Inni m\u0142odzi oficerowie otrzymywali przydzia\u0142y do Floty Czarnomorskiej. Tam klimat wr\u0119cz zach\u0119ca\u0142 do sp\u0119dzania na pok\u0142adzie nocnych godzin wolnych od s\u0142u\u017cby. Wizja regularnej \u017ceglugi, cho\u0107 nieustannie nara\u017conej na niespodziewane ataki lokalnych pirat\u00f3w, przyci\u0105ga\u0142a do Sewastopola czy Odessy tych, kt\u00f3rzy nie do ko\u0144ca wierzyli w sprawcz\u0105 moc swoich ambicji.<\/p>\n
Najbardziej atrakcyjnym przydzia\u0142em dla absolwenta by\u0142o skierowanie do floty operuj\u0105cej na Morzu Ba\u0142tyckim – najnowocze\u015bniejszej, najszybszej, stwarzaj\u0105cej szans\u0119 na awans, presti\u017cowej. Rosyjskie bazy w Rewlu i Helsingforsie, stanowi\u0142y przedmiot marze\u0144 m\u0142odych oficer\u00f3w. Maciejewicz nale\u017ca\u0142 do tej grupy. Chcia\u0142 ogl\u0105da\u0107 \u015bwiat, ruszy\u0107 w stron\u0119 dalekich port\u00f3w.<\/p>\n
1 maja 1912 r., w jego \u017ceglarskiej ksi\u0105\u017ceczce dokonano wpisu: \u201eCz\u0142onek za\u0142ogi kanonierki \u00abSiwucz\u00bb [1]<\/a> na stanowisku oficera nawigacyjnego\u201d. By\u0142 to jeden z wielu okr\u0119t\u00f3w, na kt\u00f3rym zawodow\u0105 praktyk\u0119 odbywali s\u0142uchacze Morskiego Korpusu. Przez letnie miesi\u0105ce p\u0142ywali w\u015br\u00f3d fi\u0144skich i alandzkich szkier\u00f3w, doskonal\u0105c si\u0119 w nawigacji oraz obs\u0142udze pok\u0142adowej artylerii.<\/p>\n Trudno m\u00f3wi\u0107 o tych okr\u0119tach, \u017ce by\u0142y zwrotne, szybkie, \u0142atwe w obs\u0142udze. Ale zaprawa, jak\u0105 na nich odebrali\u015bmy okaza\u0142a si\u0119 zbawienna w czasie wojny, pierwszej wojny \u015bwiatowej. <\/em><\/strong><\/p>\n Podstawow\u0105 zalet\u0105 s\u0142u\u017cby na tym okr\u0119cie by\u0142 fakt, \u017ce cz\u0119sto zawijano nim do portu. Oficerowie mogli wi\u0119c bywa\u0107 w domach, sporo wolnego czasu sp\u0119dza\u0107 w gronie przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. Maciejewicz odwiedza\u0142 w\u00f3wczas swoich krewnych, kt\u00f3rzy mieszkali w domu matki jego przysz\u0142ej \u017cony. Podtrzymywa\u0142 te\u017c znajomo\u015b\u0107 z Polakami, z kt\u00f3rymi uczy\u0142 si\u0119 w korpusie. Najcz\u0119\u015bciej spotyka\u0142 si\u0119 z Adamem Mohuczym i Mamertem Stankiewiczem.<\/p>\n Imponowa\u0142 m\u0142odszym kolegom. Interesowa\u0142 si\u0119 bowiem wszystkim, co decydowa\u0142o o sprawnym i bezpiecznym eksploatowaniu okr\u0119tu. Zna\u0142 si\u0119 wi\u0119c doskonale nie tylko na nawigacji, ale tak\u017ce ch\u0119tnie schodzi\u0142 do si\u0142owni. Zastanawia\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas, czy nie powr\u00f3ci\u0107 do sal akademickich, by kontynuowa\u0107 nauk\u0119. Jako Polak mia\u0142 jednak trudno\u015bci w zdobyciu odpowiednich dokument\u00f3w, kwalifikuj\u0105cych go do szk\u00f3\u0142 specjalistycznych.<\/p>\n Najbardziej interesowa\u0142o go w\u00f3wczas to, co stanowi\u0142o ci\u0105gle jeszcze nowo\u015b\u0107 w si\u0142ach wojenno-morskich – okr\u0119ty podwodne. Niestety, dodatkow\u0105 przeszkod\u0105 w dostaniu si\u0119 do Oficerskiej Szko\u0142y Podwodnego P\u0142ywania by\u0142 nie najlepszy stan zdrowia. Komisja lekarska potwierdzi\u0142a wcze\u015bniejsze obawy – nerwica serca.<\/p>\n 10 marca 1913 r., Maciejewicz zosta\u0142 skierowany na stanowisko oficera wachtowego kr\u0105\u017cownika \u201eRiurik\u201d. Oto by\u0142 cel marze\u0144 i wysi\u0142k\u00f3w. Ten okr\u0119t nale\u017ca\u0142 bowiem do najlepszych i najnowocze\u015bniejszych. By\u0142 okr\u0119tem flagowym admira\u0142a von Essena.<\/p>\n Sytuacja polityczna ko\u0144ca 1913 r., i pocz\u0105tku 1914 nakazywa\u0142a dalsze doskonalenie sprawno\u015bci bojowej wszystkich rosyjskich flot. Nie bez trudno\u015bci realizowano za\u0142o\u017cenia reformy. Do eksploatacji wprowadzono nowe okr\u0119ty kieruj\u0105c na ich pok\u0142ady kadry najm\u0142odszych oficer\u00f3w. Nowe plany strategiczne zak\u0142ada\u0142y; \u017ce podstawow\u0105 funkcj\u0105 Floty Ba\u0142tyckiej jest obrona Zatoki Fi\u0144skiej. Za\u0142o\u017cenie to uzupe\u0142niono potrzeb\u0105 rozszerzenia zakresu dzia\u0142ania do Wysp Alandzkich. Zak\u0142adano tak\u017ce, \u017ce okr\u0119ty rosyjskie powinny kontrolowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ba\u0142tyku. Na tych wodach prowadzono wi\u0119c \u0107wiczenia i manewry. W 1913 r., po zako\u0144czeniu cyklu zaj\u0119\u0107 taktycznych, \u201eRiurik\u201d zosta\u0142 skierowany na czele armady do port\u00f3w Wielkiej Brytanii, Francji i Norwegii. Poza z\u0142o\u017ceniem oficjalnej wizyty w Portland, Bre\u015bcie i Stavanger wyprawa mia\u0142a na celu zaprezentowanie pa\u0144stwom Europy Zachodniej si\u0142 morskich Imperium Rosyjskiego, krytykowanego za brak zdecydowania w umacnianiu swej pot\u0119gi na morzu. Z Rewla okr\u0119ty wysz\u0142y 27 sierpnia i powr\u00f3ci\u0142y 21 wrze\u015bnia.<\/p>\n Z \u017cyciorysu Konstantego Maciejewicza:<\/p>\n W chwili og\u0142oszenia mobilizacji Floty Ba\u0142tyckiej pozostaj\u0119 w s\u0142u\u017cbie na kr\u0105\u017cowniku pancernym \u00abRiurik\u00bb; 17 lipca 1914, w chwili og\u0142oszenia wojny rosyjsko-niemieckiej pozostaj\u0119 w s\u0142u\u017cbie na tym kr\u0105\u017cowniku i przyjmuj\u0119 udzia\u0142 w operacjach wojennych Floty Ba\u0142tyckiej. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n To jedyne zdania skre\u015blone r\u0119k\u0105 Maciejewicza na temat jego los\u00f3w w latach I wojny \u015bwiatowej. Rekonstrukcja tego okresu jego \u017cycia i s\u0142u\u017cby rodzi najwi\u0119cej k\u0142opot\u00f3w. Wiadomo, \u017ce na \u201eRiuriku\u201d pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 oficera wachtowego, \u017ce w czasie jednej z pierwszych akcji bojowych dozna\u0142 powa\u017cnej kontuzji. Alarm bojowy poderwa\u0142 bowiem na nogi ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119, kt\u00f3ra pozostawa\u0142a pod pok\u0142adem. Marynarze biegali na stanowiska bojowe. Tak\u017ce Konstanty Maciejewicz. Dzia\u0142a \u201eRiurika\u201d odda\u0142y pierwsze salwy. Pot\u0119\u017cny wstrz\u0105s targn\u0105\u0142 okr\u0119tem. W\u0142a\u015bnie w tym momencie Maciejewicz wyskoczy\u0142 na pok\u0142ad. Si\u0142a wybuchu spowodowa\u0142a uszkodzenie narz\u0105du s\u0142uchu. Konsekwencj\u0105 tego wypadku by\u0142o to, \u017ce s\u0142ysza\u0142 d\u017awi\u0119ki w zaw\u0119\u017conym pa\u015bmie cz\u0119stotliwo\u015bci.<\/p>\n Owe salwy… Zapami\u0119ta\u0142 je na ca\u0142e \u017cycie. By\u0142o to 2 lipca 1915 r., dok\u0142adnie o 09.36. Przed kilkoma dniami okr\u0119ty rosyjskie wysz\u0142y ze swoich baz, z zamiarem ostrzelania K\u0142ajpedy. Nadzwyczaj nie sprzyjaj\u0105ce warunki pogodowe, przede wszystkim g\u0119sta mg\u0142a, uniemo\u017cliwia\u0142y sprawne wykonanie planu. Tymczasem Niemcy postanowili za\u0142o\u017cy\u0107 pole minowe na doj\u015bciu do portu w rejonie Bogskar. Nie spodziewali si\u0119, \u017ce si\u0142y rosyjskie s\u0105 tak blisko. Kiedy za\u0142oga \u201eAlbatrosa\u201d stawiaj\u0105ca t\u0119 zapor\u0119 sko\u0144czy\u0142a prac\u0119, dow\u00f3dca okr\u0119tu, komodor von Karpf poleci\u0142 wys\u0142a\u0107 meldunek do dow\u00f3dcy \u201eRoona\u201d. Tekst depeszy zosta\u0142 przechwycony przez rosyjskich radiotelegrafist\u00f3w, odszyfrowany i przekazany do dow\u00f3dztwa flotylli. Postanowiono zaatakowa\u0107 s\u0142absze od rosyjskiego zgrupowanie okr\u0119t\u00f3w nieprzyjaciela. Tylko ta pogoda… Atak przesuwano z godziny na godzin\u0119. Liczono, \u017ce lada moment mg\u0142a ust\u0105pi i ods\u0142oni kryj\u0105ce si\u0119 w niej wrogie okr\u0119ty. Rozproszona flota rosyjska koncentrowa\u0142a swe si\u0142y. Wreszcie pad\u0142y pierwsze salwy. Wymiana ognia by\u0142a tak intensywna, \u017ce wkr\u00f3tce pocz\u0119\u0142o brakowa\u0107 amunicji. Na miejsce zgrupowania zd\u0105\u017ca\u0142 te\u017c \u201eRiurik\u201d. Dzia\u0142a kr\u0105\u017cownika rozpocz\u0119\u0142y ostrza\u0142 niemieckiego okr\u0119tu \u201eRoon\u201d. Mimo, \u017ce ogie\u0144 prowadzono z odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o jedenastu tysi\u0119cy metr\u00f3w, \u201eRiurik\u201d celnie razi\u0142 przeciwnika. Niemcy musieli ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105. Wtedy dzia\u0142a \u201eRiurika\u201d skierowano na kr\u0105\u017cownik \u201eLubeck\u201d. Tak\u017ce i ten okr\u0119t nie mia\u0142 najmniejszych szans w starciu z jednostk\u0105 rosyjsk\u0105. Jego pok\u0142adowe uzbrojenie ust\u0119powa\u0142o kalibrem i moc\u0105 przeciwnikowi. Uciek\u0142. \u201eRiurik\u201d wykona\u0142 kolejne manewry i w polu ra\u017cenia jego artylerii zn\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 kr\u0105\u017cownik pancerny \u201eRoon\u201d. Pot\u0119\u017cne fontanny wzbija\u0142y si\u0119 w niebo tu\u017c przy burtach niemieckiego okr\u0119tu. Od\u0142amki pocisk\u00f3w razi\u0142y jego za\u0142og\u0119, niszczy\u0142y pok\u0142adowe wyposa\u017cenie. I kiedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Niemcy zostan\u0105 pozbawieni jednego ze swych okr\u0119t\u00f3w, trafny strza\u0142 z \u201eRoona\u201d uszkodzi\u0142 dalmierze \u201eRiurika\u201d, uniemo\u017cliwiaj\u0105c precyzyjne kierowanie ogniem artylerii g\u0142\u00f3wnej. Usuni\u0119cie usterki trwa\u0142o kilkadziesi\u0105t minut. Czas ten jednak wystarczy\u0142, by \u201eRoon\u201d opu\u015bci\u0142 niebezpieczny akwen. Bitwa u wybrze\u017cy Gotlandii, okre\u015blona przez historyk\u00f3w jako najpowa\u017cniejsza z dotychczasowych akcji na Ba\u0142tyku, nie zmieni\u0142a jednak uk\u0142adu si\u0142. Mia\u0142a znaczenie presti\u017cowe. Podnios\u0142a morale za\u0142\u00f3g rosyjskich, wykaza\u0142a, \u017ce s\u0105 one dobrze przygotowane do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 wojennych i walki z doskonale uzbrojonym przeciwnikiem.[2]<\/a><\/p>\n Kontuzja, kt\u00f3rej Maciejewicz dozna\u0142 w czasie bitwy, wymaga\u0142a kilkutygodniowego leczenia. Otrzyma\u0142 urlop wypoczynkowy. A w \u017cyciu prywatnym Maciejewicza zaczyna\u0142o dzia\u0107 si\u0119 coraz wi\u0119cej. W czasie wizyt u pa\u0144stwa Stankiewicz\u00f3w by\u0142 ma\u0142om\u00f3wny, sprawia\u0142 wra\u017cenie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ci\u0105gle si\u0119 gdzie\u015b spieszy. Ca\u0142e popo\u0142udnia sp\u0119dza\u0142 w mieszkaniu swojego brata, Henryka, kt\u00f3ry po uko\u0144czeniu Instytutu G\u00f3rniczego otrzyma\u0142 dobr\u0105 posad\u0119 i o\u017ceni\u0142 si\u0119 z po\u0142tawiank\u0105 – Wog\u0105 Gacari. Od niej Konstanty dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce ich wsp\u00f3lna znajoma z Po\u0142tawy, Olga Kazin, chce na sta\u0142e przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Piotrogrodu. Po latach, w 1970 r., pani Olga Maciejewiczowa opowiada\u0142a synom, kt\u00f3rzy spisywali jej wspomnienia:<\/p>\n M\u00f3j dziadek, ojciec mamy, by\u0142 adwokatem, dyrektorem Banku Wzajemnego Kredytu w Po\u0142tawie. Na zje\u017adzie dyrektor\u00f3w bank\u00f3w wybrano go na dyrektora banku w Piotrogrodzie. [3]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Matka Olgi, w czasie d\u0142ugich wieczornych spotka\u0144 w domu Maciejewicz\u00f3w, bacznie obserwowa\u0142a swoj\u0105 c\u00f3rk\u0119, kt\u00f3ra spo\u015br\u00f3d wielu m\u0142odych ludzi, upodoba\u0142a sobie do rozm\u00f3w Konstantego. Jego opowie\u015bci, dono\u015bny g\u0142os i przenikliwe spojrzenie potrafi\u0142y \u201eokie\u0142zna\u0107\u201d temperament Olgi na wiele godzin.<\/p>\n Pierwsza oficjalna wizyta Konstantego w domu rodzic\u00f3w trwa\u0142a 15 minut. P\u00f3\u017aniej bywa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej. Pierwszy raz poca\u0142owa\u0142 mnie w dekolt. Razem je\u017adzili\u015bmy na koncerty. \u015awi\u0119ta Wielkanocne obchodzili\u015bmy bardzo uroczy\u015bcie.[4]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Znajomo\u015b\u0107 przerodzi\u0142a si\u0119 w sympati\u0119, a potem w uczucie. Dla kr\u0119gu znajomych i przyjaci\u00f3\u0142 obu rodzin sta\u0142o si\u0119 oczywiste, \u017ce ci m\u0142odzi stanowi\u0105 doskona\u0142\u0105 par\u0119, cho\u0107… Oboje, niezwykle impulsywni i uparci, cz\u0119sto si\u0119 sprzeczali, co komentowano sprawdzonym porzekad\u0142em: kto si\u0119 czubi… Bywa\u0142o, \u017ce r\u00f3\u017cnica pogl\u0105d\u00f3w ujawniana w czasie dyskusji ko\u0144czy\u0142a si\u0119 ch\u0142odnym po\u017cegnaniem. Przez kilka dni nie spotykali si\u0119, by po przej\u015bciu minorowych nastroj\u00f3w zn\u00f3w oddawa\u0107 si\u0119 pe\u0142nym gestykulacji dyskusjom.<\/p>\n Pod koniec lata 1915 r., Konstanty o\u015bmieli\u0142 si\u0119 poprosi\u0107 o r\u0119k\u0119 Olgi. Ta o\u015bwiadczyny przyj\u0119\u0142a z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105, ale ju\u017c w czasie kre\u015blenia wizji przysz\u0142ego wsp\u00f3lnego \u017cycia dosz\u0142o do sprzeczki. Postanowi\u0142 udowodni\u0107 narzeczonej, \u017ce jest cz\u0142owiekiem, dla kt\u00f3rego nie ma rzeczy niemo\u017cliwych. Z domu narzeczonej wybieg\u0142 na piotrogrodzk\u0105 ulic\u0119. Jak zawsze, energicznym krokiem ruszy\u0142 w stron\u0119 morskiej bazy. Sierpniowy wiecz\u00f3r, pe\u0142en spadaj\u0105cych gwiazd, okrywa\u0142 ch\u0142odnym wiatrem ostatnie spaceruj\u0105ce pary zakochanych. Nazajutrz Konstanty Maciejewicz zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do raportu w dow\u00f3dztwie floty. M\u00f3wi\u0142 podobno kr\u00f3tko i z wielkim rozgor\u0105czkowaniem. Nie wyobra\u017ca sobie \u017cycia bez ca\u0142kowitego po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 pracy, s\u0142u\u017cbie oraz doskonaleniu marynarskich umiej\u0119tno\u015bci i dlatego prosi o skierowanie do s\u0142u\u017cby na… okr\u0119tach podwodnych.<\/p>\n Obok lotnictwa – s\u0142u\u017cba podwodniacka uchodzi\u0142a nadal za dziedzin\u0119 ogromnych mo\u017cliwo\u015bci. W\u015br\u00f3d pilot\u00f3w oraz marynarzy okr\u0119t\u00f3w podwodnych spotyka\u0142o si\u0119 ludzi rzeczywi\u015bcie odwa\u017cnych. Niedoskona\u0142o\u015b\u0107 konstrukcji oraz ci\u0105g\u0142e doskonalenie sztuki podwodnej nawigacji, by\u0142y przyczyn\u0105 nierzadkich a tragicznych w skutkach wypadk\u00f3w. Ambicj\u0105 jednak dow\u00f3dc\u00f3w wielu flot \u015bwiata oraz punktem honoru ich marynarzy by\u0142o opanowanie techniki podwodnego p\u0142ywania.<\/p>\n Intensywny rozw\u00f3j tego rodzaju broni datuje si\u0119 od prze\u0142omu XIX i XX wieku. W\u00f3wczas to oceniono skuteczno\u015b\u0107 torped, wykorzystano j\u0105 przy konstruowaniu torpedowc\u00f3w, a wizja pos\u0142ugiwania si\u0119 broni\u0105 spod wody nakazywa\u0142a podejmowanie dalszych prac badawczych oraz konstruktorskich.<\/p>\n Pierwsze flotylle rosyjskich okr\u0119t\u00f3w podwodnych, kt\u00f3re w czasie wojny z Japoni\u0105 operowa\u0142y na Pacyfiku, potwierdzi\u0142y a\u017c nadto sw\u0105 przydatno\u015b\u0107 w prowadzeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych. I cho\u0107 nie trafiono torped\u0105 \u017cadnego okr\u0119tu przeciwnika, to jednak Japo\u0144czycy z wielk\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 rozwijali akcje, bowiem wiedzieli, \u017ce miejsc wa\u017cnych ze strategicznego punktu widzenia strzeg\u0105 podwodniacy. Tak by\u0142o mi\u0119dzy innymi we W\u0142adywostoku. Japo\u0144czycy nie odwa\u017cyli si\u0119 zaatakowa\u0107 tego portu i bazy, bo by\u0142 on os\u0142aniany przez okr\u0119ty podwodne.<\/p>\n Ju\u017c w 1906 r., admiralicja podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o stworzeniu Szkolnego Oddzia\u0142u Podwodnego. W roku nast\u0119pnym przyj\u0119to 200 os\u00f3b, kt\u00f3re pod kierunkiem wcze\u015bniej wyszkolonych instruktor\u00f3w mia\u0142y stanowi\u0107 za\u0142og\u0119 czterech okr\u0119t\u00f3w. Dla nich komendant szko\u0142y, kontradmira\u0142 Szcz\u0119snowicz zorganizowa\u0142 baz\u0119 w Lipawie – przysta\u0144 wraz z niezb\u0119dnym zapleczem. W 1909 r., w wyniku intensywnie prowadzonego szkolenia, sformowana zosta\u0142a pierwsza brygada okr\u0119t\u00f3w podwodnych Morza Ba\u0142tyckiego. Tworzy\u0142y j\u0105 dywizjony, po pi\u0119\u0107 jednostek ka\u017cdy.<\/p>\n W czasie rzadkich zej\u015b\u0107 na l\u0105d biegli\u015bmy na targowiska, by wypi\u0107 surowe jajko, poczu\u0107 zapach \u015bwie\u017co upieczonego chleba, zasmakowa\u0107 ciep\u0142ego mleka. <\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Lipawa,[5]<\/a> a potem Rewel[6]<\/a> sta\u0142y si\u0119 centrami szkolenia kadr podwodniackich. Intensywnie eksploatowany sprz\u0119t szkoleniowy wymaga\u0142 napraw i remont\u00f3w. Stworzono wi\u0119c zaplecze techniczne, ale nie ustrze\u017cono si\u0119 wypadk\u00f3w. G\u0142o\u015bnym echem w spo\u0142eczno\u015bci morskiej odbi\u0142 si\u0119 ten, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce 23 marca 1913 r.,[7]<\/a> Tego dnia w okolicy lipawskiej latarni morskiej zaton\u0105\u0142 jeden ze szkolnych okr\u0119t\u00f3w. Do zaj\u015bcia dosz\u0142o na skutek \u017ale domkni\u0119tego luku wentylacyjnego. Dzi\u0119ki akcji ratowniczej uda\u0142o si\u0119 podnie\u015b\u0107 z g\u0142\u0119boko\u015bci 30. metr\u00f3w zatopiony okr\u0119t i uratowa\u0107 jego kilkuosobow\u0105 za\u0142og\u0119. Do\u015bwiadczenie zwi\u0105zane z wypadkiem \u201eMinogi\u201d,[8]<\/a> bo tak nazywa\u0142 si\u0119 ten okr\u0119t, sk\u0142oni\u0142o konstruktor\u00f3w do zwr\u00f3cenia wi\u0119kszej uwagi na wyposa\u017cenie okr\u0119t\u00f3w w \u015brodki ratunkowe.<\/p>\n – Wszyscy mi odradzali, ale – jak m\u00f3wi\u0142em – pok\u0142\u00f3ci\u0142em si\u0119 z narzeczon\u0105 i postanowi\u0142em zrobi\u0107 jej na z\u0142o\u015b\u0107. A co mog\u0142o wywo\u0142a\u0107 wi\u0119kszy efekt jak nie zdecydowanie si\u0119 na p\u0142ywanie podwodne? Napisa\u0142em wi\u0119c podanie, kt\u00f3re zosta\u0142o zaopiniowane pozytywnie i drog\u0105 s\u0142u\u017cbow\u0105 przes\u0142ane do Oficerskiej Szko\u0142y P\u0142ywania Podwodnego. Tam zakwalifikowano mnie na komisj\u0119 lekarsk\u0105 – pierwszy etap sprawdzania przydatno\u015bci kandydata. Lekarz chyba dwa razy mierzy\u0142 mi ci\u015bnienie. Kolejne wyniki byty gorsze od poprzednich. I odrzucili. No, nie spodziewa\u0142em si\u0119 czego\u015b podobnego. Dawaj przekonywa\u0107, \u017ce to zdenerwowanie, \u017ce czuj\u0119 si\u0119 \u015bwietnie, a ju\u017c na pewno nie znajd\u0105 drugiego tak zdrowego jak ja! Cz\u0142onkowie komisji raz jeszcze si\u0119 naradzili. Zgoda, ale zezwala si\u0119 na p\u0142ywanie podwodne tylko w okresie wojennym; przyczyna – z\u0142y stan zdrowia. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n W\u0142adze morskie nie mog\u0142y, ze zrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w, przebiera\u0107 w\u015br\u00f3d zg\u0142aszaj\u0105cych si\u0119 do nich os\u00f3b. Ka\u017cdy, kto dobrowolnie chcia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 na okr\u0119tach podwodnych, potwierdza\u0142 t\u0105 decyzj\u0105 swoj\u0105 odwag\u0119.<\/p>\n Szkolenie odbywa\u0142o si\u0119 w Rewlu. W tamtejszym basenie portowym sta\u0142 stary kr\u0105\u017cownik \u201ePiotr I\u201d, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 bazy dla szkolnych za\u0142\u00f3g okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Maciejewicza skierowano w\u00f3wczas na \u201eSzczuk\u0119\u201d. Mimo \u017ce by\u0142a to jednostka szkoleniowa, obowi\u0105zywa\u0142y na niej wszelkie rygory wynikaj\u0105ce ze stanu wojny.<\/p>\n \u201eSzczuka\u201d [9]<\/a> to stary okr\u0119t podwodny, z czas\u00f3w wojny rosyjsko-japo\u0144skiej. W sierpniu 1915 r., operowa\u0142 na Morzu Ba\u0142tyckim. W\u00f3wczas nadawa\u0142 si\u0119 jedynie do cel\u00f3w szkoleniowych. Dopiero w 1916 r., Flota Ba\u0142tycka i Flota Czarnomorska otrzyma\u0142y 11 okr\u0119t\u00f3w typu AG. [10]<\/a> Zbudowa\u0142a je ameryka\u0144ska firma Holland. [11]<\/a> Jej rosyjskim przedstawicielem zosta\u0142y znane Zak\u0142ady Newskie w Petersburgu. Rosja kupi\u0142a nie tylko \u0142odzie typu \u201eFulton\u201d, kt\u00f3re nosi\u0142y nazw\u0119 \u201eSum\u201d, ale tak\u017ce zleci\u0142a w 1911 roku budow\u0119 trzech niewielkich, jednoosobowych \u0142odzi wed\u0142ug projektu \u201eHolland 27B\u201d. Mia\u0142y one chroni\u0107 twierdz\u0119 Kronsztad. W 1913 roku, w Niko\u0142ajewie, rozpocz\u0119to natomiast budow\u0119 trzech \u0142odzi wed\u0142ug projektu \u201eHolland 31 A\u201d, typu \u201eNarwal\u201d. Wreszcie w latach 1915-16 zakupiono w Stanach Zjednoczonych 11 \u0142odzi projektu \u201eHolland 602 F), typu AG. Wszystkie, po dostarczeniu do W\u0142adywostoku, przewieziono kolej\u0105 do Zak\u0142ad\u00f3w Ba\u0142tyckich, gdzie doko\u0144czono monta\u017cu i wyposa\u017cenia.<\/p>\n Podwodniacy to by\u0142a szczeg\u00f3lna grupa wybra\u0144c\u00f3w, ludzi o niezwyk\u0142ych charakterach. W\u00f3wczas nikt nie wyobra\u017ca\u0142 sobie, jak dalece ta formacja si\u0142 zbrojnych si\u0119 rozwinie. My byli\u015bmy pierwszymi. Wybra\u0144cami i… samob\u00f3jcami, jak mawiano.<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Popularne \u201eagnichy\u201d (te ba\u0142tyckie otrzyma\u0142y kryptonimy AG-11- AG-15) znane by\u0142y we flotach \u015bwiata od trzydziestu lat. Najnowsze konstrukcje charakteryzowa\u0142y si\u0119 ciekawym rozwi\u0105zaniem luk\u00f3w wej\u015bciowych. Wyposa\u017cono je, na wypadek zatopienia okr\u0119tu, w specjalne cylindryczne os\u0142ony w\u0142azu g\u0142\u00f3wnego, zapewniaj\u0105ce powstanie poduszki powietrznej mi\u0119dzy dolnymi kraw\u0119dziami tego cylindra a sufitow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wn\u0119trza okr\u0119tu.<\/p>\n – Nasze szkolenie by\u0142o bardzo intensywne. Byli\u015bmy potrzebni na okr\u0119tach, a nie w szkole. 20 kwietnia 1916 r., zda\u0142em egzaminy ko\u0144cowe i otrzyma\u0142em tytu\u0142 oficera specjalisty p\u0142ywania podwodnego. W\u00f3wczas wiedzia\u0142em, \u017ce trafi\u0119 na jedn\u0105 z \u201eagnich\u201d. Jednak los sp\u0142ata\u0142 mi wielkiego figla. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n W szkole Maciejewicz spotka\u0142 swojego koleg\u0119 z Morskiego Korpusu, p\u00f3\u017aniej przyjaciela, z kt\u00f3rym p\u0142ywa\u0142 na \u201eRiuriku\u201d, Czes\u0142awa Maciejewskiego.[12]<\/a> W 1915 r., obaj byli oni entuzjastami podwodnego p\u0142ywania i cho\u0107 mogli dalej awansowa\u0107, zdobywa\u0107 coraz wy\u017csze stanowiska we flocie nawodnej – wybrali okr\u0119ty podwodne. Szko\u0142\u0119 podwodniack\u0105 uko\u0144czyli z najlepszymi wynikami.<\/p>\n W chwil\u0119 po zako\u0144czonych egzaminach wbieg\u0142 do Sali kurier z admiralicji.<\/p>\n – Porucznik Mac… Macu.. Macieje…<\/p>\n – Jestem \u2013 odpowiedzia\u0142 Maciejewicz, wyci\u0105gaj\u0105c r\u0119k\u0119 po depesz\u0119. Przeczyta\u0142 j\u0105, nie spojrzawszy, \u017ce adresatem wiadomo\u015bci jest w istocie porucznik Maciejewski, Maciejewicz natychmiast pobieg\u0142 do gmachu Admiralicji. Tam \u2013 r\u00f3wnie\u017c nie sprawdzaj\u0105c to\u017csamo\u015bci \u2013 wr\u0119czono mu rozkaz zamustrowania na… szkolny \u017caglowiec \u201eMusson\u201d, w charakterze I oficera! W pierwszej chwili nie bardzo wierzy\u0142 w\u0142asnym uszom. To po to uko\u0144czy\u0142 kurs podwodnego p\u0142ywania, uczestniczy\u0142 w wielkich bitwach I wojny \u015bwiatowej, \u017ceby teraz p\u00f3j\u015b\u0107 na ty\u0142y, i w dodatku na jak\u0105\u015b \u017caglow\u0105 kryp\u0119? O, nie! Zameldowa\u0142 si\u0119 u admira\u0142a. Nie przebieraj\u0105c w s\u0142owach powiedzia\u0142 co s\u0105dzi o takiej decyzji.<\/p>\n – Poruczniku Maciejewski, przecie\u017c prosili\u015bcie… \u2013 adiutant admira\u0142a si\u0119gn\u0105\u0142 po jaki\u015b papier le\u017c\u0105cy na biurku i poda\u0142 Maciejewiczowi.<\/p>\n – Ale ja, ja nazywam si\u0119 Maciejewicz!<\/p>\n Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zasz\u0142a pomy\u0142ka. Ot\u00f3\u017c Czes\u0142aw Maciejewski zamierza\u0142 wst\u0105pi\u0107 w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski i poprosi\u0142 dow\u00f3dztwo o przydzia\u0142 na jednostk\u0119, na kt\u00f3rej pobyt umo\u017cliwi\u0142by mu dope\u0142nienie niezb\u0119dnych formalno\u015bci oraz, cho\u0107 przez kilka tygodni, pozwoli\u0142by cieszy\u0107 si\u0119 nowym stanem cywilnym. Zgod\u0119 otrzyma\u0142 i to on mia\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 na \u201eMussona\u201d. S\u0142ysz\u0105c to wyja\u015bnienie, Maciejewicz u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 serdecznie i w spos\u00f3b daleki od s\u0142u\u017cbowego machn\u0105\u0142 r\u0119k\u0105, odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na pi\u0119cie i skierowa\u0142 kroki w stron\u0119 wyj\u015bcia. Admira\u0142 zatrzyma\u0142 go jednak, kaza\u0142 podej\u015b\u0107 bli\u017cej i spokojnie powiedzia\u0142:<\/p>\n – A wiecie co, poruczniku, w\u0142a\u015bnie takich ludzi jak pan potrzeba nam na okr\u0119tach szkolnych. Zgodnie z zaistnia\u0142\u0105 pomy\u0142k\u0105 – rozkaz wykona\u0107. Wasz przydzia\u0142 s\u0142u\u017cbowy – \u201eMusson\u201d. Mo\u017cecie odej\u015b\u0107.<\/p>\n W tym czasie Morski Korpus dysponowa\u0142 trzema bli\u017aniaczymi \u017caglowcami. Nosi\u0142y one nazwy \u201eBriz\u201d, \u201ePassat\u201d, i \u201eMusson\u201d. Na pok\u0142adzie tego ostatniego Maciejewicz zg\u0142osi\u0142 si\u0119 1 maja 1916 r., Przygn\u0119biony i za\u0142amany, ze zgroz\u0105 patrzy\u0142 na pl\u0105tanin\u0119 lin i niezbyt wysokie maszty. Umorusani kadeci \u0142adowali prowiant do \u0142adowni. Wygl\u0105dali tak jak on, przed laty, gdy pierwszy raz zameldowa\u0142 si\u0119 na \u201eRyndzie\u201d.<\/p>\n Po kilku dniach – nowa sensacja. Maciejewicza mianowano dow\u00f3dc\u0105 okr\u0119tu. Polecono r\u00f3wnocze\u015bnie, by natychmiast wyprowadzi\u0142 \u017caglowiec na wody Zatoki Fi\u0144skiej i rozpocz\u0105\u0142 realizowanie programu praktyki. Wtedy to ten entuzjasta nowoczesno\u015bci, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zamierza\u0142 p\u0142ywa\u0107 pod wod\u0105, uczestniczy\u0107 w akcjach bojowych, stan\u0105\u0142 na pok\u0142adzie \u201eMussona\u201d, a w jego oczach malowa\u0142a si\u0119 rozpacz. Nie mia\u0142 bowiem praktycznie \u017cadnego przygotowania do dowodzenia \u017caglowcem. Na \u201eMussonie\u201d by\u0142 w\u00f3wczas sternikiem cz\u0142owiek wielkiej duszy, stary matros, \u0141otysz, kt\u00f3ry okr\u0119t zna\u0142 doskonale.<\/p>\n – Czy pozwoli pan kapitan, \u017ce poradz\u0119, aby wychodzenie z portu, przy pogodzie takiej jak dzi\u015b rozpocz\u0105\u0107 od….<\/p>\n I potoczy\u0142y si\u0119 serdeczne rady, z kt\u00f3rych Maciejewicz natychmiast skorzysta\u0142.<\/p>\n M\u0142ody cz\u0142owiek nie lubi s\u0142ucha\u0107. Ale na morzu wszystkie te i podobne zasady trzeba zostawi\u0107 na brzegu, przed odej\u015bciem statku od nabrze\u017ca. Z t\u0105 chwil\u0105 zaczyna obowi\u0105zywa\u0107 logika \u017cycia i \u015bmierci, odpowiedzialno\u015bci za innych i wyzyskanie statku\u00a0 do smakowania tego, o czym si\u0119 si\u0119 marzy\u0142o \u2013 do \u017ceglowania!<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Wiedza i do\u015bwiadczenie sternika trafi\u0142y na wdzi\u0119cznego s\u0142uchacza i… ucznia. Nowy dow\u00f3dca \u017caglowca godzinami s\u0142ucha\u0142 swojego \u201emistrza\u201d. Kiedy stawa\u0142 na mostku, nakazywa\u0142 najpierw bezwzgl\u0119dn\u0105 cisz\u0119. Chcia\u0142 bowiem dobrze s\u0142ysze\u0107 \u017cyczliwie i p\u00f3\u0142g\u0142osem wypowiadane przez \u0141otysza rady. Po miesi\u0105cu Maciejewicz ju\u017c tylko spogl\u0105da\u0142 na swojego nauczyciela, kt\u00f3ry mrugni\u0119ciem oka akceptowa\u0142 jego komendy. I tak by\u0142o przez ca\u0142e \u017cycie Maciejewicza. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 wkracza\u0142 w nowe sytuacje \u017cyciowe i zawodowe. No, prawie… Ale do lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dwudziestego stulecia, kiedy to musia\u0142 stawi\u0107 czo\u0142o morzu g\u0142upoty i politycznej ciemnoty, mia\u0142o jeszcze up\u0142yn\u0105\u0107 sporo czasu.<\/p>\n – Ka\u017cd\u0105 prac\u0119 trzeba polubi\u0107. Ka\u017cd\u0105, kt\u00f3r\u0105 przychodzi nam wykonywa\u0107. Wtedy lepiej i szybciej staniemy si\u0119 w niej mistrzami. Nawet ta praca, kt\u00f3ra na pierwszy rzut oka nam si\u0119 nie podoba, nie odpowiada naszym oczekiwaniom, jest w stanie dostarczy\u0107 wiele satysfakcji. Tylko trzeba umie\u0107 j\u0105 polubi\u0107. A p\u00f3\u017aniej\u2026, p\u00f3\u017aniej b\u0119dziemy twierdzi\u0107, \u017ce nie mogliby\u015bmy w \u017cyciu robi\u0107 nic innego! <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Trzy \u017caglowce zatrzyma\u0142y si\u0119 na nocny post\u00f3j u skalistych i niebezpiecznych szkier\u00f3w, w pobli\u017cu jednej z fi\u0144skich wysepek. Rano warunki pogodowe uleg\u0142y pogorszeniu. Silny wiatr utrudnia\u0142 sprawne podniesienie kotwicy i wyprowadzenie jednostek na otwarte morze. Wszystkie za\u0142ogi pozostawa\u0142y w gotowo\u015bci. Maciejewicz nie potrafi\u0142 ukry\u0107 zdenerwowania. Uczniowskie r\u0119ce z wysi\u0142kiem podnosi\u0142y kabestanem ci\u0119\u017ck\u0105 kotwic\u0119. Kr\u00f3tka ba\u0142tycka fala wybija\u0142a ich z rytmu. Nieco pewniej poczu\u0142 si\u0119 w chwili, gdy za ko\u0142em sterowym stan\u0105\u0142 jego przyjaciel. \u0141otysz us\u0142ysza\u0142 komendy, jakie pada\u0142y na \u201ePassacie\u201d. Kadeci niezwykle szybko wspinali si\u0119 po wantach. Wielkie p\u0142otniska, uwolnione i swobodne, przytuli\u0142y si\u0119 do wiatru. \u017baglowiec dozna\u0142 pe\u0142ni swobody. I wtedy da\u0142 si\u0119 poczu\u0107 silniejszy jeszcze podmuch. Wiatr uderzy\u0142 w napi\u0119te liny i maszty. \u201ePassat\u201d sk\u0142oni\u0142 si\u0119 lekko na lew\u0105 burt\u0119 i statek zacz\u0105\u0142 dryfowa\u0107 w kierunku ostrych przybrze\u017cnych ska\u0142 podwodnych. Podniesiona przed chwil\u0105 i z takim trudem kotwica, ze zgrzytem \u0142a\u0144cucha zn\u00f3w pow\u0119drowa\u0142a do wody. Manewr odej\u015bcia nie uda\u0142 si\u0119 te\u017c na \u201eBrizie\u201d. Wszystkie oczy na obu \u017caglowcach by\u0142y skierowane na \u201eMussona\u201d. Napi\u0119te mi\u0119\u015bnie twarzy Maciejewicza rejestrowa\u0142y ka\u017cdy podmuch wiatru. Wyschni\u0119te wargi szykowa\u0142y si\u0119 do g\u0142o\u015bnego okrzyku: kotwica – g\u00f3ra!<\/p>\n – Mo\u017ce jeszcze chwileczk\u0119? – us\u0142ysza\u0142 szept sternika.<\/p>\n Po chwili lekko przechylony szkuner wy\u015blizn\u0105\u0142 si\u0119 ze skalistej zatoczki i spokojnie ruszy\u0142 w stron\u0119 otwartego morza. Ch\u0142odzone bryz\u0105 krople potu na twarzy dow\u00f3dcy \u0142agodzi\u0142y napi\u0119cie nerwowe. \u0141otysz podszed\u0142 do prze\u0142o\u017conego i… przeprosi\u0142 go, i\u017c o\u015bmieli\u0142 si\u0119 zasugerowa\u0107 kapitanowi decyzj\u0119, o co nie by\u0142 proszony. Maciejewicz zrozumia\u0142, i\u017c od tej chwili ju\u017c tylko on b\u0119dzie decydowa\u0107 o wszelkich sprawach na okr\u0119cie. U\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 i u\u015bciska\u0142 starego sternika.<\/p>\n Przygoda na \u201eMussonie\u201d trwa\u0142a zaledwie cztery miesi\u0105ce. Kiedy jesieni\u0105 s\u0142uchacze Morskiego Korpusu powr\u00f3cili do sal wyk\u0142adowych, Maciejewicz zosta\u0142 odkomenderowany na pok\u0142ad dobrze mu znanego \u201eRiurika\u201d. Obj\u0105\u0142 tam funkcj\u0119 oficera wachtowego. Lecz zn\u00f3w na kr\u00f3tko. W \u201eBa\u0142tijskim Zawodzie\u201d dobiega\u0142 ko\u0144ca monta\u017c kolejnych \u201eagnich\u201d. Wiedzia\u0142, \u017ce lada dzie\u0144 otrzyma rozkaz przej\u015bcia na AG-15.[13]<\/a> Bardzo chcia\u0142 p\u0142ywa\u0107 w\u0142a\u015bnie na tym okr\u0119cie. Doskonale zna\u0142 jego dow\u00f3dc\u0119. Razem ze Stankiewiczem od lat tworzyli tr\u00f3jk\u0119 przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n 20 listopada 1916 r., nazwisko Maciejewicza pierwszy raz zapisano w dzienniku pok\u0142adowym AG-15. Umieszczono je na drugim miejscu, po dow\u00f3dcy, mia\u0142 bowiem pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 starszego oficera okr\u0119tu. O skierowanie to zabiega\u0142 Maciejewicz bardzo intensywnie, poniewa\u017c… chcia\u0142 si\u0119 \u017ceni\u0107. Jego narzeczona by\u0142a gotowa zapomnie\u0107 o dawnych sprzeczkach, ale Konstanty powiedzia\u0142, \u017ce po\u015blubi j\u0105, kiedy zostanie marynarzem okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Po\u015blubi j\u0105 bez wzgl\u0119du na to, czy pani Oldze b\u0119dzie si\u0119 to podoba\u0142o czy nie.<\/p>\n Termin \u015blubu wyznaczono na 15 stycznia 1917 r., Kawalerski wiecz\u00f3r zaplanowano na wiecz\u00f3r sylwestrowy. AG-15 cumowa\u0142a w\u00f3wczas w bazie w Helsingforsie. Maciejewicz zaprosi\u0142 przyjaci\u00f3\u0142, by w otoczeniu butelek znakomitego szampana powita\u0107 Nowy Rok. Rok szczeg\u00f3lny. Koledzy \u017cartowali, \u017ce w przypadku Maciejewicza \u201eco rok, to…. nowa szko\u0142a\u201d. Teraz mia\u0142a to by\u0107 ta najtrudniejsza, \u017cyciowa, rodzinna. Spotkanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 na kilka godzin przed p\u00f3\u0142noc\u0105. Jego charakter w pe\u0142ni odpowiada\u0142 marynarskim tradycjom. Oto zaproszeni go\u015bcie mieli obowi\u0105zek przybycia w… strojach nocnych. Jak jeden m\u0105\u017c wype\u0142nili \u017cyczenie gospodarza i przyszli w pid\u017camach i nocnych koszulach. Kiedy wybi\u0142a p\u00f3\u0142noc, rozbawione towarzystwo, z kielichami szampana, wybra\u0142o si\u0119 na nocny spacer ulicami \u015bwi\u0119tuj\u0105cego Helsingforsu. Poszli oczywi\u015bcie w bieli\u017anie nocnej.<\/p>\n Zimowe miesi\u0105ce os\u0142abi\u0142y tempo dzia\u0142a\u0144 wojennych. Skute lodem wody Ba\u0142tyku w znacznym stopniu ograniczy\u0142y \u017ceglug\u0119. Statki handlowe z trudem przedziera\u0142y si\u0119 przy wsparciu lodo\u0142amaczy na otwarte morze. Niecz\u0119sto te\u017c w bazach marynarki wojennej og\u0142aszano alarmy bojowe. Marynarze wiele czasu sp\u0119dzali konserwuj\u0105c i remontuj\u0105c swoje okr\u0119ty. By\u0142o te\u017c wtedy wiele okazji do wsp\u00f3lnych biesiad. Najcz\u0119\u015bciej wspominano epizody z minionej kampanii, opowiadano przygody \u201eDrakona\u201d, \u201eOkunia\u201d, \u201eAlligatora\u201d i \u201eWo\u0142ka\u201d. Pierwszy z okr\u0119t\u00f3w spotka\u0142 w czasie patrolu, w kwietniu 1915 r., nieprzyjacielski kr\u0105\u017cownik. Zdecydowano si\u0119 na atak torpedowy. Wr\u00f3g zosta\u0142 trafiony.<\/p>\n W maju tego samego roku \u201eOkun\u201d zdo\u0142a\u0142 przedrze\u0107 si\u0119 przez lini\u0119 kontrtorpedowc\u00f3w konwojuj\u0105cych dziesi\u0119\u0107 niemieckich statk\u00f3w. Przygotowywa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie do wystrzelenia torped w stron\u0119 jednostek handlowych, gdy zosta\u0142 dostrze\u017cony przez nieprzyjaciela. Musia\u0142 ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105, by nie zosta\u0107 staranowanym. Niemiecki kontrtorpedowiec najecha\u0142 jednak na peryskop \u201eOkunia\u201d.<\/p>\n Wiele do opowiadania mieli te\u017c cz\u0142onkowie za\u0142ogi \u201eWo\u0142ka\u201d. Patrolowali szlak, kt\u00f3rym wielkie transportowce przewozi\u0142y rud\u0119 ze Szwecji do Niemiec. Pewnego dnia napotkali frachtowiec, kt\u00f3ry nie mia\u0142 \u017cadnej bandery. Ostrzelali go z broni pok\u0142adowej. W\u00f3wczas zauwa\u017cyli, jak na maszt statku wci\u0105gni\u0119ta zosta\u0142a bandera niemiecka. Polecono w\u00f3wczas kapitanowi statku, by natychmiast opu\u015bci\u0142 wszystkie szalupy, skierowa\u0142 do nich za\u0142og\u0119, a sam zabrawszy statkowe dokumenty, zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do okr\u0119tu podwodnego. Polecenie zosta\u0142o wykonane wzorowo. Niemcy wiedzieli bowiem, \u017ce w przeciwnym razie ich statek zosta\u0142by storpedowany, a jego za\u0142oga nie mia\u0142aby \u017cadnej szansy na ratunek. Kapitana aresztowano, statek zatopiono, a za\u0142og\u0119 pozostawiono na morzu, w szalupach.<\/p>\n Tego samego dnia \u201eWo\u0142k\u201d spotka\u0142 inny jeszcze niemiecki transportowiec. Jego kapitan zdecydowa\u0142 si\u0119 na ucieczk\u0119, ale po kilkugodzinnym po\u015bcigu dosi\u0119g\u0142y go rosyjskie torpedy. Min\u0119\u0142o kilka godzin i zn\u00f3w dostrze\u017cono niemiecki statek towarowy. Rzecz tym razem mia\u0142a przebieg dok\u0142adnie taki sam, jak przy spotkaniu z pierwszym frachtowcem.<\/p>\n – W marcu 1917 r., dosz\u0142o do wybuchu pierwszej rewolucji bur\u017cuazyjnej. Nastroje rewolucyjne obj\u0119\u0142y tak\u017ce flot\u0119. Kto wie, czy w stopniu nie wi\u0119kszym ni\u017c inne formacje. Pami\u0119tam, \u017ce dotychczasowe sta\u0142e za\u0142ogi naszych okr\u0119t\u00f3w zosta\u0142y niemal w ca\u0142o\u015bci zwolnione. Na moim okr\u0119cie pozosta\u0142 dow\u00f3dca i ja. Otrzymali\u015bmy w\u00f3wczas now\u0105 za\u0142og\u0119 – bardzo m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli poj\u0119cia o podwodnym p\u0142ywaniu. Rozpocz\u0119li\u015bmy wi\u0119c intensywne szkolenie. Musz\u0119 jednak powiedzie\u0107, \u017ce przebieg marcowej rewolucji na okr\u0119tach podwodnych mia\u0142 do\u015b\u0107 specyficzny charakter. No bo na tych okr\u0119tach jest tak, \u017ce za\u0142oga i oficerowie pozostaj\u0105 w sta\u0142ym kontakcie. Obok siebie jedz\u0105, \u015bpi\u0105 i pracuj\u0105. Wytwarzaj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas zupe\u0142nie inne stosunki mi\u0119dzyludzkie ni\u017c na l\u0105dzie. Nie ma te\u017c dystansu, jak na okr\u0119tach nawodnych. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Kolega Maciejewicza, Czes\u0142aw Maciejewski, w wywiadzie udzielonym reporterowi \u201eTygodnika Morskiego\u201d tak wspomina\u0142 tamte czasy:<\/p>\n Gdy w 1917 r., powsta\u0142 Rz\u0105d Tymczasowy, na \u0142odziach podwodnych powsta\u0142y komitety rewolucyjne. Na mojej \u0142odzi kolektyw dowodzenia wybra\u0142 mnie dow\u00f3dc\u0105. Uzgodniono, \u017ce dow\u00f3dca b\u0119dzie odpowiedzialny za taktyk\u0119 i manewry, a kolektyw dowodzenia za utrzymanie dyscypliny. W sk\u0142ad za\u0142ogi wchodzi\u0142o m.in. trzech Polak\u00f3w (…). W sumie, w dywizjonie \u0142odzi podwodnych by\u0142o chyba kilkudziesi\u0119ciu polskich marynarzy. [14]<\/a><\/p><\/blockquote>\n W innym wywiadzie, publikowanym tak\u017ce przez \u201eTygodnik Morski\u201d kpt. Maciejewski uzupe\u0142ni\u0142 tamte wspomnienia:<\/p>\n Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce bardzo dobrze mi si\u0119 pracowa\u0142o i z w\u0142adzami rewolucyjnymi i z za\u0142og\u0105 okr\u0119tu. Podam przyk\u0142ad (…). Wiosn\u0105 1917 r., wydano rozkaz zniesienia wszystkich stopni oficerskich i okre\u015blono organizacj\u0119 w\u0142adzy na okr\u0119tach. By\u0142 ni\u0105 duet w sk\u0142adzie: dow\u00f3dca i komitet okr\u0119towy. W rozmowach mieli\u015bmy u\u017cywa\u0107 nast\u0119puj\u0105cych zwrot\u00f3w: towarzyszu dow\u00f3dco, towarzyszu sterniku, towarzyszu mechaniku itd. Marynarze woleli jednak m\u00f3wi\u0107 mi wprost Czes\u0142awie Walerianowiczu i wielu z nich prosi\u0142o, abym nie m\u00f3wi\u0142 im przez \u00abwy\u00bb, lecz \u00abty\u00bb. Wtedy te\u017c wszed\u0142 w \u017cycie zakaz noszenia oficerskich dystynkcji. Nie wszyscy zgodzili si\u0119 z tym, pr\u00f3bowali protestowa\u0107, nadal wychodzili do miasta w mundurach z epoletami, za co cz\u0119sto spotyka\u0142a ich przykro\u015b\u0107. Marynarze czy \u017co\u0142nierze podchodzili do nich i si\u0142\u0105 zrywali wszystkie dystynkcje oficerskie. Ja w\u00f3wczas by\u0142em w domu i nie wiedzia\u0142em o tym rozkazie. Za\u0142oga okr\u0119tu wys\u0142a\u0142a wi\u0119c do mnie delegacj\u0119 marynarzy, kt\u00f3rzy mieli mnie poinformowa\u0107, o co chodzi i poradzi\u0107, bym zdj\u0105\u0142 z munduru wszystkie oznaki oficerskie. [15]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Przebieg s\u0142u\u017cby Konstantego Maciejewicza na okr\u0119tach podwodnych wskazuje, \u017ce jego do\u015bwiadczenia musia\u0142y by\u0107 podobne do tych, jakie sta\u0142y si\u0119 udzia\u0142em Czes\u0142awa Maciejewskiego. Jego jednak, Maciejewicza filozofi\u0105 i ideologi\u0105 by\u0142a… praca. Jest ona celem i sensem \u017cycia \u2013 twierdzi\u0142. Chcia\u0142 by\u0107 mistrzem. Ju\u017c wtedy, u pocz\u0105tku morskiej drogi, nikt nie m\u00f3g\u0142by kwestionowa\u0107 jego morskich kwalifikacji.<\/p>\n Zapewne dobrze czu\u0142 si\u0119 na swoim okr\u0119cie. Po latach, je\u015bli wspomina\u0142 AG-15, to zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce dobry to by\u0142 okr\u0119t. Wtedy, wczesn\u0105 wiosn\u0105 1917 r., nie wiedzia\u0142 jeszcze, \u017ce ten przedziwny zwi\u0105zek marynarza i okr\u0119tu, ten zwi\u0105zek, kt\u00f3ry nakazywa\u0142 mu oddawa\u0107 wszystkie si\u0142y bezwzgl\u0119dnemu w swej nieczu\u0142o\u015bci stalowemu kad\u0142ubowi, wkr\u00f3tce sprawdzi si\u0119 w jak\u017ce dramatycznych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n [\/vc_column_text]<\/div><\/div>[vc_empty_space][vc_separator border_width=”3″][vc_empty_space][vc_text_separator title=”Kapitan kapitan\u00f3w – uzupe\u0142nienia i komentarze” i_icon_fontawesome=”fa fa-anchor” css_animation=”bounceInLeft” add_icon=”true”][vc_empty_space]\n <\/p> ![\"Siwucz](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/024-Siwucz-e1520777431812.jpg\")
<\/p>\n![\"Lipawa](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/115-Lipawa-na-poczatku-wieku-e1520777532187.jpg\")
<\/p>\n![\"okret](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/025-okret-podwodny-typu-AG-e1520777593101.jpg\")
<\/p>\n![\"luk](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/026-luk-ratunkowy-e1520782482237.jpg\")
<\/p>\n![\"Musson\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/027-Musson-e1520782532431.jpg\")
<\/p>\n![\"K.\u00a0Maciejewicz\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/029-Konstanty-Maciejewicz-e1520782658756.jpg\")
<\/p>\n![\"O.\u00a0Maciejewicz\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/028-Olga-Maciejewicz.jpg\")
Kobiety zawsze by\u0142y zazdrosne o statek. Ale zawsze te\u017c doskonale wiedzia\u0142y, \u017ce statki s\u0105 \u015brodkiem, a one \u2013 zawsze celem…<\/em><\/strong><\/p>\n![\"na](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/030-na-rejach.jpg\")
<\/p>\n<\/ul><\/div>\n