A \u015bwiat ten zaczyna\u0142 si\u0119 ju\u017c tu, za Mostem Miko\u0142ajewskim. Wspania\u0142e i o\u015blepiaj\u0105ce biel\u0105 gmachy pa\u0142ac\u00f3w oraz ambasad zazdro\u015bnie oddzieli\u0142y rzek\u0119 od pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci miasta. Dominowa\u0142a nad nimi jedynie wie\u017ca gmachu Admiralicji i pobliski kompleks Morskiego Korpusu, niedawno rozbudowany, powi\u0119kszony o budynek mieszkalny dla wyk\u0142adowc\u00f3w i wychowank\u00f3w.<\/p>\n
![\"morski](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/008-widok-z-Newy-na-morski-korpus-e1520772107981.jpg\")
<\/p>\n
Grube mury korpusu oddziela\u0142y nas od Newy, od gwaru nabrze\u017ca. Ale my\u015bl, a raczej marzenie, ucieka\u0142o w nieznane… <\/em><\/strong><\/p>\n W godzinach przedpo\u0142udniowych niewiele os\u00f3b korzysta\u0142o z wagon\u00f3w tramwaj\u00f3w konnych linii 13 i 14. Wieczorem spacerowicze wysiadali przy skrzy\u017cowaniu Newskiego z ulic\u0105 Morsk\u0105, sk\u0105d wida\u0107 ju\u017c by\u0142o, w perspektywie alei, plac przed Pa\u0142acem Zimowym. Przy gmachu Admiralicji, gdzie tramwaje skr\u0119ca\u0142y w stron\u0119 Ogrodu Aleksandrowskiego, wody Newy gin\u0119\u0142y z oczu, przes\u0142oni\u0119te zieleni\u0105 drzew i trawnik\u00f3w. Dopiero przy kolejnym mo\u015bcie mo\u017cna by\u0142o kontemplowa\u0107 niepowtarzalny urok prospektu i przygl\u0105da\u0107 si\u0119 dziesi\u0105tkom ma\u0142ych \u0142odzi oraz stateczk\u00f3w pasa\u017cerskich, kt\u00f3re ich w\u0142a\u015bcicielom, przedsi\u0119biorczym Finom gwarantowa\u0142y spokojny byt. Zawsze bowiem by\u0142o wielu ch\u0119tnych, kt\u00f3rzy korzystali z tych \u015brodk\u00f3w komunikacji i z przyjemno\u015bci\u0105 ogl\u0105dali miasto od strony wody. O zmierzchu, w spokojnej tafli rzeki odbija\u0142y si\u0119 tysi\u0105cem refleks\u00f3w latarnie i lampy o\u015bwietlaj\u0105ce witryny sklep\u00f3w. W r\u00f3\u017cowej po\u015bwiacie nieba majaczy\u0142y ciemne kad\u0142uby okr\u0119t\u00f3w budowanych w pobliskiej stoczni Admiralicji. O zmierzchu, ciemnia\u0142y te\u017c fasady Morskiego Korpusu; ich r\u00f3\u017cowe \u015bciany przybiera\u0142y barw\u0119 karminu.<\/p>\n Piotr I Wielki by\u0142 przekonany, \u017ce nie mo\u017cna zbudowa\u0107 floty i rozwija\u0107 handlu morskiego, je\u015bli nie rozpocznie si\u0119 tego dzie\u0142a od powo\u0142ania do \u017cycia uczelni morskiej. Przewidywa\u0142, \u017ce taka plac\u00f3wka winna by\u0107 utrzymywana ze \u015brodk\u00f3w pa\u0144stwowych. Pierwszym etapem w tworzeniu zasad edukacji morskiej w Rosji by\u0142a wi\u0119c decyzja cara nakazuj\u0105ca grupie rosyjskiej m\u0142odzie\u017cy, synom ksi\u0105\u017c\u0105t i bojar\u00f3w, wyjazd na studia zagraniczne.<\/p>\n W 1697 r., dwudziestu kadet\u00f3w wys\u0142ano do Holandii, a dwudziestu o\u015bmiu podj\u0119\u0142o nauk\u0119 w Wenecji. Ich zadaniem by\u0142o posi\u0105\u015b\u0107 ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 z zakresu polityki i gospodarki morskiej. Car pragn\u0105\u0142 mie\u0107 specjalist\u00f3w nie tylko znaj\u0105cych si\u0119 na prowadzeniu nawigacji, ale tak\u017ce organizator\u00f3w morskiej administracji, form zarz\u0105dzania handlem, eksploatacji floty, specjalist\u00f3w morskiej dyplomacji. Po okresie studi\u00f3w teoretycznych nast\u0119powa\u0142 czas praktyki morskiej. Car \u017cywo interesowa\u0142 si\u0119 post\u0119pami w nauce swych wys\u0142annik\u00f3w, \u017c\u0105da\u0142 sprawozda\u0144 i szczeg\u00f3\u0142owych opis\u00f3w procesu dydaktycznego. Bogaty w te informacje, powo\u0142a\u0142 w 1701 r., Szko\u0142\u0119 Nauk Matematycznych i Nawigacyjnych. Jej siedzib\u0105 by\u0142a Moskwa. S\u0142uchaczami tej pierwszej rosyjskiej uczelni morskiej zostali m\u0142odzie\u0144cy w wieku 12.-17. lat. Program nauczania, podobny do realizowanego w plac\u00f3wkach zagranicznych, obejmowa\u0142 tak\u017ce budownictwo okr\u0119towe. Ustr\u00f3j \u00f3wczesnej Rosji zadecydowa\u0142, \u017ce uczniami mogli by\u0107 tylko cz\u0142onkowie rodzin szlacheckich.<\/p>\n W dwa lata po utworzeniu uczelni, Piotr I postanowi\u0142 rozpocz\u0105\u0107 budow\u0119 wielkiego portu w Petersburgu, nad brzegami Newy. Tam zamierza\u0142 skoncentrowa\u0107 ca\u0142\u0105 administracj\u0119 morsk\u0105 pa\u0144stwa, a tak\u017ce uczelnie morskie. O tym, jak bardzo Piotrowi I zale\u017ca\u0142o na szybkim wykszta\u0142ceniu kadry pracownik\u00f3w morza \u015bwiadczy fakt, i\u017c nauka w szkole sta\u0142a si\u0119 swoistym wyrokiem, bez prawa apelacji. Nie istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerwania studi\u00f3w lub zmiany ich kierunku. Kto wst\u0105pi\u0142 w progi uczelni, m\u00f3g\u0142 j\u0105 opu\u015bci\u0107 tylko z dyplomem \u015bwiadcz\u0105cym o zdobyciu uprawnie\u0144 oficerskich. Po kilkunastu latach szko\u0142a dostarczy\u0142a carowi ponad stu wysoko kwalifikowanych nawigator\u00f3w i znawc\u00f3w problematyki morskiej. Piotr I by\u0142 jednak, w spos\u00f3b m\u0105dry, cz\u0142owiekiem niecierpliwym. Nieustannie podwy\u017csza\u0142 wymagania, \u017c\u0105da\u0142, by wychowankowie szko\u0142y, s\u0142uchacze coraz to nowych kierunk\u00f3w, doskonalili wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci w zakresie wojenno-morskim, medycyny morskiej, hydrografii itp.<\/p>\n \u017baglowce? Nie, ich nie zauwa\u017cali\u015bmy. To ju\u017c by\u0142 prze\u017cytek. Ci\u0105gn\u0119\u0142o nas do okr\u0119t\u00f3w nowoczesnych, stalowych, mechanicznych…<\/em><\/strong><\/p>\n W 1715 r., szko\u0142\u0119 przeniesiono do Petersburga, gdzie przekszta\u0142cono j\u0105 w Akademi\u0119 Morsk\u0105. Jej pierwsz\u0105 siedzib\u0105 by\u0142 dom kupca A. V. Kikina. Dzi\u015b znajduje si\u0119 tam Pa\u0142ac Zimowy. W 1733 roku przeniesiono j\u0105 na Wysp\u0119 Wasilewsk\u0105, do domu ksi\u0119cia V. L. Do\u0142gorukiego. Akademia przygotowywa\u0142a oficer\u00f3w dla potrzeb rozbudowuj\u0105cej si\u0119 floty. Obok sztuki nawigacji uczono tam tak\u017ce artylerii, budowy fortyfikacji, geografii, rysunku technicznego, budownictwa okr\u0119towego, u\u017cywania muszkiet\u00f3w i rapier\u00f3w do cel\u00f3w wojskowych. Wkr\u00f3tce rozszerzono program o nauk\u0119 kartografii i topografii. Jednym z najwa\u017cniejszych przedmiot\u00f3w by\u0142a jednak matematyka, nieodzowna do zg\u0142\u0119bienia tajnik\u00f3w nawigacji.<\/p>\n Kolejna reorganizacja nast\u0105pi\u0142a w 1752 r., Powsta\u0142 w\u00f3wczas Morski Korpus Kadet\u00f3w. Z inicjatywy admira\u0142a I.F. Kruzenszterna wyodr\u0119bniono w 1827 roku klas\u0119 oficersk\u0105 Morskiego Korpusu. W 1862 roku zosta\u0142a ona przekszta\u0142cona w samodzielny wydzia\u0142: Akademicki Kurs Nauk Morskich o trzech specjalno\u015bciach: hydrografia, budowa okr\u0119t\u00f3w oraz mechanika.<\/p>\n Na przestrzeni dziesi\u0119cioleci, w murach tej uczelni zdobywa\u0142o wykszta\u0142cenie wielu Polak\u00f3w. Po 1918 r., w\u0142a\u015bnie oni nadawali ton marynarce odrodzonej Polski. Przenie\u015bli pod nasz\u0105 bander\u0119 wiele element\u00f3w tak typowych dla rosyjskich tradycji morskich.<\/p>\n Idea\u0142 wychowawczy Korpusu Morskiego to oficer ch\u0142odny, opanowany, wynios\u0142y, nieskazitelnie ubrany, czaruj\u0105cy i dowcipny w towarzystwie, zachowuj\u0105cy dystans, lecz budz\u0105cy szacunek podw\u0142adnych, kole\u017ce\u0144ski w granicach ustalonej hierarchii, niezale\u017cny finansowo, pe\u0142ni\u0105cy s\u0142u\u017cb\u0119 z zami\u0142owania i obowi\u0105zku wobec cara i ojczyzny, a nie dla pobor\u00f3w nale\u017cnych na zajmowanym stanowisku.[1]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Wczesnym przedpo\u0142udniem 2 czerwca 1907 r., Konstanty Maciejewicz stan\u0105\u0142 przed gmachem s\u0142ynnej ju\u017c szko\u0142y. W przestronnym holu zameldowa\u0142 si\u0119 dy\u017curnemu, kt\u00f3ry wskaza\u0142 kadetowi schody wiod\u0105ce na g\u0142\u00f3wny korytarz. Po przeciwnej stronie znajdowa\u0142y si\u0119 drzwi do mieszkania dyrektora, kt\u00f3rym by\u0142 oficer w stopniu admira\u0142a. Przy bia\u0142ych, marmurowych schodach ustawiono dwie armaty ze starych okr\u0119t\u00f3w wojennych. Na pi\u0119trze, na prawo i lewo, ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi korytarz. Jego \u015bciany ozdobiono dziesi\u0105tkami p\u0142\u00f3cien ukazuj\u0105cych sceny morskie i batalistyczne. By\u0142 to fragment galerii i zarazem muzeum szkolne. W gablotach i na p\u00f3\u0142kach zgromadzono wiele eksponat\u00f3w o charakterze morskim, liczne pami\u0105tki z rejs\u00f3w jednostek szkolnych. Z jednej strony korytarza mie\u015bci\u0142y si\u0119 pomieszczenia internatu oraz jadalnia, z drugiej – izba chorych i sale wyk\u0142adowe. Wysokie drzwi naprzeciw schod\u00f3w prowadzi\u0142y do pomieszcze\u0144 muzealnych, z kt\u00f3rych pierwsze nazwano sal\u0105 przyj\u0119\u0107. Tylko tam mogli uczniowie szko\u0142y spotyka\u0107 si\u0119 w okre\u015blone dni ze swoimi rodzinami i krewnymi.<\/p>\n M\u0142ody Polak delikatnie st\u0105pa\u0142 po marmurowych p\u0142ytach posadzki, spogl\u0105da\u0142 na portrety wybitnych admira\u0142\u00f3w. Dyskretne promienie wiosennego s\u0142o\u0144ca dostawa\u0142y si\u0119 tutaj poprzez szereg wysokich i w\u0105skich okien. Mija\u0142 niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 drzwi. Teraz panowa\u0142a tu cisza. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 bowiem okres morskich praktyk. W drugiej cz\u0119\u015bci korytarza nie by\u0142o ju\u017c bocznych okien. O\u015bwietlenie zapewnia\u0142 przeszklony sufit oraz lampy elektryczne.<\/p>\n – Wszystko w porz\u0105dku – orzek\u0142 oficer pe\u0142ni\u0105cy s\u0142u\u017cb\u0119 dy\u017curn\u0105. – Wasze dokumenty s\u0105 ju\u017c przygotowane. Tu jest bilet, tu polecenie s\u0142u\u017cbowego wyjazdu, a z tym za\u015bwiadczeniem zg\u0142osicie si\u0119 do magazynu. Tam otrzymacie wyprawk\u0119. Odmeldowa\u0107 si\u0119!<\/p>\n W p\u00f3\u0142mroku g\u0142\u00f3wnego korytarza Maciejewicz zapozna\u0142 si\u0119 przede wszystkim z tre\u015bci\u0105 rozkazu wyjazdu na okr\u0119t szkolny. \u201eRynda\u201d[2]<\/a> sta\u0142a w Helsingforsie[3]<\/a>. Znajduj\u0105cy si\u0119 tam port wojenny carskiej floty uchodzi\u0142 za najwi\u0119ksz\u0105 baz\u0119 rosyjskiej Marynarki Wojennej.<\/p>\n Magazynier wyda\u0142 Polakowi wielki worek uszyty z \u017caglowego p\u0142\u00f3tna.<\/p>\n – Najpierw polecono mi zdj\u0105\u0107 ubranie cywilne i przywdzia\u0107 uniform kadeta. Wci\u0105gn\u0105\u0142em bluz\u0119 i si\u0119gaj\u0105c po spodnie, spojrza\u0142em w szyb\u0119 pobliskiego okna. Ledwie odbita sylwetka sprawi\u0142a mi niebywa\u0142\u0105 rado\u015b\u0107. Oto spe\u0142nia\u0142y si\u0119 marzenia. Stawa\u0142em si\u0119 marynarzem! Kiedy jednak zamierza\u0142em wci\u0105gn\u0105\u0107 spodnie, poczu\u0142em si\u0119 wielce zak\u0142opotany. Co to…? Spodnie zapinane na bokach? Nogawki z dwiema klapami? Uzna\u0142em ten str\u00f3j za rzecz niegodn\u0105 mojej osoby, bardzo wstydliw\u0105! P\u00f3\u017aniej, a trwa\u0142o to wiele dni, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce wszyscy przechodnie spogl\u0105daj\u0105 na mnie ze zdziwieniem. No, wstydzi\u0142em si\u0119 strasznie! Magazynier pop\u0119dza\u0142, rzucaj\u0105c na \u0142awk\u0119 kolejne sorty ubraniowe: str\u00f3j wyj\u015bciowy, drelich roboczy, bielizn\u0119. Worek p\u0119cznia\u0142. Ledwie mog\u0142em go unie\u015b\u0107! <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Przed wyj\u015bciem z gmachu raz jeszcze rzuci\u0142 okiem na polecenie wyjazdu: stawi\u0107 si\u0119 w bazie Helsingfors 3 czerwca 1907 roku, do godziny 14.00, w celu odbycia praktyki morskiej na pok\u0142adzie okr\u0119tu \u201eRynda\u201d.<\/p>\n Czerwcowe s\u0142o\u0144ce odbija\u0142o si\u0119 w wodach Zatoki Fi\u0144skiej. Za kilwaterem niewielkiego parowca zosta\u0142 Petersburg i Kronsztadt.[4]<\/a> Po kilkunastu godzinach przed dziobem zamajaczy\u0142y skaliste wysepki i szkiery fi\u0144skich brzeg\u00f3w.<\/p>\n Helsingfors zachwyca\u0142 przede wszystkim ogromnym ruchem statk\u00f3w i okr\u0119t\u00f3w. Wszyscy si\u0119 spieszyli przed zim\u0105. Cz\u0119sto wej\u015bcie do portu zamarza\u0142o.<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Na dziedzi\u0144cu dworca morskiego w Helsingforsie sta\u0142o kilkana\u015bcie doro\u017cek. \u017baden z doro\u017ckarzy zagadni\u0119tych przez marynarza nawet nie pr\u00f3bowa\u0142 nawi\u0105zywa\u0107 z nim rozmowy, nie stara\u0142 si\u0119 zrozumie\u0107, dok\u0105d ten m\u0142ody cz\u0142owiek chce jecha\u0107?<\/p>\n – Skatudden? Aaa…, Skatudden! – doro\u017ckarz pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105. Mrugni\u0119ciem oka wskaza\u0142 Maciejewiczowi, by ten wsiad\u0142, co znaczy\u0142o, \u017ce go tam zawiezie.<\/p>\n Zanim znikn\u0119li w labiryncie miejskich ulic, Polak, cho\u0107 zm\u0119czony ca\u0142onocn\u0105, trwaj\u0105c\u0105 ponad dwadzie\u015bcia godzin podr\u00f3\u017c\u0105, spogl\u0105da\u0142 na Kauppatori – niewielki ryneczek, tu\u017c przy g\u0142\u00f3wnej ulicy, wype\u0142niony rybakami sprzedaj\u0105cymi ryby wprost z<\/p>\n W Helsingforsie centrum miasta by\u0142o w porcie, albo \u2013 najwa\u017cniejsze nabrze\u017ca by\u0142y w centrum miasta.<\/em><\/strong><\/p>\n \u0142odzi. Ponad ratuszem, wysoko w niebo wzbija\u0142a si\u0119 olbrzymia kopu\u0142a katedry lutera\u0144skiej. U jej podn\u00f3\u017ca pomnik cara Aleksandra II, kt\u00f3ry zgodzi\u0142 si\u0119, aby j\u0119zyk fi\u0144ski by\u0142 r\u00f3wnoprawny z rosyjskim. Skr\u0119cili w prawo. Mijali brunatne \u015bciany soboru Uspie\u0144skiego, zwie\u0144czonego wie\u017cyczkami pokrytymi patyn\u0105. Ta prawos\u0142awna katedra Wniebowzi\u0119cia mia\u0142a trzyna\u015bcie z\u0142oconych kopu\u0142. Symbolizuj\u0105 one Jezusa i dwunastu aposto\u0142\u00f3w. – Doro\u017cka wjecha\u0142a na nabrze\u017ce tr\u00f3jk\u0105tnego w swym kszta\u0142cie p\u00f3\u0142wyspu Katajanokka Skatudden. St\u0105d rozpo\u015bciera\u0142a si\u0119 malownicza perspektywa drogi wodnej, g\u0142\u00f3wnego szlaku \u017ceglownego mi\u0119dzy zdradliwymi podwodnymi ska\u0142ami i niewielkimi granitowymi wysepkami.<\/p>\n – Podszed\u0142em do wartownika, kt\u00f3ry sta\u0142 przy bramie bazy. Ten wskaza\u0142 mi miejsce, gdzie cumowa\u0142a \u201eRynda\u201d. Po chwili by\u0142em ju\u017c przy trapie. Wi\u0119c to tak wygl\u0105da m\u00f3j pierwszy okr\u0119t? Jaki brudny! Kim s\u0105 ci umorusani ludzie biegaj\u0105cy z taczkami i koszami? Na czym b\u0119dzie polega\u0107 moja praca? <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Kolor ci\u0119\u017ckiego marynarskiego worka w niczym nie przypomina\u0142 ju\u017c bieli, kt\u00f3r\u0105 ja\u015bnia\u0142 jeszcze w gmachu Morskiego Korpusu. Osiad\u0142 na nim szarobrudnymi plamami popi\u00f3\u0142 i w\u0119glowy mia\u0142. Z komin\u00f3w kilku stoj\u0105cych w pobli\u017cu okr\u0119t\u00f3w wydostawa\u0142a si\u0119 cienka smu\u017cka dymu. Tylko przy \u201eRyndzie\u201d panowa\u0142 gwar i co chwila rozbrzmiewa\u0142y salwy \u015bmiechu. Umorusane twarze \u0142adowaczy w\u0119gla po\u0142yskiwa\u0142y b\u0142\u0119kitem oczu i biel\u0105 z\u0119b\u00f3w. Stoj\u0105cy przy trapie podoficer wylegitymowa\u0142 Maciejewicza. Poleci\u0142 mu zameldowa\u0107 si\u0119 u oficera dy\u017curnego.<\/p>\n – Wchodz\u0105c, rozgl\u0105da\u0142em si\u0119 w nadziei, \u017ce zobacz\u0119 kadet\u00f3w z korpusu. Przecie\u017c przyjechali tu przed kilkoma dniami, zaraz po zako\u0144czeniu nauki. Ja by\u0142em absolwentem Korpusu Kadet\u00f3w, wi\u0119c nie musia\u0142em w szkole morskiej ko\u0144czy\u0107 najpierw klasy maturalnej. Nauk\u0119 rozpoczyna\u0142em wi\u0119c od pomaturalnego kursu specjalistycznego, polegaj\u0105cego ju\u017c tylko na studiowaniu zagadnie\u0144 morskich. Teraz mia\u0142em z kolegami, kt\u00f3rzy mieli za sob\u0105 dwa lata zaj\u0119\u0107 l\u0105dowych w szkole, wyruszy\u0107 w pierwszy praktykancki rejs. Wi\u0119c gdzie oni s\u0105? Tajemniczo to wygl\u0105da\u0142o… Kiedy tak rozmy\u015bla\u0142em, dobieg\u0142 mnie wrzaskliwy g\u0142os nakazuj\u0105cy zdj\u0105\u0107 czapk\u0119. Przyzwyczajony do komend wojskowych, natychmiast wykona\u0142em to polecenie. W\u00f3wczas nie wiedzia\u0142em jeszcze, \u017ce w Rosji obowi\u0105zuje zwyczaj, i\u017c wst\u0119puj\u0105c na pok\u0142ad okr\u0119tu, nale\u017cy odda\u0107 honory banderze poprzez zdj\u0119cie nakrycia g\u0142owy. Obowi\u0105zek ten dotyczy\u0142 wszystkich marynarzy i oficer\u00f3w. Tak\u017ce admira\u0142a floty. Jak m\u00f3wi\u0119, nie wiedzia\u0142em o tym. Wi\u0119c stoj\u0119. Po chwili, po d\u0142u\u017cszej chwili, rozleg\u0142 si\u0119 gromki \u015bmiech. Zrozumia\u0142em, \u017ce kto\u015b zrobi\u0142 mi kawa\u0142. Naci\u0105gn\u0105\u0142em wi\u0119c czapk\u0119 i podszed\u0142em do oficera, kt\u00f3ry bacznie mi si\u0119 przyjrza\u0142. On , nie m\u00f3wi\u0105c ani s\u0142owa, r\u0119k\u0105 wskaza\u0142 drog\u0119. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Zameldowa\u0142 si\u0119 w biurze oficera dy\u017curnego. Ten sprawdzi\u0142 dokumenty, otworzy\u0142 jak\u0105\u015b ksi\u0119g\u0119 i jednym tchem wyrecytowa\u0142 kilkana\u015bcie numer\u00f3w! Pierwszy odnosi\u0142 si\u0119 do liczby porz\u0105dkowej kadeta na li\u015bcie za\u0142ogi, a ostatni by\u0142 numerem miejsca przy stole w kajutkompanii.<\/p>\n – Zrozumiano? A teraz przebra\u0107 si\u0119 i do roboty!<\/p>\n Ucze\u0144 z odwachu pok\u0142adowego zaprowadzi\u0142 Maciejewicza do miejsca, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 jego szafka. Numer szalupy, numer hamaka, numer odwachu, numer karabinu, numer\u2026<\/p>\n – Po stromych schodach wyszed\u0142em zn\u00f3w na pok\u0142ad. Mia\u0142em na sobie nowiutki jasny drelich. Natkn\u0105\u0142em si\u0119 na wychowawc\u0119, kt\u00f3ry ze zdziwieniem spojrza\u0142 na mnie i m\u00f3j \u015bwie\u017cy str\u00f3j. Zapyta\u0142, dlaczego jeszcze nie pracuj\u0119? Odpowiedzia\u0142em, \u017ce nie wiem, co mam robi\u0107 i gdzie p\u00f3j\u015b\u0107? Wskaza\u0142 mi w\u00f3wczas grupk\u0119 umorusanych postaci… Wtedy zrozumia\u0142em, \u017ce te smoluchy, to moi koledzy. Uf… Wi\u0119c to tak ma wygl\u0105da\u0107 moja marynarska kariera? Ja, maturzysta, student, przy \u0142adowaniu w\u0119gla? Chyba jaka\u015b pomy\u0142ka! Ale nie, nie by\u0142o pomy\u0142ki. Szybko si\u0119 o tym przekona\u0142em. Zacz\u0105\u0142em ci\u0119\u017ck\u0105 szufl\u0105 \u0142adowa\u0107 w\u0119giel do taczek. Przez pierwsze p\u00f3\u0142 godziny t\u0142umi\u0142em w sobie bunt i rozgoryczenie. Narzucone przez koleg\u00f3w tempo pracy zmusza\u0142o do po\u015bpiechu. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n O zmierzchu oznajmiono koniec zaj\u0119\u0107. Nikt nie wraca\u0142 na okr\u0119t wolnym, zm\u0119czonym krokiem. Tu wszystko nale\u017ca\u0142o wykonywa\u0107 sprawnie, biegiem, bez opiesza\u0142o\u015bci. Obola\u0142e mi\u0119\u015bnie domaga\u0142y si\u0119 odpoczynku. Po przebraniu, umyciu si\u0119 i zameldowaniu na wieczornej zbi\u00f3rce, ch\u0142opcy zebrali si\u0119 w kajutkompanii. Ci, kt\u00f3rzy byli tu od kilku dni, poszczeg\u00f3lne czynno\u015bci wykonywali wr\u0119cz mechanicznie. Z szafek wyjmowali hamaki i kilkoma ruchami spracowanych r\u0105k rozwieszali je pod sufitem. Nikt nie interesowa\u0142 si\u0119 \u201enowym\u201d. Ten, podpatruj\u0105c wsp\u00f3\u0142towarzyszy, we wszystkim ich na\u015bladowa\u0142.<\/p>\n Pierwsza noc na okr\u0119cie… O czym my\u015bla\u0142 Maciejewicz, gramol\u0105c si\u0119 na marynarskie pos\u0142anie? Nigdy wcze\u015bniej nie widzia\u0142 morza, nie zna\u0142 jego smaku, a ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 dzie\u0144 resztk\u0105 si\u0142 zamyka\u0142 pod powiekami, powstrzymuj\u0105c marzenia i sny fantastyczne. Spa\u0107…<\/p>\n \u201eRynda\u201d – czyli dzwon okr\u0119towy. Ten, kt\u00f3rym wybija si\u0119 szklanki. Jak na \u00f3wczesny poziom techniki wojennomorskiej by\u0142a to jednostka przestarza\u0142a, cho\u0107 w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej okr\u0119t uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach operacyjnych. Od 1906 r.,<\/p>\n Marynarz \u015bpi i \u015bni inaczej ni\u017c inni ludzie. Zawsze bardzo czujnie, by nie da\u0107 si\u0119 zaskoczy\u0107 oceanowi… [5]<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 jednostki szkolnej. By\u0142 jednym z dziewi\u0119ciu okr\u0119t\u00f3w przeznaczonych do szkolenia kadet\u00f3w we Flocie Ba\u0142tyckiej. W 1910 r., niemieckie \u017ar\u00f3d\u0142a fachowe wymieniaj\u0105 obok \u201eRyndy\u201d ca\u0142\u0105 flotyll\u0119 okr\u0119t\u00f3w szkolnych. Tworzy\u0142y j\u0105 w\u00f3wczas: \u201eRiurik\u201d, \u201eAurora\u201d, \u201eAdmira\u0142 Makarow\u201d, \u201eOleg\u201d, \u201eAdmira\u0142 Korni\u0142ow\u201d, \u201eDwina\u201d, \u201eAfrika\u201d, \u201eWoin\u201d, \u201eWiernyj\u201d, \u201eChabarowski\u201d, \u201ePamiat\u2019\u201d, \u201eAsowa\u201d, \u201e\u0141astoczka\u201d, \u201eRiga\u201d, \u201eNiko\u0142ajew\u201d. We flocie czarnomorskiej eksploatowano jeszcze dwa okr\u0119ty szkolne: \u201eBeresan\u201d i \u201eDniestr\u201d.<\/p>\n W czerwcu 1907 r., w Helsingforsie zgrupowano niemal wszystkie jednostki szkolne. Nabrze\u017ca i pobliska reda by\u0142y przepe\u0142nione gwarem i odg\u0142osami komend. Za\u0142ogi pracowa\u0142y od \u015bwitu do zmroku. Zapowiedziano bowiem wizytacj\u0119 floty przez cara Miko\u0142aja II. By\u0142o pewne, \u017ce monarcha odwiedzi jeden z okr\u0119t\u00f3w szkolnych. Nale\u017ca\u0142o wi\u0119c przygotowa\u0107 wszystkie.<\/p>\n – Nazajutrz, bardzo wcze\u015bnie, wcze\u015bniej ni\u017c zwykle, zostali\u015bmy wywo\u0142ani na porann\u0105 zbi\u00f3rk\u0119. Koledzy zeskakiwali z hamak\u00f3w, wprawnymi ruchami r\u0105k zwijali je i umieszczali w szafkach-rega\u0142ach wzd\u0142u\u017c burt. Po trzech minutach wszyscy byli na pok\u0142adzie. Na dole zosta\u0142em tylko ja. Opanowa\u0142 mnie strach. Nie umia\u0142em sobie poradzi\u0107 z tym hamakiem. Pr\u00f3bowa\u0142em zwija\u0107 go na wszystkie mo\u017cliwe sposoby, ale zamiast zgrabnej kostki powstawa\u0142 t\u0142umok, nie mieszcz\u0105cy si\u0119 w regale. Zawstydzony, wyszed\u0142em wreszcie na g\u00f3r\u0119. Wychowawca przydzieli\u0142 mi do pomocy koleg\u0119. Razem uprz\u0105tn\u0119li\u015bmy hamak, ale wiedzia\u0142em, \u017ce nast\u0119pnego dnia te\u017c nie b\u0119d\u0119 w stanie wykona\u0107 tych czynno\u015bci tak szybko jak inni. Musia\u0142em wi\u0119c wstawa\u0107 du\u017co wcze\u015bniej i przygotowywa\u0107 si\u0119 do porannego apelu.<\/em><\/p>\n Po \u015bniadaniu wezwano nas do miejsc przydzia\u0142\u00f3w bojowych. Tam wychowawcy podzielili zadania i gromkim okrzykiem wys\u0142ali nas do pracy. Trzeba by\u0142o zakasa\u0107 nogawki, zdj\u0105\u0107 obuwie i, trzymaj\u0105c w d\u0142oniach cegie\u0142ki, ukl\u0119kn\u0105\u0107 jeden obok drugiego. Kilku koleg\u00f3w polewa\u0142o pok\u0142ad i posypywa\u0142o go piaskiem. My natomiast, najm\u0142odsi, rytmicznie szorowali\u015bmy deski cegie\u0142kami, przywracaj\u0105c im biel i czysto\u015b\u0107. No, tego ju\u017c by\u0142o za wiele! Otarte kolana, spuchni\u0119te d\u0142onie, zmarzni\u0119te stopy i potworny b\u00f3l w krzy\u017cu. Nie wytrzymam. Nie dam rady! Rezygnuj\u0119!!! Nie godzi si\u0119, aby maturzysta i to z najlepszymi ocenami, musia\u0142 tak ci\u0119\u017cko pracowa\u0107! No tak, ale jak st\u0105d uciekn\u0119, to co powie matka? Przecie\u017c ona tak bardzo protestowa\u0142a, tak nie chcia\u0142a, bym poszed\u0142 do s\u0142u\u017cby morskiej. Zdezerterowa\u0107? Nie, nie mog\u0119… Zawzi\u0105\u0142em si\u0119 i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce niech si\u0119 dzieje co chce, a ja i tak przetrzymam to wszystko. Na drugi rok b\u0119d\u0119 ju\u017c tylko polewa\u0107 pok\u0142ad przed innymi kandydatami; w trzecim roku nauki zostan\u0119 mo\u017ce podoficerem i pomocnikiem wychowawcy?<\/em><\/p>\n Po zako\u0144czeniu pierwszego tygodnia, a stali\u015bmy ju\u017c w Helsingforsie od oko\u0142o dziesi\u0119ciu dni, zarz\u0105dzono przygotowanie okr\u0119tu do wyj\u015bcia w morze. Jak si\u0119 okaza\u0142o – mieli\u015bmy zmieni\u0107 tylko pozycj\u0119 na redzie. Manewry te wykonywano w cyklach dziesi\u0119ciodniowych Chodzi\u0142o o to, by nauczy\u0107 kadet\u00f3w trudnej sztuki odchodzenia i przybijania do brzegu. Za\u0142oga \u201eRyndy\u201d – to prawie 400 os\u00f3b. Biegali\u015bmy wi\u0119c wykonuj\u0105c polecenia, wszystko zgodnie z przewidzianym dla ka\u017cdej czynno\u015bci czasem. Nic wolniej, nic szybciej. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Pierwszy rejs kadeta Maciejewicza, to p\u0142ywanie mi\u0119dzy portami Zatoki Fi\u0144skiej. Podr\u00f3\u017c zagraniczna by\u0142a organizowana z regu\u0142y w czasie drugiego pobytu uczni\u00f3w na praktyce. Z racji trwaj\u0105cych wtedy manewr\u00f3w, zamieniono \u201eRynd\u0119\u201d w \u201estatek nieprzyjacielski\u201d. Przemykali wi\u0119c mi\u0119dzy wysepkami, kryli si\u0119 za szkierami, uciekaj\u0105c przed \u015bcigaj\u0105cymi ich eskadrami. Intensywnie eksploatowana si\u0142ownia nie wytrzyma\u0142a nieustannych zmian obrot\u00f3w. Uszkodzeniu uleg\u0142a m.in. maszyna parowa.<\/p>\n – By\u0142 tam bardzo ciekawy silnik, jakby\u015bmy dzi\u015b powiedzieli \u2013 \u201ele\u017c\u0105cy\u201d. T\u0142oki porusza\u0142y si\u0119 w pozycji horyzontalnej. Cylindry umieszczone by\u0142y po bokach. I w\u0142a\u015bnie jeden z nich si\u0119 zepsu\u0142. Po\u017ceglowali\u015bmy wi\u0119c na pomocniczych \u017caglach do Lipawy. Tam maszyn\u0119 rozebrano, zabito drewnianymi ko\u0142kami jakie\u015b dwa otwory w cylindrach, ca\u0142o\u015b\u0107 skr\u0119cono i motorek zapyrkota\u0142. Okr\u0119tem wstrz\u0105sa\u0142y jednak drgawki. Postanowiono wi\u0119c, \u017ce do Kronsztadu wr\u00f3cimy pod \u017caglami. Mia\u0142em przydzia\u0142 do bezanmasztu. Sta\u0142em tam razem z kolegami i nie wiedzieli\u015bmy zupe\u0142nie, co robi\u0107. Jako\u015b nie by\u0142o wcze\u015bniej czasu, by zapozna\u0107 nas z obs\u0142ug\u0105 \u017cagli. Ka\u017cdy wi\u0119c z instruktor\u00f3w sta\u0142 przy nas i podpowiada\u0142, co robi\u0107. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Rejsy kandydackie zawsze ko\u0144czy\u0142y si\u0119 regatami wio\u015blarskimi ekip ze wszystkich jednostek szkolnych. Maciejewicz uwielbia\u0142 wr\u0119cz ten sport. Po latach, podczas ka\u017cdego postoju polskich statk\u00f3w szkolnych, poleca\u0142 opuszczanie szalup i z b\u0142yskiem w oku patrzy\u0142, jak jego podopieczni doskonalili si\u0119 w trudnej sztuce wios\u0142owania.<\/p>\n Wrze\u015bniowe s\u0142otne dni przyda\u0142y sto\u0142ecznemu miastu pastelowych barw. Wyludni\u0142y si\u0119 bulwary i skwery. Zmoczone deszczem pomniki i brukowane ulice odbija\u0142y \u015bwiat\u0142o przenikaj\u0105ce przez szarosin\u0105 powa\u0142\u0119 g\u0119stych chmur. W od\u015bwie\u017conych mundurach, z biletami oraz rozkazami wyjazdu, s\u0142uchacze rozchodzili si\u0119 na petersburskie dworce. Otrzymali dwutygodniowe urlopy, kt\u00f3re by\u0142y jedyn\u0105 w roku okazj\u0105 do odwiedzenia rodzin.<\/p>\n <\/p>\n We wrze\u015bniu, na podolskich r\u00f3wninach, niepodzielnie panowa\u0142o jeszcze lato. Roziskrzone noc\u0105 niebo porywa\u0142o snopy iskier wyrzucanych przez komin ci\u0119\u017cko pracuj\u0105cego parowozu. Zapach przekwitaj\u0105cych traw dociera\u0142 do wagon\u00f3w.<\/p>\n Widok syna w marynarskim mundurze zapewne wzruszy\u0142 matk\u0119 i nakaza\u0142 jej pogodzi\u0107 si\u0119 z decyzj\u0105 jej najm\u0142odszego dziecka.<\/p>\n – Nawet nie b\u0119d\u0119 wiedzia\u0142a, gdzie….<\/p>\n Ci\u0119\u017ckie \u0142zy opad\u0142y na skrzy\u017cowane, zaci\u015bni\u0119te d\u0142onie. W \u015bwiadomo\u015bci ludzi l\u0105du \u015bmier\u0107 w kurzu bitewnych p\u00f3l by\u0142a zrozumia\u0142ym ko\u0144cem ludzkiego losu. \u015amier\u0107 na morzu, najcz\u0119\u015bciej bezimienna, bez nagrobka – uchodzi\u0142a za co\u015b sprzecznego z ludzk\u0105 i… bosk\u0105 natur\u0105..<\/p>\n Na pierwszy spacer ulicami Po\u0142tawy wybra\u0142 si\u0119 Maciejewicz w okolice Placu Publicznego. Tam, gdzie wzniesiono pomnik ku czci Piotra I. Ten widok w\u0142adcy i tw\u00f3rcy morskiej pot\u0119gi Rosji nie opuszcza\u0142 m\u0142odego Polaka. Nawet w czasie kr\u00f3tkich urlopowych dni. Zreszt\u0105, z wzajemno\u015bci\u0105. Maciejewicz zawsze podziwia\u0142 Piotra I, interesowa\u0142 si\u0119 jego dokonaniami tak\u017ce p\u00f3\u017aniej, ju\u017c w Polsce.<\/p>\n Po powrocie z wakacji, z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekiwa\u0142 na pierwszy poranny d\u017awi\u0119k tr\u0105bki. Sze\u015b\u0107, siedem setek ch\u0142opc\u00f3w bieg\u0142o w\u00f3wczas do umywalni. Ka\u017cdy z r\u0119cznikiem i par\u0105 \u015bwie\u017cych bia\u0142ych skarpetek. Na porann\u0105 toalet\u0119 mieli p\u00f3\u0142 godziny. O 6.30 rozpoczyna\u0142 si\u0119 apel. P\u00f3\u017aniej \u015bpiewano \u201eOjcze nasz\u201d i \u201eZbaw nas, Bo\u017ce\u201d. Kolejne trzydzie\u015bci minut przeznaczano na \u0107wiczenia gimnastyczne, z kt\u00f3rych wszyscy szli wprost do jadalni, na skromne \u015bniadanie. Spo\u017cywano je bardzo szybko. O 8.00 rozpoczyna\u0142y si\u0119 zaj\u0119cia. Rytm i porz\u0105dek dnia odmierzany by\u0142 kolejnymi sygna\u0142ami tr\u0119bacza.<\/p>\n Oznajmia\u0142 on zako\u0144czenie przedpo\u0142udniowych wyk\u0142ad\u00f3w, obiad, powr\u00f3t do zaj\u0119\u0107, czas wolny i cisz\u0119 nocn\u0105.<\/p>\n – Co mnie najbardziej zaskoczy\u0142o w korpusie? Ot\u00f3\u017c wiele s\u0142ysza\u0142em o stosunkach panuj\u0105cych mi\u0119dzy kolegami studiuj\u0105cymi na ni\u017cszych i wy\u017cszych kursach, w innych uczelniach wojskowych. Dystans, brak wi\u0119zi kole\u017ce\u0144skich, braterstwa, poczucia wsp\u00f3lnoty. W Morskim Korpusie by\u0142o inaczej. Tam zawsze odczuwali\u015bmy pomoc ze strony starszych uczni\u00f3w. Nigdy nie odmawiali wsparcia rad\u0105, nie tworzyli zamkni\u0119tych koteryjek. Ja my\u015bl\u0119, \u017ce punktem honoru ca\u0142ej braci by\u0142o odr\u00f3\u017cnianie si\u0119 w tym w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119dzie cho\u0107by od artylerzyst\u00f3w. A \u017ce starsi nam imponowali, to zupe\u0142nie normalna rzecz. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Najwa\u017cniejszym dniem w \u017cyciu szko\u0142y by\u0142 6 listopada – \u015bwi\u0119to Morskiego Korpusu po\u0142\u0105czone z najwi\u0119kszym balem Petersburga. Uczelnia dysponowa\u0142a sal\u0105, kt\u00f3rej rozmiary i wystr\u00f3j nie mia\u0142y sobie r\u00f3wnych. Nawet Pa\u0142ac Zimowy ust\u0119powa\u0142 pod tym wzgl\u0119dem auli przy Newskim Prospekcie. Na \u015brodku sali znajdowa\u0142 si\u0119 oko\u0142o pi\u0119ciometrowej wysoko\u015bci pomnik Piotra I. Wielk\u0105 atrakcj\u0119 dla go\u015bci stanowi\u0142 tak\u017ce gigantycznych rozmiar\u00f3w model brygu. Mo\u017cna by\u0142o nawet wej\u015b\u0107 na jego pok\u0142ad oraz do mi\u0119dzypok\u0142adu. Setki os\u00f3b, przedstawicieli \u015bmietanki towarzyskiej Petersburga, arystokracji i drobnej szlachty, ubiega\u0142o si\u0119 o zdobycie zaprosze\u0144 na bal. Jednym ze sposob\u00f3w by\u0142o pozyskanie sympatii kadet\u00f3w, kt\u00f3rzy, w zale\u017cno\u015bci od kursu i uzyskiwanych lokat, otrzymywali do w\u0142asnej dyspozycji po jednym lub kilka zaprosze\u0144.<\/p>\n – Ojciec najch\u0119tniej wspomina\u0142 w\u0142a\u015bnie te bale z lat szkolnych – m\u00f3wi Olgierd Maciejewicz. – Potrafi\u0142 z wielk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 odtwarza\u0107 szczeg\u00f3\u0142y zwi\u0105zane nie tylko z wystrojem, ale tak\u017ce podawanymi potrawami. M\u00f3wi\u0142, \u017ce w mie\u015bcie przez wiele dni relacjonowano przebieg zabawy. W\u015br\u00f3d go\u015bci bywali tak\u017ce cz\u0142onkowie carskiej rodziny.<\/p>\n – A tu – Konstanty Maciejewicz junior [6]<\/a> otworzy\u0142 stron\u0119 w rodzinnym albumie – s\u0105 zdj\u0119cia z bal\u00f3w organizowanych w naszej pierwszej szkole morskiej w Tczewie. Pami\u0119tam, jak ojciec niejednokrotnie wspomina\u0142, razem z kpt. Mamertem Stankiewiczem,[7]<\/a> tamte petersburskie zabawy. Starali si\u0119 nawet ich tradycj\u0119 zachowa\u0107, poprzez sugerowanie uczniom podobnego przystrajania sali, budowania witra\u017cy o motywach morskich.<\/p>\n Maciejewicz nie mia\u0142 trudno\u015bci w nauce. Technika okr\u0119towa, a tak\u017ce zaj\u0119cia z przedmiot\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z matematyk\u0105 czy fizyk\u0105 sprawia\u0142y mu przyjemno\u015b\u0107. Gorzej by\u0142o z j\u0119zykami. W korpusie obowi\u0105zywa\u0142y lektoraty z rosyjskiego, niemieckiego i angielskiego. Oceny z tych przedmiot\u00f3w nie decydowa\u0142y jednak o promocji.<\/p>\n W pierwszych dniach czerwca 1908 r., rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dla kadeta Maciejewicza druga kampania morska. By\u0142a ona podzielona na dwie cz\u0119\u015bci. Najpierw s\u0142uchacze korpusu odbywali dwumiesi\u0119czn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 na jednym z kr\u0105\u017cownik\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej, w celu doskonalenia umiej\u0119tno\u015bci nawigacyjnych, mustrowali na jednostki \u017caglowe. Maciejewicza skierowano na \u201eRossij\u0119\u201d,[8]<\/a> kr\u0105\u017cownik wybudowany w 1896 r., wyposa\u017cony i uzbrojony zgodnie z \u00f3wczesnymi wymogami rosyjskiej doktryny morskiej. By\u0142 prawie dwa razy d\u0142u\u017cszy od \u201eRyndy\u201d, na kt\u00f3rej Maciejewicz p\u0142ywa\u0142 rok wcze\u015bniej. Podstaw\u0119 uzbrojenia stanowi\u0142y cztery dzia\u0142a kalibru 203 mm. Kr\u0105\u017cownik dysponowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c pi\u0119cioma wyrzutniami torpedowymi. Kadeci cieszyli si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnie z tego, \u017ce mia\u0142o ich omin\u0105\u0107 wyczerpuj\u0105ce cegie\u0142kowanie pok\u0142adu. Nie widzieli, \u017ce \u0107wiczenia szalupowe, jakie organizowano tam codziennie, wymaga\u0142y wi\u0119cej wysi\u0142ku ni\u017c prace pok\u0142adowe.<\/p>\n Po wyj\u015bciu z portu, okr\u0119ty kierowa\u0142y si\u0119 w stron\u0119 tzw. Ba\u0142tyckiego Portu (Paldiski) – letniej bazy \u0107wicze\u0144 morskich s\u0142uchaczy korpusu, niewielkiej osady – miasteczka<\/p>\n Marynarze zawsze opowiadali histori\u0119 swoich okr\u0119t\u00f3w. Zawsze by\u0142a ona pelna dramatycznych moment\u00f3, ale te\u017c zawsze m\u00f3wili o swoich okr\u0119tach niezwykle przyja\u017anie…<\/em><\/strong><\/p>\n po\u0142o\u017conego oko\u0142o 30 km na zach\u00f3d od Rewla.[9]<\/a> Znajdowa\u0142a si\u0119 tam szko\u0142a przygotowuj\u0105ca kadry dla \u017ceglugi \u015br\u00f3dl\u0105dowej. Gmach zamieniano latem na l\u0105dow\u0105 baz\u0119 zespo\u0142u okr\u0119t\u00f3w szkolnych. Kadeci, obok realizowania zada\u0144 przewidzianych programem nauczania, wykonywali tam prace… rolne, uprawiali du\u017cy ogr\u00f3d warzywny, wzbogacaj\u0105c tym samym swoje menu.<\/p>\n Pod koniec lipca \u201eRossija\u201d wysz\u0142a w morze. Jej celem by\u0142a Kopenhaga. Okr\u0119t zatrzyma\u0142 si\u0119 w niewielkiej zatoce Koge, sk\u0105d uczniowie \u0142odziami dostali si\u0119 na l\u0105d i poci\u0105giem pojechali na wycieczk\u0119 do Kopenhagi.<\/p>\n W pierwszych dniach sierpnia 1908 r., Maciejewicz zosta\u0142 wys\u0142any wraz z grup\u0105 najlepszych kadet\u00f3w na pok\u0142ad fregaty \u201eWiernyj\u201d,[10]<\/a> pi\u0119knego, tr\u00f3jmasztowego rejowca. Po kl\u0119sce w wojnie z Japoni\u0105 i reorganizacji szkolenia praktycznego kadet\u00f3w, powr\u00f3cono do tradycji uczenia przysz\u0142ych oficer\u00f3w sztuki nawigacji na \u017caglowcach. By\u0142 to pierwszy kontakt Maciejewicza z typem statku, kt\u00f3ry w jego p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu odegra\u0142 najistotniejsz\u0105 rol\u0119. W\u00f3wczas jednak fascynowa\u0142y go, jak chyba ka\u017cdego m\u0142odego cz\u0142owieka, osi\u0105gni\u0119cia techniki, nowoczesno\u015b\u0107, urz\u0105dzenia mechaniczne i z r\u00f3wnym zapa\u0142em jak sztuk\u0119 nawigacji poznawa\u0142 systemy nap\u0119dowe okr\u0119t\u00f3w. Po latach zastanawia\u0142 si\u0119 nawet i szuka\u0142 odpowiedzi na pytanie, dlaczego nie skierowa\u0142 krok\u00f3w do morskiej uczelni technicznej. Przecie\u017c w odleg\u0142ym od Petersburga o oko\u0142o 25 kilometr\u00f3w Kronsztadzie, znajdowa\u0142a si\u0119 szko\u0142a in\u017cynier\u00f3w morskich, kszta\u0142c\u0105ca mechanik\u00f3w okr\u0119towych.<\/p>\n Kadeci, odbywaj\u0105cy s\u0142u\u017cb\u0119 na jednostkach \u017caglowych, rozpoczynali dzie\u0144 gimnastyk\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na wy\u015bcigach przez saling. By\u0142o to \u0107wiczenie popularne we\u00a0wszystkich chyba \u00f3wczesnych flotach. Po \u015bniadaniu doprowadzano okr\u0119t do czysto\u015bci – myto pok\u0142ad, czyszczono mosi\u0105dze i klarowano takielunek. Codziennie dwukrotnie podnoszono i opuszczano bramstengi i bramreje. Czynno\u015b\u0107 ta zabiera\u0142a wyszkolonym kadetom nie wi\u0119cej jak trzy minuty. Kolejnym punktem dnia by\u0142y wprawki w \u017ceglowaniu szalupami wyposa\u017conymi w \u017cagle. Doskonalono r\u00f3wnie\u017c umiej\u0119tno\u015bci w obs\u0142udze artylerii. \u017baglowce, tak\u017ce \u201eWiernyj\u201d wyposa\u017cone by\u0142y w kilka dzia\u0142 ma\u0142ego kalibru.<\/p>\n Po kilkunastu dniach okr\u0119ty udawa\u0142y si\u0119 w okolice Kotki na zgrupowanie floty szkolnej. Tam \u0107wiczono tworzenie szyk\u00f3w bojowych i atakowanie jednostek nieprzyjacielskich.<\/p>\n Najbardziej \u017ca\u0142owali\u015bmy, \u017ce jad\u0105c na urlop w rodzinne strony nie mogli\u015bmy zabra\u0107 wizerunk\u00f3w naszych okr\u0119t\u00f3w. Trzeba by\u0142o wi\u0119c o nich opowiada\u0107, opowiada\u0107, opowiada\u0107…<\/em><\/strong><\/p>\n We wrze\u015bniu – sezon szkolnego p\u0142ywania zn\u00f3w ko\u0144czy\u0142y regaty szalupowe. Po wyokr\u0119towaniu gardemarini[11]<\/a> otrzymywali dwutygodniowy urlop i wyje\u017cd\u017cali w rodzinne strony. W poci\u0105gach wszystkich relacji niepodzielnie panowa\u0142a wtedy m\u0142odzie\u017c. Roz\u015bpiewani, pogodni, nierzadko zaopatrzeni w butelk\u0119 mocniejszego trunku. Mundury kadet\u00f3w Morskiego Korpusu l\u015bni\u0142y z\u0142oceniami pagon\u00f3w oraz umieszczonymi na nich kotwicami. W\u0142a\u015bnie te oznaki wzbudza\u0142y najwi\u0119ksze zainteresowanie po\u0142tawskich koleg\u00f3w Maciejewicza.<\/p>\n – Ja reagowa\u0142em podobnie przed laty, kiedy widywa\u0142em student\u00f3w z Petersburga. Szyk marynarskiego munduru wzbudza\u0142 powszechny podziw. My\u015bl\u0119, \u017ce spodoba\u0142 si\u0119 on tak\u017ce mojej matce, cho\u0107 nigdy chyba g\u0142o\u015bno si\u0119 do tego nie przyzna\u0142a. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Spaceruj\u0105c po Po\u0142tawie, Maciejewicz dostrzega\u0142 coraz wyra\u017aniej jej prowincjonalny charakter. Nad New\u0105 te\u017c by\u0142o wiele targ\u00f3w i rynk\u00f3w, handlowano produktami rolnymi, rybami, owocami. Ale tamtej rzeczywisto\u015bci towarzyszy\u0142a inna atmosfera \u2013 wielkomiejska, portowa, zamorska. Z przyjemno\u015bci\u0105 wi\u0119c wr\u00f3ci\u0142 do szko\u0142y. Zanim jednak zameldowa\u0142 swoje przybycie, jak zawsze wybra\u0142 si\u0119 na spacer po Newskim, w okolice gmachu Admiralicji.<\/p>\n Monumentalny gmach Admiralicji sta\u0142 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w centrum Petersburga. Fasady gmachu i wn\u0119trza posiadaj\u0105 56 du\u017cych rze\u017ab, 11 p\u0142askorze\u017ab oraz 350 ozd\u00f3b stiukowych. Po obu stronach arkad g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia, ozdobionego portykiem, ustawiono pot\u0119\u017cnych rozmiar\u00f3w nimfy morskie, symbolizuj\u0105ce wodne, ziemskie i niebieskie oblicze bogini Hekate. P\u0142askorze\u017aba nad arkadami symbolizuje narodziny floty rosyjskiej. Uzupe\u0142niaj\u0105 j\u0105 alegoryczne wyobra\u017cenia s\u0142awy. Pi\u0119kn\u0105 kolumnad\u0119 wie\u017cy, zwie\u0144czon\u0105 poz\u0142acan\u0105 iglic\u0105, zdobi\u0105 osiemdziesi\u0105t dwie rze\u017aby wyobra\u017caj\u0105ce w kilku wariantach pory roku, g\u0142\u00f3wne kierunki wiatru oraz mitologiczne boginie astronomii i budownictwa okr\u0119towego. Gmach Admiralicji spaja\u0142 przestrze\u0144 znajduj\u0105cych si\u0119 nad New\u0105 plac\u00f3w. Z tego miejsca rozchodzi\u0142y si\u0119 promieni\u015bcie g\u0142\u00f3wne magistrale Petersburga. Wysoka baszta Admiralicji jak gdyby zamyka\u0142a ten punkt miasta. [12]<\/a><\/p><\/blockquote>\n Pochodzenie i wysokie oceny w nauce. To – obok u\u015bmiechu szcz\u0119\u015bcia gwarancja, \u017ce kiedy\u015b, po latach sp\u0119dzonych na morzu, st\u0105pa\u0107 b\u0119dziemy po schodach gmachu Admiralicji, by stamt\u0105d zarz\u0105dza\u0107 flot\u0105… Przecie\u017c to chyba normalne marzenia?<\/em><\/strong><\/p>\n I zacz\u0119\u0142y si\u0119 dni i tygodnie nauki wed\u0142ug ustalonego porz\u0105dku. Tradycyjny bal, sobotnie \u201erachunki sumienia\u201d, czyli cotygodniowe oceny post\u0119p\u00f3w w nauce, \u015bwi\u0119to szko\u0142y, nominacje, kolejne odznaki mundurowe, pa\u0142asze dla s\u0142uchaczy starszych kurs\u00f3w, z\u0142ocenia. Po majowych egzaminach 1910 r., rozpoczyna\u0142o si\u0119 pe\u0142ne niecierpliwo\u015bci oczekiwanie na decyzj\u0119 o przydziale na czas letniej praktyki morskiej. Maciejewicz i jego koledzy zostali na pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 letniej kampanii skierowani na wysp\u0119, kt\u00f3r\u0105 uczniowie nazywali: Sachalin. W\u015br\u00f3d ubogich skrawk\u00f3w ziemi poro\u015bni\u0119tej jeszcze skromniejsz\u0105 zieleni\u0105, ustawiono szereg namiot\u00f3w. Ch\u0142opcy doskonalili si\u0119 tam w \u0107wiczeniach z brania namiar\u00f3w. Podzieleni na kilkuosobowe grupy, zajmowali si\u0119 stosowaniem sekstant\u00f3w ze sztucznym horyzontem, s\u0142u\u017c\u0105cych do precyzyjnego okre\u015blania k\u0105ta po\u0142o\u017cenia s\u0142o\u0144ca i innych cia\u0142 niebieskich; prowadzono tam tak\u017ce zaj\u0119cia kartograficzne a nawet prace hydrograficzne.<\/p>\n Niedziela. Jak\u017ce oczekiwano na ten dzie\u0144. Mo\u017cna by\u0142o otrzyma\u0107 zezwolenie na wypraw\u0119 szalup\u0105 ku pobliskim wysepkom, wylegiwa\u0107 si\u0119 na s\u0142o\u0144cu, marzy\u0107 – sp\u0119dza\u0107 czas beztrosko. W\u00f3wczas nadrabiali zaleg\u0142o\u015bci w korespondencji, mogli poczyta\u0107 ksi\u0105\u017cki nie wchodz\u0105ce w zakres lektury obowi\u0105zkowej, gra\u0107 w pi\u0142k\u0119, kt\u00f3ry to sport by\u0142 niezwykle popularny w\u015br\u00f3d uczniowskiej braci.<\/p>\n Po kolejnym urlopie wr\u00f3cili do zabarwionego jesieni\u0105 Petersburga.<\/p>\n – By\u0142 to dla mnie najprzyjemniejszy i naj\u0142atwiejszy rok. Odbywali\u015bmy zaj\u0119cia w specjalistycznych pracowniach: fizycznej, radionawigacyjnej, teorii artylerii. Zapoznawano nas tak\u017ce z dzia\u0142aniem i obs\u0142ug\u0105 radiostacji. Jako, \u017ce byli\u015bmy najstarszymi po\u015br\u00f3d kadet\u00f3w, opiekunowie oszcz\u0119dzali nas w czasie codziennej musztry. Podoficerowie prowadz\u0105cy te zaj\u0119cia, odnosili si\u0119 do nas z niejakim szacunkiem. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Egzaminy ko\u0144cowe trwa\u0142y… 40 dni. Codziennie – inny przedmiot. Atmosfer\u0119 podenerwowania roz\u0142adowywa\u0142y przygotowania do tzw. pogrzebu Sir Nauticala Almanaca.<\/p>\n – To uczniowska zabawa. Polega na tym, \u017ce w pierwszym dniu ko\u0144cowych egzamin\u00f3w, na drzwiach sal wyk\u0142adowych pojawia\u0142y si\u0119 informacje o takiej mniej wi\u0119cej tre\u015bci: \u201eZawiadamiamy, \u017ce dzi\u015b zachorowa\u0142 Sir Nautical Almanac. Znajduje si\u0119 on pod troskliw\u0105 opiek\u0105 lekarzy\u201d. \u201eNautical Almanac\u201d – to angielski rocznik astronomiczny, kt\u00f3rym pos\u0142ugiwali\u015bmy si\u0119 w czasie zaj\u0119\u0107 z astronawigacji. (…) Co kilka dni, w miar\u0119 post\u0119pu sesji egzaminacyjnej, publikowane by\u0142y coraz to nowe komunikaty. Ka\u017cdy donosi\u0142 o systematycznie pogarszaj\u0105cej si\u0119 kondycji Sir Nauticala. Wreszcie w ostatnim, czterdziestym dniu egzamin\u00f3w, porozwieszano klepsydry – Sir Nautical zmar\u0142.<\/em><\/p>\n My, uczniowie najstarszego rocznika, doskonale wiedzieli\u015bmy, o co chodzi. Zostali\u015bmy wtajemniczeni przez poprzednik\u00f3w. A chodzi\u0142o o to, \u017ce po ostatnich egzaminach, wieczorem, w najwi\u0119kszej konspiracji, nale\u017ca\u0142o przeprowadzi\u0107 ceremoni\u0119 pogrzebu-rewii, by tym samym da\u0107 upust rado\u015bci z faktu uko\u0144czenia nauki w korpusie. Przez wiele lat wyk\u0142adowcy nie zorientowali si\u0119 o co w\u0142a\u015bciwie chodzi? A mo\u017ce, jak wszyscy marynarze, i oni byli przes\u0105dni, i nie mieli odwagi walczy\u0107 z obrz\u0119dami u\u015bwi\u0119conymi wieloletni\u0105 tradycj\u0105? Nie wiem. W czasie ceremonii pogrzebowej absolwenci przekazywali nast\u0119pcom tajemn\u0105 z\u0142ot\u0105 ksi\u0119g\u0119 korpusu. By\u0142a to prowadzona przez uczni\u00f3w od dziesi\u0105tk\u00f3w lat kronika, w kt\u00f3rej odnotowywano wa\u017cniejsze daty z \u017cycia uczelni oraz umieszczano wiersze o tre\u015bci antypa\u0144stwowej, kuplety, scenariusze \u201euroczysto\u015bci pogrzebowych\u201d. Zanim tego dnia zebrali\u015bmy si\u0119 w specjalnie przygotowanej sali, wyposa\u017conej w katafalk, trumn\u0119 i \u015bwiece, zaobserwowali\u015bmy dziwne zachowanie jednego z wychowawc\u00f3w.<\/em><\/p>\n Domy\u015blali\u015bmy si\u0119, \u017ce chce on nam przeszkodzi\u0107 w odbyciu nocnej imprezy, ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 zawsze solidnym pija\u0144stwem. Zamkn\u0119li\u015bmy go wi\u0119c w pokoju i odci\u0119li\u015bmy druty telefoniczne. Nie domy\u015blali\u015bmy si\u0119 jednak, \u017ce o pogrzebie wiedzia\u0142 tak\u017ce jeden z pop\u00f3w. Poinformowa\u0142 on prze\u0142o\u017conych, a ci interweniowali w dyrekcji Morskiego Korpusu, protestuj\u0105c przeciwko bezbo\u017cnym obrz\u0105dkom, profanacji i B\u00f3g wie, jeszcze czemu. <\/em><\/p>\n Ale nadesz\u0142a noc. W trumnie le\u017ca\u0142a kuk\u0142a odziana w mundur kadeta. Wok\u00f3\u0142 zebrali si\u0119 ju\u017c ch\u0142opcy, kt\u00f3rzy mieli od\u015bpiewa\u0107, niczym popi i diakoni, spro\u015bne i niecenzuralne kuplety. Poniewa\u017c obawiali\u015bmy si\u0119 dekonspiracji, uroczysto\u015b\u0107 zosta\u0142a skr\u00f3cona. Przekazano z\u0142ot\u0105 ksi\u0119g\u0119 (je\u015bli pami\u0119tam, to jednym z ostatnich jej opiekun\u00f3w by\u0142 nasz Adam Mohuczy [13]<\/strong><\/a>). Kierownictwo szko\u0142y dowiedzia\u0142o si\u0119 jednak o naszym nocnym misterium. Czternastu kadet\u00f3w, najbardziej zaanga\u017cowanych w przygotowanie pogrzebu, nie otrzyma\u0142o \u015bwiadectw promocyjnych. Musieli ponownie przyst\u0105pi\u0107 do egzamin\u00f3w, ale nie wcze\u015bniej ni\u017c za rok. <\/div><\/span><\/em><\/p>\n Maciejewicz z\u0142o\u017cy\u0142 egzaminy teoretyczne 20 maja 1911 r.,<\/p>\n Po kilku dniach by\u0142 ju\u017c na pok\u0142adzie jednego z kutr\u00f3w torpedowych, na kt\u00f3rych ostatnio odbywa\u0142 \u0107wiczenia. Tam z\u0142o\u017cy\u0142 egzaminy z praktyki morskiej i uzyska\u0142 stopie\u0144 gardemarina okr\u0119towego. Na ostatni\u0105 zbi\u00f3rk\u0119 przyby\u0142 dyrektor korpusu. Odczytano wyniki i oceny ko\u0144cowe. W szko\u0142ach tego typu rzecz\u0105 wa\u017cn\u0105 by\u0142a tzw. lokata ko\u0144cowa. By j\u0105 okre\u015bli\u0107, nale\u017ca\u0142o u\u015bredni\u0107 uzyskiwane przez s\u0142uchacza oceny. Kto uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 z najwy\u017csz\u0105 lokat\u0105, mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru floty, w kt\u00f3rej chcia\u0142by s\u0142u\u017cy\u0107. Najwi\u0119kszym zainteresowaniem cieszy\u0142a si\u0119, w\u00f3wczas chyba najnowocze\u015bniejsza i najsilniejsza, Flota Ba\u0142tycka. Inni byli kierowani na Morze Czarne lub Daleki Wsch\u00f3d. Gardemarin nie m\u00f3g\u0142 samodzielnie prowadzi\u0107 nawigacji. Mia\u0142 jednak do\u015b\u0107 innych zaj\u0119\u0107, asystuj\u0105c oficerom na mostku. Program rosyjskiego szkolnictwa morskiego przewidywa\u0142, \u017ce absolwenci, nosz\u0105cy ju\u017c mundury oficerskie, tak\u017ce z\u0142ocone pa\u0142asze i czapki (w dni powszednie obowi\u0105zani byli nosi\u0107 sztylety) winni odby\u0107 kilkumiesi\u0119czny rejs na okr\u0119cie liniowym, by doskonali\u0107 swe umiej\u0119tno\u015bci praktyczne. Uzyskiwane podczas takiego p\u0142ywania oceny decydowa\u0142y o przyznaniu im pierwszego stopnia oficerskiego – miczmana.<\/p>\n Maciejewicz, jak pisze o tym w \u017cyciorysie, ju\u017c w czerwcu 1911 r., zosta\u0142 ponownie zaokr\u0119towany na kr\u0105\u017cowniku \u201eRiurik\u201d. By\u0142 to ci\u0105gle jeden z najnowocze\u015bniejszych okr\u0119t\u00f3w liniowych Floty Ba\u0142tyckiej. Ten przydzia\u0142 \u015bwiadczy wi\u0119c o wysokiej lokacie, z jak\u0105 Polak uko\u0144czy\u0142 Morski Korpus.<\/p>\n <\/p>\n [\/vc_column_text]<\/div><\/div>[vc_empty_space][vc_separator border_width=”3″][vc_empty_space][vc_text_separator title=”Kapitan kapitan\u00f3w – uzupe\u0142nienia i komentarze” i_icon_fontawesome=”fa fa-anchor” add_icon=”true”][vc_empty_space]\n <\/p> ![\"w](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/009-w-tle-Palac-Zimowy-e1520772201877.jpg\")
<\/p>\n![\"neptun\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/010-Neptun-e1520772277201.jpg\")
<\/p>\n![\"rynda\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/011-Rynda-e1520772310774.jpg\")
\u201eRynda\u201d \u2013 tak mi si\u0119 spodoba\u0142a nazwa okr\u0119tu, \u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0142em nawet zapyta\u0107, czy to aby nie jest \u017caglowiec?<\/em><\/strong><\/p>\n![\"Helsingfors\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/012-wejscie-do-portu-w-Helsingforsie-e1520772369617.jpg\")
<\/p>\n![\"Skatudden\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/015-Skatudden-e1520772435387.jpg\")
<\/p>\n![\"wa\u0142y](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/013-przy-nabrzezu-jak-dawniej.jpg\")
<\/p>\n![\"deszcz](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/014-pada-deszcz.jpg\")
Morski Korpus, gmach Admiralicji, Pa\u0142ac Zimowy \u2013 wszystkie te gmachy tworzy\u0142y centrum Piotrogrodu. Tu nawet na chwil\u0119 nie s\u0142ab\u0142o \u017cycie, gwar i te sznury powoz\u00f3w. Dzie\u0144 i noc…<\/em><\/strong><\/p>\n![\"rossija\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/016-Rossija-e1520772702815.jpg\")
<\/p>\n![\"wiernyj\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/017-Wiernyj-e1520772751914.jpg\")
<\/p>\n![\"admiralicja\"](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/018-Admiralicja-e1520772811437.jpg\")
<\/p>\n![\"Dar](\"http:\/\/koszur.net\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/019-Takielunek-e1520772904467.jpg\")
<\/p>\n<\/ul><\/div>\n