0142 te emocje, roz\u0142adowywa\u0142 napi\u0119cia. \u017bart, anegdota, barwna opowie\u015b\u0107. A najlepiej b\u0119dzie, je\u015bli przejdziemy si\u0119 po statku. Nie czekaj\u0105c na zgod\u0119, rusza\u0142 przodem i gestykuluj\u0105c opowiada\u0142, obja\u015bnia\u0142, demonstrowa\u0142. Przy trapie ka\u017cdy z go\u015bci \u017cegna\u0142 si\u0119 z nim najbardziej wylewnie. Dusza, nie cz\u0142owiek, chalera…<\/p>\n Kiedy kilka dni p\u00f3\u017aniej, w Australii, jeden z uczni\u00f3w nie powr\u00f3ci\u0142 na pok\u0142ad z wycieczki na l\u0105d, kapitan przeci\u0105\u0142 wszystkie domys\u0142y i podejrzenia:<\/p>\n – W Hongkongu chcia\u0142 uciec, zarabia\u0107, \u017ceby pom\u00f3c ojcu. Ale teraz? Tutaj mia\u0142by ucieka\u0107? To bzdura jedna, chalera. Jak m\u00f3g\u0142 uciec? Kto ucieka w koszuli tylko, w spodniach, no i… w , no, w .. pantoflach, chaliera. Mo\u017ce zas\u0142ab\u0142, albo si\u0119 zgubi\u0142, a ju\u017c na pewno \u015bpi malczyk pod jakim\u015b krzaczkiem. Ta\u017c tak go zostawi\u0107 nie mo\u017cna, chalera.<\/p>\n Po po\u0142udniu dwudziestu marynarzy zn\u00f3w pop\u0142yn\u0119\u0142o na l\u0105d. Wkr\u00f3tce miejscowy policjant doprowadzi\u0142 \u201ezgub\u0119\u201d przed oblicze kapitana. O czym rozmawiali? Kroniki milcz\u0105. Do\u015b\u0107 na tym, \u017ce ch\u0142opiec ju\u017c w \u017cadnym porcie nie schodzi\u0142 na l\u0105d. Kiedy jednak kapitan otrzyma\u0142 list od jego ojca, dementuj\u0105cy wszystkie opowie\u015bci syna o biedzie i chorobie w rodzinie, kapitan nie m\u00f3g\u0142 wystawi\u0107 mu pozytywnej opinii po rejsie. K\u0142amczuch, chalera, to i marynarzem nie b\u0119dzie!<\/p>\n Nast\u0119pnego dnia Maciejewicz i kilku oficer\u00f3w wybra\u0142o si\u0119 na polowanie. \u0141owy to jedna z pasji kapitana. W czasie jego nieobecno\u015bci, ale za jego zgod\u0105, na \u201eDar\u201d przyp\u0142yn\u0119\u0142o \u0142odziami siedemdziesi\u0119ciu go\u015bci. Ta\u0144ce, bufet, \u015bmiech. Nagle \u2013 okrzyk: raja za burt\u0105! Porucznik Gorazdowski[36]<\/a> chwyci\u0142 karabin. Strza\u0142, drugi. Dwie raje zanurzy\u0142y si\u0119, lecz po chwili wyp\u0142yn\u0119\u0142y na powierzchni\u0119. Po po\u0142udniu dwie grupy my\u015bliwych podziwia\u0142y trofea.<\/p>\n 12 maja ruszyli na wody Oceanu Indyjskiego. C\u00f3\u017c to by\u0142a za \u017cegluga! \u015aredni dobowy przelot tylko pod \u017caglami – to 194 mile.<\/p>\n \u201ePrzez ca\u0142y ostatni tydzie\u0144 maja, w ci\u0105gu kt\u00f3rego przebyli\u015bmy1400 mil i prawie wszystkie pozosta\u0142e dni do Mauritiusa mieli\u015bmy niebo zachmurzone, deszcze i przeci\u0105gaj\u0105ce znienacka szkwa\u0142y. Fala si\u0119ga\u0142a nieraz do siedmiu metr\u00f3w, wi\u0119c ko\u0142ysali\u015bmy si\u0119 w obrzydliwy spos\u00f3b. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce pochylenia statku ponad trzydzie\u015bci stopni wcale nie nale\u017ca\u0142y do rzadko\u015bci.\u201d [37]<\/a><\/p>\n Zaszli na Mauritius, poczym pognali do Durbanu. P\u0142yn\u0119li w silnym sztormie, kt\u00f3ry zerwa\u0142 jedn\u0105 z szalup. Nie uda\u0142o si\u0119 jej uratowa\u0107. Taki los by\u0142 jej s\u0105dzony, komentowano, wszak zosta\u0142a kupiona w pi\u0105tek, trzynastego.<\/p>\n W Durbanie zwiedzali fabryk\u0119 tranu i nabrze\u017ce wielorybnicze. Wielkie cielska, pot\u0119\u017cne p\u0142etwy. Ka\u017cdy chcia\u0142 si\u0119 na ich tle sfotografowa\u0107.<\/p>\n Gdy ruszyli na kolejny etap \u2013 z salonu kapita\u0144skiego dobiega\u0142y d\u017awi\u0119ki muzyki. Kapitan kupi\u0142 nowy odbiornik radiowy. Pono\u0107 Warszawa nadaje audycje dla \u201eDaru Pomorza\u201d! By\u0107 mo\u017ce… Ale niech gra! Gramofon i p\u0142yty, kt\u00f3re ze sob\u0105 zabrali, odtwarzali po tysi\u0105c razy! Maciejewicz lubi\u0142 muzyk\u0119.<\/p>\n Przed po\u017cegnaniem Oceanu Indyjskiego, kapitan zarz\u0105dzi\u0142 przeprowadzenie wielu zmian i napraw. Warunki atlantyckie, szczeg\u00f3lnie po mini\u0119ciu Przyl\u0105dka Dobrej Nadziei wymagaj\u0105 innych \u017cagli, wzmocnienia ca\u0142ego takielunku, szczeg\u00f3lnie wymiany wielu lin, os\u0142abionych sztormami u wybrze\u017cy japo\u0144skich i chi\u0144skich, przesuni\u0119cia balastu w taki spos\u00f3b, aby doci\u0105\u017cy\u0107 ruf\u0119. Maciejewicz nie posiada\u0142 si\u0119 z rado\u015bci. \u017badnych wizyt, \u017cadnych delegacji, a ka\u017cd\u0105 chwil\u0119 mo\u017cna po\u015bwi\u0119ci\u0107 statkowi. Patrzy\u0142 jak zbijali rdz\u0119, pokrywali oczyszczone miejsca mini\u0105. Potem wci\u0105ga\u0142 g\u0142\u0119boko zapach farby, przywracaj\u0105cej burtom ich \u015bnie\u017cn\u0105 czysto\u015b\u0107.<\/p>\n Na \u015awi\u0119tej Helenie, oczywi\u015bcie, byli pod wa\u017ceniem pami\u0105tek po Napoleonie.<\/p>\n G\u0142\u0119bokie wra\u017cenie sprawia sypialnia, w kt\u00f3rej zmar\u0142 cesarz. Kr\u00f3tkie, tandetne \u0142\u00f3\u017cko z siennikiem, pokryte zwyk\u0142ym, tanim kocem. Uderza ub\u00f3stwo tego sprz\u0119tu, zbyt ubogiego nawet w tym skromnym otoczeniu. [38]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Nast\u0119pnego dnia delegacja oficer\u00f3w i uczni\u00f3w odwiedzi\u0142a gr\u00f3b cesarza. Przem\u00f3wienia, chwila ciszy, refleksje na temat wsp\u00f3lnych kart historii. Ch\u0142opcy zasadzili araukari\u0119 oraz pozostawili pami\u0105tkow\u0105 mosi\u0119\u017cn\u0105 tabliczk\u0119.<\/p>\n \u201eDar Pomorza\u201d nie tylko zewn\u0119trznym swym wygl\u0105dem wzbudza og\u00f3lny podziw. Jego wewn\u0119trzne urz\u0105dzenia, czyste, przestronne, jasne i celowo rozplanowane, znajduj\u0105 pe\u0142ne uznanie przedstawicieli wszelkich spotykanych narodowo\u015bci. Szczeg\u00f3ln\u0105 niespodziank\u0105 jest zawsze salon kapitana, gdzie rewan\u017cujemy si\u0119 herbatk\u0105 lub podwieczorkiem. Go\u015bcie z Wyspy \u015aw. Heleny ch\u0119tnie zostaliby do wieczora, lecz dzwonek dy\u017curnego sygnalizuje odjazd na l\u0105d ostatniej \u0142odzi po wracaj\u0105cych uczni\u00f3w. Zaraz potem b\u0119dzie kolacja i ruszamy dalej. [39]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Trzeci raz w tej podr\u00f3\u017cy przecinali r\u00f3wnik. Zgodnie z tradycj\u0105 z brazylijskiego rejsu \u201eLwowa\u201d, na pok\u0142adzie zorganizowano zawody sportowe. Ile\u017c emocji wzbudza\u0142y zmagania bokserskie! Silne falowanie oceanu powodowa\u0142o, \u017ce ciosy nie zawsze trafia\u0142y w miejsca obrane przez atakuj\u0105cego. Wieczorem, zm\u0119czeni i ubawieni, po\u0142o\u017cyli si\u0119 na pok\u0142adzie, zafascynowani rozgwie\u017cd\u017conym niebem i obserwowali za\u0107mienie ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n Spokojnie \u015bpi kapitan, na pok\u0142adzie drzemie wolny od obowi\u0105zk\u00f3w odwach. Tok my\u015bli i r\u00f3wnomierne kroki dy\u017curnego oficera przerywa tylko co p\u00f3\u0142 godziny okr\u0119towy dzwon i okrzyk z dziobu: \u015awiat\u0142a si\u0119 pal\u0105\u201d. Wtedy przystaje i przez z\u0142o\u017cone przy ustach d\u0142onie rzuca kr\u00f3tkie: \u201eDobra!\u201d. W tak\u0105 noc mo\u017cna zostawi\u0107 wi\u0119cej \u017cagli, a wi\u0119c i szybko\u015b\u0107 ma si\u0119 wi\u0119ksz\u0105. [40]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Po kilkunastogodzinnym postoju u brzeg\u00f3w Wyspy Wniebowst\u0105pienia, gdzie z najwy\u017cszego wzniesienia, g\u00f3ry Green Mountain rozci\u0105ga si\u0119 jeden z najbardziej niezwyk\u0142ych widok\u00f3w na morze, pop\u0142yn\u0119li w stron\u0119 r\u00f3wnika. Pasat o niezwykle r\u00f3wnej sile pozwala\u0142 pokonywa\u0107 dziennie po 200 mil! 28 lipca 1935 roku zamkn\u0119li wok\u00f3\u0142ziemsk\u0105 p\u0119tl\u0119.<\/p>\n Wielki rejs dobiega\u0142 ko\u0144ca. Komendant wraca\u0142 do Gdyni, do nabrze\u017ca przy Dworcu Morskim w Gdyni, w poczuciu spe\u0142nionych marze\u0144. By\u0142 jednak zm\u0119czony. Od dnia, w kt\u00f3rym pierwszy raz wyda\u0142 z mostka fregaty komend\u0119 nakazuj\u0105c\u0105 odbicie od nabrze\u017ca, sp\u0119dzi\u0142 na tym \u017caglowcu \u0142\u0105cznie ponad trzy lata.<\/p>\n – Lubi\u0142em obserwowa\u0107 ojca, kiedy wita\u0142 si\u0119 z nami wracaj\u0105c z rejs\u00f3w. Teraz – byli\u015bmy witani w spos\u00f3b, jakiego nigdy jeszcze nie ogl\u0105da\u0142em. Tysi\u0105ce ludzi na nabrze\u017cu, kwiaty, przem\u00f3wienia, \u0142zy rado\u015bci. Ojciec, cho\u0107 nadzwyczajny s\u0142u\u017cbista, wypatrywa\u0142 na nabrze\u017cu mamy. Zreszt\u0105 ja te\u017c. Potem wszyscy p\u0142akali\u015bmy.<\/p>\n – Ja z siostr\u0105 – m\u00f3wi\u0142 Olgierd Maciejewicz – byli\u015bmy tak st\u0119sknieni, \u017ce nie puszczali\u015bmy ojcowskich r\u0119kaw\u00f3w. W domu przez wiele godzin siedzieli\u015bmy na jego kolanach i ws\u0142uchiwali\u015bmy si\u0119 w ka\u017cde jego s\u0142owo. W nast\u0119pnych dniach z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekiwali\u015bmy na jego powr\u00f3t. I zaczyna\u0142y si\u0119 opowie\u015bci. Ojciec znosi\u0142 przywiezione z wyprawy pami\u0105tki, o ka\u017cdej co\u015b opowiada\u0142. Kiedy chcia\u0142, aby\u015bmy dali mu chwil\u0119 spokoju, to pyta\u0142, kt\u00f3re z nas ma… przewin\u0105\u0107. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 w\u00f3wczas, \u017ce kiedy byli\u015bmy niemowlakami, to uwielbia\u0142 t\u0119 czynno\u015b\u0107. Cz\u0119sto te\u017c k\u0105pa\u0142 nas.<\/p>\n Rejs \u201eDaru Pomorza\u201d dooko\u0142a \u015bwiata obr\u00f3s\u0142 ju\u017c w legend\u0119. Jego uczestnicy przez wiele lat nale\u017celi do polskiej \u201eelity morskiej\u201d. Oczywi\u015bcie, \u017ce by\u0142 to pow\u00f3d do dumy. Ale ka\u017cdy, kiedy przysz\u0142o mu ocenia\u0107 znaczenie tej wyprawy w morskich do\u015bwiadczeniach ich ca\u0142ego \u017cycia, m\u00f3wi\u0142 – u\u017cywaj\u0105c jedynie nieco innych s\u0142\u00f3w – \u017ce \u00f3w rejs to \u201eostateczny szlif charakteru zapewniaj\u0105cy powodzenie, a mo\u017ce i szcz\u0119\u015bcie na ca\u0142e \u017cycie\u201d. Zawsze te\u017c dodawali – to zas\u0142uga niezr\u00f3wnanego Macaja!<\/p>\n 11 listopada 1935 r., dor\u0119czono kapitanowi list:<\/p>\n Do Pana Konstantego Matyjewicza-Maciejewicza, kapitana statku szkolnego w Gdyni. Stwierdzam, \u017ce Prezydent Rzeczypospolitej dnia 11 listopada 1935 r., nada\u0142 Panu odznaki Kawalera IV kl. (Krzy\u017ca Oficerskiego) orderu \u00abOdrodzenia Polski\u00bb. Podpisa\u0142 – Kanclerz Orderu \u00abOdrodzenia Polski\u00bb. [41]\u00a0<\/a><\/p><\/blockquote>\n [\/vc_column_text]<\/div><\/div>[vc_empty_space][vc_separator border_width=”3″][vc_empty_space][vc_text_separator title=”Kapitan kapitan\u00f3w – uzupe\u0142nienia i komentarze” i_icon_fontawesome=”fa fa-anchor” add_icon=”true”][vc_empty_space]\n <\/p> ![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/065-meldunek-przed-podr-dookola-swiata-e1523810060266.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/066-Dar-na-Teneryfie-e1523810376337.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/067-przygotowanie-do-wioslowania-e1523810430900.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/071-Dar-w-Mindelo-e1523810515854.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/088-polowanie-na-rekiny-e1523810726758.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/072-Macaj-i-dziennikarze-e1523810594615.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/070-Dar-w-kanale-e1523810793621.jpg\")
<\/p>\n![\"holowanie](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/069-holowanie-Wagnera-e1524335119520.jpg\")
<\/p>\n![\"Neptun\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/074-Neptun-i-swita-e1524335203689.jpg\")
<\/p>\n![\"chrzest\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/073-chrzest-morski-e1524335266191.jpg\")
<\/p>\n![\"Galapagos\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/114-Galapagos-zolwie-na-Darze-e1524335395777.jpg\")
<\/p>\n![\"beczka](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/063-beczka-pocztowa-Macaj-i-Meissner-po-korekcji-e1524335454651.jpg\")
<\/p>\n![\"Honolulu\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/075-Dar-wplywa-do-Honolulu-e1524335521341.jpg\")
<\/p>\n![\"Macaj](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/076-Macaj-w-wiencu-e1524335620184.jpg\")
<\/p>\n![\"honolulu](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/078-w-Honolulu-deli-palcami-e1524335686443.jpg\")
<\/p>\n![\"praca](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/068-praca-na-stenlinkach-e1524335764788.jpg\")
<\/p>\n![\"dziennikrz\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/082-znow-dziennikarze-e1524335819179.jpg\")
<\/p>\n![\"japonska](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/077-Dar-w-japonskiej-gazecie-e1524335917827.jpg\")
<\/p>\n![\"po](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/089-po-tajfunie-e1524336124272.jpg\")
<\/p>\n![\"ojciec](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/090-Macaj-i-ojciej-Kolbe-e1524336170446.jpg\")
<\/p>\n![\"mysliwy\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/083-Macaj-mysliwy-e1524336222463.jpg\")
<\/p>\n![\"wielorybnictwa\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/084-Durban-wielorybnicy-e1524336280407.jpg\")
<\/p>\n![\"wyspa](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/085-wyspa-wniebowstapienia-e1524336330760.jpg\")
<\/p>\n![\"Dar](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/087-Dar-przy-dworcu-morskim-e1524336383469.jpg\")
<\/p>\n![\"po](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/086-po-powrocie-z-dookola-swiata-e1524336500535.jpg\")
<\/h1>\n<\/ul><\/div>\n